Memur Disiplin Soruşturmalarının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa’da Yer Bulan İlkeler ile Onur Kırıcı Davranış Yönünden Değerlendirilmesi

İnsan haklarının uluslararası düzeyde korunması düşüncesi, özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasında büyük bir önem kazanmıştır. İnsan haklarının uluslararası düzeyde korunması, tarihsel bağlamda insan hakları düşüncesi ve kavramı açısından önemli bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi çerçevesinde çeşitli sözleşmeler ve hukuki belgeler hazırlanmış; bu belgelerle birlikte kurumsal yapılanma sistemleri oluşturulmuştur. Onur kırıcı davranış yasağı, bu belgeler arasında yer alan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesinde düzenlenmiştir. Memur disiplin hukuku açısından ele alındığında, memur disiplin hukukunun temel amacı, kurum içinde düzenin sağlanmasıdır. Bununla birlikte, idarenin keyfi davranışlarını önlemek adına eylem ve işlemlerinin, uluslararası hukuk ve ulusal mevzuat çerçevesinde denetime tabi tutulması gerekmektedir. Bu denetim süreçleri içerisinde Anayasal denetim de önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada, uluslararası ve ulusal mevzuatta onur kırıcı davranış kavramı ele alınmıştır. Devamında, memur disiplin hukuku soruşturmalarında onur kırıcı davranış yasağı, memur disiplin hukukuna hâkim olan diğer ilkeler ve soruşturma usulleri incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda, disiplin mevzuatının daha sistematik bir yapıya kavuşması ve tek çatı altında toplanacak şekilde düzenlenmesi gerektiği, bunun yanı sıra başta onur kırıcı davranış yasağı olmak üzere temel ilkelerle harmanlanmasının gerekliliği vurgulanmıştır.

The idea of protecting human rights at the international level has gained great importance especially after the Second World War. The protection of human rights at the international level constitutes an important turning point in terms of the idea and concept of human rights in the historical context. In line with this purpose, various agreements and legal documents have been prepared within the framework of the United Nations and the Council of Europe; institutional structuring systems have been established with these documents. The prohibition of dishonorable behavior is regulated in Article 3 of the European Convention on Human Rights (ECHR), which is among these documents. When considered in terms of civil servant disciplinary law, the main purpose of civil servant disciplinary law is to ensure order within the institution. However, in order to prevent arbitrary behaviors of the administration, its actions and transactions must be subject to supervision within the framework of international law and national legislation. Constitutional supervision also has an important place in these supervision processes. In this study, the concept of dishonorable behavior in international and national legislation is discussed. Subsequently, the prohibition of dishonorable behavior in civil servant disciplinary law investigations, other principles that dominate civil servant disciplinary law and investigation procedures are examined. As a result of the study, it was emphasized that disciplinary legislation should have a more systematic structure and be organized under a single roof, and that it should be blended with fundamental principles, especially the prohibition of dishonorable behavior.