İktidarı Gökkuşağının Altından Geçirmek: LGBT Mikro Kozmosunda Dışlama Pratikleri

Öz

Bu çalışma LGBT aktivizminin toplumsal yansımalarının Bourdieucü anlamda bir alan olarak nitelenebileceğini ve alandaki iktidar ve dışlama pratiklerinin gözler önüne serilebileceğini savunmaktadır. Kuramsal düzeyde queer teorinin toplumsal gerçekliğe yansıyan vaziyeti olarak değerlendirilebilecek LGBT mikro kozmosunda, her alanda olduğu gibi farklı özneler mücadele etmektedir. Mücadele iktidar için gerçekleştirilmektedir. Failler, ellerindeki sermayeyi alanda daha kıymetli hale getirmeye çalışmaktadır. Bu anlamda LGBT alanının yapısal sınırları kemikleşmiş olmadığı için alan henüz inşa aşamasında olduğu için- öznelerin yapı üzerindeki etkisinin de görece fazla olacağı söylenebilir. Doğrudan alanın bir unsuru olmayan ancak son derece yoğun biçimde kullanılan iptal kültürü de sonuçları açısından ele alınmaktadır. Okuyucu için vurgulanması gereken en önemli nokta çalışmanın herhangi bir normatif söylem içermediği ve vakıanın analizine odaklandığıdır. Bu nedenle LGBT ile ilgili var olan ve popülerliği giderek artan her türlü tartışma kapsam dışıdır.

Anahtar Kelimeler

• Queer Teori
• Performatiflik
• LGBT
• İKtidar
• Dışlama

Passing Power Under the Rainbow: Practices of Exclusion in the LGBT Microcosm

Öz

This study posits that the social manifestations of LGBT activism can be understood within the framework of Bourdieu's concept of fields, shedding light on the dynamics of power and exclusion within this realm. Within the LGBT microcosm, which can be seen as the practical application of queer theory in the context of social reality, various individuals and groups engage in struggles akin to those found in any given field. These struggles revolve around the acquisition and exercise of power. Actors involved in the LGBT field endeavor to enhance the value of their capital within this context. Given that the structural boundaries of the LGBT field are not rigidified, meaning that it is still in a state of development, individuals have a relatively higher potential to influence the field's structure. Additionally, the pervasive phenomenon of cancel culture, though not an inherent aspect of the field, is extensively deliberated due to its consequential implications. It is crucial to underscore to the reader that this study adopts a non-normative stance and instead focuses on a case analysis. Consequently, any ongoing and increasingly prevalent debates regarding the normative aspects of the LGBT community fall outside the scope of this study.

Anahtar Kelimeler

• Queer Theory
• Performativity
• LGBT
• Power
• Exclusion

Kaynakça

1. Akçaoğlu, Aksu - Suveren, Yaşar. “Pierre Bourdieu’nün Siyaset Sosyolojisi”. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi 42/2 (2022), 437-459. https://doi.org/10.26650/SJ.2022.42.2.0024
2. Alpay Hamza Ahmet. “Pierre Bourdieu: Yapısal Akılda Habitus”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 22/3 (2022), 982-992. https://doi.org/10.11616/asbi.1095345
3. Artam Ayyıldız, Ali. “Pierre Bourdieu’nun Sosyolojisi Işığında Sosyal Çalışmayı Anlamak”. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14/3 (2022), 261-284.
4. Aybudak, Utku. Türkiye’de Devlet ve Cemaatler-Laiklik Sözleşmesi. Ankara: Siyasal Kitabevi, 2022.
5. Aydınlık, Aydınlık Haber. “İşte LGBTİ Propagandasının Sponsorları”. Erişim 04.06.2023. https://www.aydinlik.com.tr/haber/iste-lgbti-propagandasinin-sponsorlari-2073342
6. Barutçu, Atilla. “Queer Teori: Bir Giriş (Queer Theory: An Introduction) by Annamarie Jagose”. Erkeklikler. Kimlik ve Kültür Dergisi 8 (2017), 60-66. BBC, British Broadcasting Corporation. “Transgender women in sport: Are they really a 'threat' to female sport?”. Erişim 04.06.2023. https://www.bbc.com/sport/46453958
7. BH, Bostan Heralt. “MIT cancels professor lecture after backlash against him, university cites ‘distractions’”. Erişim 09.06.2023. https://www.bostonherald.com/2021/10/05/mit-cancels-professor-lecture-after-backlash-against-him-university-cites-distractions/
8. Bingöl, Orhan. “Toplumsal Cinsiyet Olgusu ve Türkiye'de Kadınlık”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16/Özel Sayı 1 (2014), 108-114. https://doi.org/10.18493/kmusekad.36760

