Ekmeklik Buğday Genotiplerinde Verim ve Bazı Verim Komponentlerinin Korelasyonu ve Path Analizi

Öz

Ekmeklik buğdaylarda verim ile verim unsurları arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri saptamak amacıyla yapılan bu araştırmada 27 ekmeklik buğday genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada incelenen özelliklerin ana sap verimine doğrudan ve dolaylı etkileri. korelasyon ve path katsayıları yardımı ile hesaplanmıştır. Başakta dane verimi (Ana sap verimi) ile başakta dane sayısı, başak ağırlığı, başakta başakçık sayısı arasındakı korelasyonlar önemli bulunmuştur. Yapılan path analizine göre, başakta dane sayısı, ana sap verimi üzerine doğrudan etkisi en yüksek verim unsuru olarak belirlenmiştir. Başak ağırlığı ve başakta başakçık sayısının ise ana sap verimi üzerine doğrudan etkisi düşük olduğundan sekonder seleksiyon kriteri olarak ka- bul edilebilir. Bu sebeple bu özellikler ile ilgili yapılacak seleksiyonlarda dolaylı etkiler içerisinde en büyük payı alan başakta dane sayısı da dikkate alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• EKMEKLİK BUĞDAY
• PATH ANALİZİ
• GENOTİPLERİNDE VERİM VE BAZI

The Path Analysis and the Correlations Between Yield and Some Yield Components in Bread Wheat Genotypes

Öz

This study was conducted to determine the direct and indirect relations between yield and yield components of bread wheat. Twenty-seven bread wheat genotypes were used as material. It was determined the direct and indirect effects of studied traits on main stem yield by means of the correlations and path coefficients. The significant correlation coefficients were found between main stem yield and grain number per spike, spike weight, the spiculet per spike. According to the path analysis, it was determined that the grain number per spike had the most direct effect on the main stem yield. Spike weight and spiculet number per spike may be accepted as secondary selection critaria, because they had little direct effect on the main stem yield. In selections on these traits the grain number per spike must be also taken into consideration because it had the most rate within indirect effects.

Anahtar Kelimeler

• Bread wheat yield
• Path analysis
• Grain number per spike

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Collaku, A., 1989. Analysis of the Structure of Correlations Between Yield and Some Quantitative Traits in Bread Wheat. Euletini -i- Shken- cave- Bujgesore 28: 4, 137-144. Albanian.
2. Demir, I. ve Tosun, M., 1991. Ekmeklik ve Makarnalık Buğdaylarda Verim ve Bazı Verim Komponentlerinin Korelasyonu ve Path Analizi. E.Ü. Zir. Fak. Dergisi, 28: 1. İzmir.
3. Deshmukh, P.W., Atala, S.B., Korgade, F.W. and Vitkare, D.G., 1990. Evalu- ation of Some Yield Contributing Characters Under Rainfed and Irri- gated Conditions in Durum Wheat. Annals of Plant Physiology 4: 1, 80-85 India (Plant Breeding Abs. 062-00167).
4. Ehdaie, B. and Waines, J.G., 1989. Genetic Variation Heritability and Path Analysis in Landraces of Bread Wheat From Soutwestern Iran. Eu- phytica 41:3 183-190. USA.
5. Evans, L.T. and Wardlaw, I.F., 1976. Aspects of the Comparative Physiolo- gy on Grain Yield in Cereals. Adv. Agron. 28: 301-359.
6. Fonseca, S. and Patterson, F.L., 1968. Yield Component Heritabilities an Interrelationships in Winter Wheat. Crop Science Vol. 8: 614-617.
7. Geçit, H.H., 1982. Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L. em Thell) Çeşitlerinde Ekim Sıklıklarına Göre Birim Alan Değerleri İle Ana Sap ve Çeşitli Kademedeki Kardeşlerin Tane Verimi ve Verim Kompo- nentleri Üzerine Araştırmalar. Ankara.