Hellenistic Basket Handled Amphora Fragment from Olba Excavations

Öz

Basket-handled amphorae have been produced in Cyprus, Phonecian shores and Egypt from the 8th century BC to the end of the 2nd century BC. This group has been among the earliest datable amphorae in the Eastern Mediterranean. Distribution of this group is mainly in the Eastern Mediterranean but they have been also recorded in the Aegean region in less quantity. Hellenistic Period is the earliest phase of Olba. Hellenistic finds in the city are not intense yet. A basket-handled amphora fragment with its preserved shoulder, incomplete lip and basket handle has been found in the acropolis of the city out of the stratigraphic level. However, when the general history of the city and the amphora group are taken into consideration, this amphora fragment is suggested to belong to the 3rd - 2nd centuries BC in the Hellenistic Period.

Anahtar Kelimeler

• Olba, Eastern Mediterranean, Hellenistic Period, baskethandled amphora.

Olba Kazısı’nda Ele Geçen Hellenistik Dönem’e Ait Bir Sepet Kulplu Amphora Parçası

Öz

Sepet kulplu amphoralar, MÖ 8. yüzyıldan MÖ 2. yüzyılın son çeyreğine Kıbrıs, Suriye-Fenike kıyıları ve Mısır’da üretilmişlerdir. Bu grup, Doğu Akdeniz Bölgesi’nin en erkene tarihlenen amphoraları arasında yer almaktadır. Grubun yayılım alanı, yoğun olarak Doğu Akdeniz olmakla birlikte Ege Denizi çevresinde de daha az oranda görülmektedirler. Hellenistik Dönem, Olba kentinin bilinen en erken evresidir. Bu döneme ait yoğun buluntularla henüz karşılaşılmamaktadır. Olba akropolisinde ele geçen bir sepet kulplu amphoranın gövde, omuz ve ağzın form vermeyen kısmı, stratigrafik yapılanmadan ele geçmemiştir. Buna karşın kentin ve amphora grubunun genel tarihi dikkate alındığında, bu amphora parçasının Hellenistik Dönem içerisinde MÖ 3.- 2. yüzyıla tarihlenebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Olba, Doğu Akdeniz, Hellenistik Dönem, sepet kulplu amphora

Kaynakça

1. Akçay 2016 Akçay, T., “Olba’da Kremasyon”, Seleucia VI, 2016, 21-43.
2. Alkaç 2013 Alkaç, E., “Silifke Müzesi’nde Bulunan Doğu Akdeniz Üretimi Amphoralar”, Cedrus I, 2013, 107-124.
3. Aubert 2004 Aubert, C., “Le commerce antique en Phénicie d’aprés les amphores locales et importés de Beyrouth”, TATEM, Monographs of the Danish Institute at Athens 5, Denmark, 2004, 31-41.
4. Badre et al. 1994 Badre, L., - Gubel, E., - Capet, E., - Panayot, N., “Tell Kazel (Syrie) Rapport Préliminaire sur les 4e - 8e Campagnes de Fouilles (1988-1992)”, Syria, Revue d’art oriental et d’archéologique, Tome LXXI, 1994, 259- 346.
5. Barako 2008 Barako, T., “Amphoras through the Ages”, Askhleon I, 2008, 429–461.
6. Calvet 1972 Calvet, Y., Les Timbres Amphoriques (1965-1970), Salamine de Chypre III, Paris, 1972.
7. Cankardeş-Şenol – Şenol 2003 Cankardeş-Şenol, G. – Şenol, A. K., “Commercial Ties of Cilicia by means of Hellenistic and Roman Amphorae”, Olba VII, 119–144.
8. Cankardeş-Şenol 2006 Cankardeş-Şenol, G. Klasik ve Helenistik Dönemde Mühürlü Amphora Üreten Merkezler ve Mühürleme Sistemleri, İstanbul, 2006.

