AN ANALYSIS OF THE PERCEPTION ABOUT THE ETHICAL RIGHTS AND RESPONSIBILITIES OF HIGH SCHOOL STUDENTS IN TERMS OF CERTAIN VARIABLES

Öz

The aim of this study is to analyze of the perceptions about the ethical rights and responsibilities of high school students in terms of certain variables (gender, high school type, class level, settlement). The descriptive research uses the survey method and its population consists from high school students who studying in Silopi, in the second period of 2015 - 2016 academic year. In addition, the sample constitutes 280 high school students who were randomly selected. During the data collection process, uses "Personal Information Form" developed by the researcher and “a survey” aimed at measuring perceptions about the ethical rights and responsibilities of high school students. The analysis consists from Mann Whitney-U, Kruskal Wallis techniques. Based upon the research findings, it was found that the perceptions of high school students about their ethical rights and responsibilities; differentiate significantly in favor of female students in terms of gender variable, differentiate significantly in favor of vocational high school type in terms of high school variable, differentiate significantly in favor of first year students in terms of class level variable. There is not differentiate significantly with regards to settlement. Based on the results of this research, ethical principles can be established with students in schools and awareness raising activities can be organized about the ethical rights and responsibilities of the students.

Anahtar Kelimeler

• Ethics,ethical rights,ethical responsibilities

LİSE ÖĞRENCİLERİNİN ETİK HAK VE SORUMLULUKLARINA İLİŞKİN ALGILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın temel amacı lise öğrencilerinin etik hak ve sorumluluklarına ilişkin algılarını çeşitli değişkenlere (cinsiyet, lise türü, sınıf düzeyi ve yerleşim yeri) göre incelemektir. Tarama modelinde betimsel olan araştırmanın evrenini, Silopi ilçesinde okuyan lise öğrencileri, örneklemi ise random yoluyla seçilen 280 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu” ve öğrencilerin etik hak ve sorumluluklarına ilişkin algılarını ölçmeyi amaçlayan “bir “anket formu” kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 17.0 istatistik paket programı ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre lise öğrencilerinin etik hak ve sorumluluklarına ilişkin algılarının cinsiyet, lise türü, sınıf düzeyi değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaştığı, yerleşim yerine göre ise farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• etik,etik hak,etik sorumluluk

Kaynakça

1. Akandere, M., Baştuğ, G., ve Güler, E. D. (2009). Orta öğretim kurumlarında spora katılımın çocuğun ahlaki gelişimine etkisi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1).
2. Akarsu, B. (2010). Felsefe terimleri sözlüğü. İstanbul: İnkılap Yayınevi.
3. Avcıoğlu, A. (2011). Etik. Deniz Harp Okulu Pusula Dergisi: www.dho.edu.tr/sayfalar/00_Anasayfa/11_Pusula/69/etik.html. Erişim tarihi: 05.03.2018.
4. Ay, M., ve Güler, E. (2011). Öğrencilerin etik değerleri: meslek yüksekokulu öğrencilerine yönelik bir araştırma. III. Ulusal Kurumsal Yönetim, Yolsuzluk, Etik ve Sosyal Sorumluluk Konferansı, Nevşehir.
5. Aydın, İ. (2006). Eğitim ve öğretimde etik. Ankara: Pegem Yayıncılık.
6. Cevizci, A. (2014). Etik-ahlak felsefesi. İstanbul: Say Yayınları.
7. Ceylan, P. ve Terzi, S. (2016). Muhasebe eğitimi alan öğrencilerin meslek etiği algılamalarının incelenmesi Çankırı Karatekin Üniversitesi örneği. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. (13).
8. Daştan, A., Bellikli, U. ve Bayraktar, Y. (2015). Muhasebe eğitiminde etik ikilem ve etik karar alma konularına yönelik KTÜ - İİBF öğrencileri üzerine bir araştırma. AİBÜ - İİBF Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. (11), 75-92.

9. Dedeoğlu, Gözde (2001). Etik ve Bilişim. Ankara: Türkiye Bilişim Derneği Yayınları: 13.
10. Dilmaç, B., Bozgeyikli, H., ve Çıkılı, Y. (2008). Öğretmen adaylarının değer algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 69-91.
11. Haynes, F. (2002). Eğitimde etik. (S. K. Akbaş, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
12. Kayış, A. (2009). Güvenirlik Analizi. SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayıncılık.
13. Kurnaz, N., ve Gümüş, Y. (2010). Muhasebe bölümü öğrencilerinin muhasebe mesleği ile ilgili etik dışı davranışlara ilişkin algı analizi: Dumlupınar Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (46), 157-174.
14. Kutlu, H.A., (2008), Muhasebe meslek mensupları ve çalışanlarının etik ikilemleri: Kars ve Erzurum illerinde bir araştırma, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt: 63, S:2, s. 143-170.
15. Pelit, E., ve Güçer, E. (2006). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğiyle ilgili etik olmayan davranışlara ve öğretmenleri etik dışı davranışlara yönelten faktörlere ilişkin algılamaları. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, (2).
16. Pieper, A. (1999). Etiğe giriş. (V. Ataman, ve G. Sezer, Çev.) Ankara: Ayrıntı Yayınları.
17. Şimşek, A. (2012). Araştırma modelleri. A. Şimşek (Ed.), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Eskişehir: Açıköğretim Fakültesi Yayını.
18. Uğurlu, C. T. (2008). Lise son sınıf öğrencilerinin öğretmenlerinin etik davranışlara ilişkin algıları, Kastamonu Eğitim Fakültesi Dergisi,16(2), 367- 379.