9. Bourdieu, Pierre. - Wacquant Loic. Düşünümsel Sosyolojiye Davet. çev. Nazlı Ökten. İstanbul: İletişim Yayınları, 2021.
10. Bourdieu, Pierre. Ayrım. (çev. Şannan, D. F. & Berkkurt, G. A.), Ankara: Heretik Yayınları, 2015.
11. Bourdieu, Pierre. Outline of a Theory of Practice. Cambridge: Cambridge University Press, 1977.
12. Boyacı, Ebru. Cinsiyeti Yeniden Düşünmek: Türkiye’de Queer Feminizmin Olanaklılığı. İstanbul: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
13. Butler, Judith. Gender Trouble Feminism And The Subversion Of Identity, London: Routledge Press, 1999.
14. Çelik, Yusuf. Bourdieu’nun İlişkisel Sosyolojisinin Tözcü Yaklaşımlara Eleştirisi. Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Lisans Tezi, 2018.
15. Chris, Samuel. “Symbolic Violence and Collective Identity: Pierre Bourdieu and the Ethics of Resistance”. Social Movement Studies 12/4 397-413, (2013). DOI: 10.1080/14742837.2013.823345
16. Çınar, Büşra. “Toplumsal Cinsiyet Rollerine Performatif Bir Bakış: Judith Butler”. Uluslararası Medya Kültürü ve Edebiyatı Dergisi 1/1 (2015), 153-160. CNN, Cable News Network. “Former University of North Carolina Wilmington professor who resigned amid controversy found dead in his home”. Erişim 17.03.2023. https://edition.cnn.com/2020/07/23/us/mike-adams-dead-university-of-north-carolina-wilmington-tweets/index.html
17. CNN, Cable News Network, “After A Regulation Change for Transgender Athletes, Cecé Telfer Is Determined To ‘Keep Pursuing Her Dreams”. Erişim: 09.02.2024. https://edition.cnn.com/2023/03/31/sport/cece-telfer-athletics-spt-intl/index.html
18. CNN, Cable News Network, “Transgender Swimmer Lia Thomas Begins Legal Case Against Swimming’s World Governing Body”. Erişim: 09.02.2024. https://edition.cnn.com/2024/01/26/us/lia-thomas-world-aquatics-transgender-athletes-swimming/index.html Dursun, Onur. “Toplumu Pierre Bourdieu İle Düşünmek”. Global Media Journal TR Edition 8/16 (2018), 68-123.
19. Erol, Önder Pelin - Eskici, Gizem Zeynep. “Pierre Bourdieu ve Sosyolojide Bilimsel Düşünümsellik Üzerine”. The Journal of International Social Research 14/77 (2021), 741-746. DOI:10.17719/jisr.11671
20. Esra Özgürbüz, Merve. “Pınar Kür’ün Polisiye Üçlemesinde Queer Anlatı Stratejileri”. Fe Dergi 13/2 (2021), 13-25. https://doi.org/10.46655/federgi.1050797
21. Evlioğlu Gezer, Eda. “Queer kuram, Queer öznellikler: Hamam ve Cahil Periler”. Sosyal Mucit Academic Review 3/2 (2022), 263-283. https://doi.org/10.54733/smar.1106702
22. Fairclough, Norman. Language and Power, New York: Longman Publiation, 1996.
23. Foucault, Michel. İktidarın Gözü. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2020.
24. Foucault, Michel. Özne ve İktidar. çev. Osman Akınhay – Işık Ergüden. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2011.
25. Gazioğlu Terzi, Elif. “Toplumsal Yapı ile Bireysel Eylem Arasındaki İlişki Bağlamında Pierre Bourdieu’nün Habitus Kavramı”. Eğitim, Bilim, Toplum 12/46 (2014), 78-83.
26. Goodwin, Marjorie. “Exclusion in Girls' Peer Groups: Ethnographic Analysis of Language Practices on the Playground”. Human Development 45/6 (2002), 392-415.
27. Gülmez, Harun. “Kuir Mekan Üretiminin Filmler Üzerinden İncelenmesi”. Tasarım Mimarlık ve Mühendislik Dergisi 2/3 (2022), 238-249.
28. Gültekin, Mücahit. “Feminizmin Queer Sınavı: Kadın Yoksa Feminizm Var mı?”. Tezkire Dergisi 74 (2021), 159-175.
29. Gündoğan İbrişim, Deniz. “Animacies: Biopolitics, Racial Mattering, and Queer Effect”. Erkeklikler: Kimlik ve Kültür Dergisi 9-10 (2018), 261-265.