9. Carrez-Maratay – Defernez 2012 Carrez-Maratay, J. Y. – Defernez, C. “L’angle Oriental du Delta: Les Grecs avant Alexandre”, P. Ballet (ed.) Grecs et Romains en Égypte. Territoires, espaces de la vie et de la mort, objets de prestige et du quotidien, Proceedings of the International Conference organised by the French Classical Archeological Society, 2012, 31-45.
10. Defernez – Marchand 2006 Defernez, C., – Marchand, S., “Imitations Egyptiennes de Conteneurs d’origine Egéenne et Levantine (VIe s.- n e s. av. J.-C.)”, Eds. B. Mathieu, D. Meeks, M. Wissa, L’apport de l’Égypte à l’histoire des techniques Méthodes, Chronologie et Comparaisons, Instiut Francais ais D’archeologie Orientale Bibliotheque D’etude 142, 2006, 63-99.
11. Demesticha 2003 Demesticha, S., “Amphora Productions on Cyprus during Late Roman Period”, Ed. Ch. Bakirtzis, Actes du VIIe Congrès International sur la Céramique Médiévale, Thessaloniki, 11-16 Ooctobre 1999, Athens, 2003, 469- 476.
12. Durukan 2004 Durukan, M., “Olba Bölgesi ve Bölgede Kullanılan Polygonal Duvar Tekniği”, Anadolu/Anatolia 26, 2004, 39-63.
13. Dündar 2012 Dündar, E., “A Group of Amphorae from Side Museum and a New Type of Amphora: The Lycian Amphora?”, Archäologischer Anzeiger, 2012/1, 43-61.
14. Dündar 2016 Dündar, E., “Die Transportamphoren und Amphorenstempel aus Patara”, H. İşkan - C. Schuler et al. (eds.), Patara - Lykiens Tor zur römischen Welt, 2016, 95-99.
15. Empereur – Picon 1989 Empereur, J. Y. –Picon, M., “Les régions de production d’amphores impériales en Méditerranée Orientale”. In Amphores Romaines et Histoire Economique. Dix ans de Recherche. Actes du Colloque de Sienne (22 - 24 mai 1986), Roma, 223–248.
16. Erten 2014 Erten, E., “Arkeolojik Veriler ve Tarihsel Olaylar Işığında Olba’da Yerleşimin Son Bulması”, Seleucia Ad Calycadnum IV, 2014, 57-72.
17. Erten – Özyıldırım 2008 Erten, E., – Özyıldırım, M., “Mersin Silifke Olba Yüzey Araştırması 2006”, 25. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 2. Cilt, 2008, 51-62.
18. Erten – Özyıldırım – Akçay 2011 Erten, E., – Özyıldırım, M., – Akçay, T., “Mersin Silifke Olba 2009 Araştırmaları”, 28. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 2. Cilt, 2012, 545-564.
19. Gates 1994 Gates, C., “1992 Excavations at Kinet Höyük (Dörtyol/Hatay), Kazı Sonuçları Toplantısı XV, I, 1994, 193-200.
20. Gjerstad 1948 Gjerstad, E., The Swedish Cyprus Expedition, Vol. IV, Part 2. The Cypro-Geometric, Cypro-Archaic and Cypro-Classical Periods, Stockholm, 1948.
21. Goldman 1950 Goldman, H., “Chronology of the Levels”, Ed. H. Goldman, Excavations at Gözlü Kule, Tarsus I, Princeton, 1950, 29-37.
22. Grace 1950 Grace, V., “The Stamped Amphora Handles”, Ed. H. Goldman (Ed.), Excavations at Gözlü Kule, Tarsus I, 135-148, Princeton, 1950.
23. Grace 1973 Grace, V., “Imports From Pamphylia”, BCH Supplement 1, 1973, 183- 208.
24. Greene - Leidwanger - Özdaş 2013 Greene, E. S., - Leidwanger, J., - Özdaş, H., “Expanding Contacts and Collapsing Distances in Early Cypro-Archaic Trade: Three Case Studies of Shipwrecks off the Türkish Coast, The Acts of the Athens, Cyprus Amphora Workshop, 2013, 22-34.
25. Göransson 2013 Göransson, K., “Cypriot Basket-handle Amphorae in Hellenistic Cyrenaica”, The Acts of The Athens, Cyprus Amphora Workshop, 2013, 48-50.
26. Gubel 1990 Gubel, E., Area I, Tell Kazel (Syrie), Excavations of the AUB Museum, 1985-1987, Preliminary Reports, Bertyhus XXXVIII, Beirut, 1990, 23- 54.
27. Hild – Hellenkemper1990 Hild, F., – Hellenkemper, H. Kilikien und Isaurien, Tabula Imperii Byzantini 5, Wien, 1990.