30. Hepkaner, İlker - İnceel, Sezgin. “Muğlak Şarkılar: 90'lar Türk Popüler Müziğinde Queer Temalar Nerede?”. ViraVerita E-Dergi 11 (2020), 46-68.
31. Hıdır, Naz. “Judith Butler ve Queer Olmayan Bir Feminizmin İmkânsızlığı Üzerine”. KaosGL Dergisi 138 (2014).
32. Independent. “Princeton Professor Claims He Was ‘Fed to The Cancel Culture Mob’ After Firing Amid Misconduct Investigation”. Erişim 20.06.2023. https://www.independent.co.44uk/news/world/americas/princeton-joshua-katz-fired-investigation-b2086390.html
33. Jagose, Annamarie. Queer Teori Bir Giriş. çev. Ali Toprak. İstanbul: NotaBene Yayınları, 2021.
34. Jahnke, Sarah - Blagden, Nicholas - Hill, Laura. “Pedophile, Child Lover, or Mdinor-Attracted Person? Attitudes Toward Labels Among People Who are Sexually Attracted to Children”. Archives of Sexual Behaviour 51/8 (2022), 4125–4139. DOI: 10.1007/s10508-022-02331-6
35. Kaos Gl Derneği. “LGBTİ eşitliği için yapılacaklar”. Erişim 01.01.2023. https://kaosgldernegi.org/images/library/lgbtiesitligiicinyapilacaklar.pdf
36. Kaos Gl Derneği. “LGBTİ+ Hakları Alanında ÇEVİRİ SÖZLÜĞÜ”. Erişim 08.04.2023. https://kaosgldernegi.org/images/library/cevirisozlugu2020.pdf
37. Kaplan Merve - Yardımcıoğlu Mahmut. “Alan, Habitus ve Sermaye Kavramlarıyla Pierre Bourdieu”. Habitus Toplumbilim Dergisi 1 (2020), 23-37.
38. Kineşçi, Erdinç. “Queer Kurama Katkıları Bağlamında Judith Butler Düşüncesi”. Ethos: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar 11/1 (2018), 40-66.
39. Köse, Hüseyin. “Neoliberal Estetik”ten “Habitus”a Bourdieu ve Popüler Kültür”. Habitus Toplumbilim Dergisi 1 (2020), 39-61.
40. Lareu, Annette - B. Weininger, Elliot. “Cultural Capital in Educational Research: A Critical Assessment”. Theory and Society 32/5-6 (2003), 507-606. DOI:10.1007/1-4020-2589-0_6
41. LGBTİ+ Hakları Alanında Çeviri Sözlüğü, Kaos GL Derneği. Erişim 15.03.2023. https://kaosgldernegi.org/images/library/cevirisozlugu2020.pdf
42. Lievesley, Rebecca - Harper, Craig- Elliott, Helen. “The Internalization of Social Stigma Among Minor-Attracted Persons: Implications for Treatment”. Archives of Sexual Behaviour 49/4 (2020), 1291-1304. DOİ: 10.1007/s10508-019-01569-x.
43. Martínez-Guzmán, A., & Íñiguez-Rueda, L. “Discursive Practices and Symbolic Violence Towards the LGBT Community in the University Contex”. Paidéia 27(1), 367-375, (2018). https://doi.org/10.1590/1982-432727s1201701
44. Morris, Stephen. “Political Correctness”. Journal of Political Economy 109/2 (2001), 231-265.
45. Napoles, Desmond. Be Amazing: A History of Pride. Farrar, Straus and Giroux, 2020.
46. Narmanlı Didem - Aksoy Seyhan. “Bir Muhalefet Alanı Olarak Toplumsal Cinsiyet Parodisi: Celeste Barber Taklitleri”. Kültür ve İletişim 23(1)/45 (2020), 211-240. https://doi.org/10.18691/kulturveiletisim.660547
47. NBC News, National Broadcasting Company. “J.K. Rowling accused of transphobia after mocking 'people who menstruate' headline”. Erişim 12.05.2023. https://www.nbcnews.com/featuree/nbc-out/j-k-rowling-accused-transphobia-after-mocking-people-who-menstruate-n1227071
48. Newsweek 90. “Neuroscience Professor Removed From APA Discussion After Saying There Are Only Two Sexes”. Erişim 09.02.2023. https://www.newsweek.com/neuroscience-professor-removed-apa-discussion-after-saying-there-a4re-only-two-genders-1591697
49. Newsweek. “The Diversity Problem on Campus Opinion”. Erişim 09.02.2023. https://www.newsweek.com/diversity-problem-campus-opinion-1618419
50. Norris, Pippa. “Cancel Culture: Myth or Reality?”. Political Studies 71/1 (2023), 145–174. https://doi.org/10.1177/00323217211037023
51. NYP, New York Post. “Five professors tell how they were canceled — and why they fought back”. Erişim 22.06.2023. https://nypost.com/2022/04/30/professors-on-how-they-were-canceled-why-they-fought-back/
52. Onur, İnce Hilal (ed.). Feminizmde Yeni Yaklaşımlar: Judith Butler. Günümüzde Yeni Siyasal Yaklaşımlar. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2010.
53. Oxford English Dictionary, “Drag Queen”, Erişim: 11.02.2023. https://www.oed.com/search/dictionary/?scope=Entries&q=drag+queen
54. Özkan, Gülden. “Bourdieu’nun İlişkisel Yaklaşımı Işığında Halkla İlişkiler ve Güç”. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi 7/1 (2019), 61-81. https://doi.org/10.19145/e-gifder.432877
55. Özkan, H - Erdoğan, A - Gündoğdu, M. Türkiye’deki LGBTİ+ Örgütler İçin Fon Bulma Rehberi. İstanbul: Ayrıntı Basımevi, 2017.
56. Özkazanç, Alev. Feminizm ve Queer Kuram. Ankara: Dipnot Yayınları, 2021.
57. Palabıyık, Adem. “Pierre Bourdieu Sosyolojisinde “Habitus”, “Sermaye” ve “Alan” Üzerine”. Habitus Toplumbilim Dergisi 1 (2011), 1-21.
58. Pearce, Ruth - Erikainen, Sonja – Vincent, Ben. “TERF wars: An introduction”. The Sociological Review Monographs 68/4 (2020), 677–698. https://doi.org/10.1177/0038026120934713
59. Schrover, Marlou - Schinkel, Willem. “Introduction: the language of inclusion and exclusion in the context of immigration and integration”. Ethnic and Racial Studies 36/7 (2013), 1123-1141.
60. Sever, Merin. “Queer Teori Ekseninde LGBTİ Hareketi ve Feminizm”. Birikim Dergisi 308 (2014), 42-47.
61. Suğur, Serap – Baran, Görgün Aylin (ed.). Pratik, Kültür, Sermaye, Habitus ve Alan Teorileriyle Pierre Bourdieu Sosyolojisi. Sosyolojide Yakın Dönem Gelişmeler. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları, (2019)
62. Taş, Gün. “Feminizm Üzerine Genel Bir Değerlendirme: Kavramsal Analizi, Tarihsel Süreçleri ve Dönüşümleri”. Akademik Hassasiyetler 3/5 (2016), 163-175.
63. Tekin, Ferhat. “Pierre Bourdieu Sosyolojisinde Beden ve Habitus: Bedenleşmiş Habitus”. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi 26 (2021), 85-100.
64. The New York Times. “Olympics’ First Openly Transgender Woman Stokes Debate on Fairness”. Erişim 13.05.2023. https://www.nytimes.com/2021/07/31/sports/laurel-hubbard-trans-weight-lifting.html
65. The Washington Post. “Yes, kink belongs at Pride. And I want my kids to see it.”. Erişim 27.06.2023. https://www.washingtonpost.com/outlook/2021/06/29/pride-month-kink-consent/
66. Turan, Liman Seda. “Queer Teori ve Aktivist Sanat”. International Journal of Arts and Social Studies 4/7 (2021), 158-173.
67. Türk, Emrullah. “Sosyolojik Düşüncede Sosyal Sermaye Tartışmaları: Pierre Bourdieu ve James Samuel Coleman Bağlamında Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) 1/2 (2015), 127-149.
68. Wallerstein, Immanuel. Modern Dünya Sistemi 4 Merkezci Liberalizmin Zaferi 1789-1914. İstanbul: Yarın Yayınları, 2015.
69. Yarcı, Selman. “Pierre Bourdieu’da Sosyal Sermaye Kavramı”. Akademik İncelemeler Dergisi 6/1 (2014), 125-135.
70. Yayla, Duygu. Türk Sinemasında LGBT Kimliklerin Farklı Temsilleri (1960-2017). İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2019.
71. YŞ, Yeni Şafak. “LGBT’nin de hamisi”. Erişim 04.06.2023. https://w4ww.yenisafak.com/gundem/lgbtnin-de-hamisi-3598729
72. YT, YouTube. “'Minor attracted persons' want acceptance from LGBTQ community”. Erişim 17.05.2023. https://www.youtube.com/watch?v=wX-7F4NtO58
73. YT, YouTube. “Montreal Pride Parade 2019”. Erişim 14.06.2023. https://youtu.be/usu5Nz4bgXso