28. Hummel – Shubert 1994 Hummel, R., Shubert, S. B., “Preliminary Report of the 1992 Seasons at Mendes: The Pottery of the Landfill”, BCE 18, 1994, 5-11.
29. Jacobsen 2002 Jacobsen, K., W., “Cypriot Transport Amphorae in the Archaic and Classical Period”, 2002, Acta Hyperborea 9, 169-184.
30. Lehmann 1998 Lehmann, G., “Trends in the Local Pottery Development of the Late Iron Age and Persian Period in Syria and Lebanon, ca. 700 to 300 B.C.”, Bulletin of the American Schools of Oriental Research 311, 7-37.
31. Lehmann 2005 Lehmann, G., The Greeks in the East, The British Museum Research Publications Number 157, London, 2005.
32. Karageorghis 1974 Karageorghis,V., Excavations in the Necropolis of Salamis III, 3, Nicosia, 1974.
33. Kızılarslanoğlu 2016 Kızılarslanoğlu, A. H., Antik Çağ’da Elaiussa Sebaste’nin Amphora Üretimi ve Ticari İlişkileri, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2016, Erzurum (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
34. Manning et al. 2000 Manning, S., W., – Monks, S., I., – Sewell, D., A,. – Demesticha, S., “Late Roman Type 1a Amphora Production at the Late Roman Site of Zygi-Petrini, Cyprus”. RDAC, 2000, 233-256.
35. Marangou - Marchand 2009 Marangou, A., - Marchand S., “La contribution des conteneurs commerciaux dans l’histoire des réchanges entre Chypre et l’Egypte de l’époque archaïque à l’époque romaine tardive ”, Eds. D. Michaelides, V. Kassianidou, R. S. Merrillees, Egypt and Cyprus in Antiquity, Proceedings of the International Conference, Nicosia, 3-6 April 2003, 2009, 242-251, Oxford and Oakville.
36. Özyıldırım-Alkaç 2015 Özyıldırım, M. – Alkaç, E., “Olba Kazısında Ele Geçen Rhodos Amphora Mühürleri”, Selevcia Calycadnum V, 2015, 141-152.
37. Pichot – Şenol 2014 Pichot, V. – Şenol, A. K., “The Site of Akademia: The Amphora Workshop of Apol(l)ônios”, Bulletin de la Céramique Egyptienne (BCE) 24, 2014, 225-239.
38. Reynolds 2005 Reynolds, P., “Levantine Amphorae from Cilicia to Gaza: A Typology and Analysis of Regional Production Trends from the 1st to the 6th Centuries”, eds. J. M. Gurt i Esparraguera, J. Buxeda, M. A. Cau, Late Roman Coarse Wares, Cooking Wares and Amphorae in the Mediterranean, Archaeology and Archaeometry 1, BAR Int. Ser. 1340, 2005, 563–612.
39. Riley 1975 Riley, J., “The Pottery from the First Session of Excavation in the Caeserea Hippodrome”, Basor 218, 1975, 25-63.
40. Rodrigo 1998 Rodrigo, A. D., “On the Origin of the Basket Handle Jars from Mendes”, Ed. C. J. Eyre, Proceedings of the Seventh International Congress Egyptologist, OLA 82, Louvain, 965-974.
41. Stucky 1983 Stucky, A. R., Ras Shamra, Leukos Limen: Die nach-ugaritische Besiedlung von Ras Shamra, 1983, Paris.
42. Şenol 2003 Şenol, A. K., Marmaris Müzesi Ticari Amphoraları, 2003, Ankara.
43. Şenol 2004 Şenol, A. K., “Kıbrıs’da Amphora Üretimi”, İdol 23, 2004, 10-14.
44. Şenol 2009 Şenol, A. K., “AETAM’da Bulunan Amphoraların Tipolojisi”, Ed. A. K. Şenol, AETAM’da (Arslan Eyice Taşucu Amphora Müzesi) Bulunan Ticari Amphoralar ve Akdeniz’de Ticareti İzleri, 2009, 100-319.
45. Şenol 2010 Şenol, A. K., “Hellenistik Dönemde Mısır’da Amphora Üretimi”, OLBA XVIII, 2010, 141-175.
46. Şenol – Aşkın 2007 Şenol, A. K., – Aşkın, E., “Amphoralar Işığında Kentin Ticari İlişkileri”, Ed. S. Durugönül, Dağlık Kilikia’da Bir Antik Kent Kazısının Sonuçları NAGIDOS, Adayla Ekyayın Dizisi 6, Antalya, 2007, 241-297.
47. Şenol – Kerem 2000 Şenol, A. K., – Kerem, F., “İçel Müzesinde Bulunan Bir Grup amphora”, Olba III, 2000, 81-114, lev. 14-20.
48. Zoroğlu 2013 Zoroğlu, L., “Cypriot Basket-handled Amphorae from Kelenderis and its Vicinity”, The Acts of the Athens, Cyprus Amphora Workshop, 2013, 20-29.