Russian Expansionism and its Impact on Security Perceptions under Putin

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 3, 501 - 520, 30.11.2025

Ahmet Özkan

https://doi.org/10.30692/sisad.1719492

Öz

Every state in the world has a unique historical background and perception of civilisation. While some states strive to carry this accumulated civilisation into the future, others seek to forge a new path by departing from their historical traditions. When this issue is considered in relation to the Russian Federation, which is the focus of the study, it becomes clear that it has consistently pursued an expansionist security policy from the past to the present within the context of its civilisational vision and worldview. Although this concept was disrupted from time to time, it was revitalised under Putin, who came to power in 2001, reaching a point in history marked by significant turning points. His popularity following the Chechnya War paved the way for his presidency, and since becoming president, he has pursued policies aimed at making Russia a great power again. In pursuit of this goal, Putin intervened in Georgia in 2008 under the near abroad doctrine, established military bases in Syria during the Arab Spring in 2010, invaded and annexed Crimea in 2014, and declared war on Ukraine in February 2022. These developments are all examples of Russian expansionism spilling over into the security perception of the Putin era, and will be evaluated within the scope of the study.

Anahtar Kelimeler

Russian Expansionism , Putin Era , Security Perceptions

RUS YAYILMACILIĞI VE PUTİN DÖNEMİ GÜVENLİK ALGISINA SİRAYETİ

Öz

Dünya üzerindeki her devlet birbirinden farklı tarihsel tecrübeye ve medeniyet algılamasına sahiptir. Kimi devletler bu medeniyet birikimini geleceğe taşıma gayreti gösterirken kimi devletler ise tarihsel geleneklerinden ayrışarak kendisine yeni bir rota belirleme gayreti içerisine girmektedir. Çalışma kapsamında ele alınan Rusya Federasyonu açısından bu konu değerlendirildiğinde medeniyet tasavvuruna ve dünya okuması kapsamında geçmişten bugüne istikrarlı bir şekilde yayılmacı bir güvenlik konseptiyle hareket ettiği gerçeği ortaya çıkmaktadır. Rusların bu yayılmacı güvenlik konsepti zaman zaman akamete uğrasa da 2001 yılında iktidara gelen Putin’le birlikte yeniden canlanmış ve tarihte önemli kırılma noktalarına şahitlik edecek bir boyuta erişmiştir. Çeçenistan Savaşıyla birlikte edindiği popülarite Putin’e devlet başkanlığı yolunu açmış, devlet başkanı olduktan sonra ise Rusya’yı yeniden büyük bir güç yapma yolunda politikalar tayin etmiştir. Büyük güç olma yolunda yayılmacı güvenlik konseptini yeniden canlandıran Putin, yakın çevre doktrini çerçevesinde 2008 yılında Gürcistan’a müdahale etmiş, 2010 yılında baş gösteren Arap Baharı ile birlikte Suriye’de askeri üsler kurmuş, 2014 yılında Kırım’ı işgal ve ilhak etmiş, 2022 yılının Şubat ayında ise Ukrayna’ya savaş açmıştır. Nitekim yaşanan tüm bu gelişmeler Rus yayılmacılığının Putin dönemi güvenlik algısına sirayetine birer örnek mahiyetinde olup, çalışma kapsamında değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Rus Yayılmacılığı , Putin Dönemi , Güvenlik Algılamaları

Kaynakça

• AĞIR, O. (2020). Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Viladimir Putin'in Halkla İlişkiler ve İletişim Uygulamaları. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi(1), 89-104. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/116688
• AKHİYADOV, M. (2020a). Anadolu Ajansı Görüş - Rusya'nın Libya Politikası. 03 03, 2021 tarihinde www.aa.com.tr: https://www.aa.com.tr/tr/analiz/gorus-rusya-nin-libya-politikasi/1794069#
• AKHİYADOV, M. (2020b). 'Rus Dünyası' Doktrini ve Dış Politikaya Yansımaları. İNSAMER (İHH İnsani ve Sosyal Araştırmalar Merkezi), 1-5. 04 18, 2021 tarihinde www.insamer.com.tr: https://insamer.com/tr/rus-dunyasi-doktrini-ve-dis-politikaya-yansimalari_3186.html
• AKHUNDOVA, J. (2014). Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Reformları, Türkiye ve Rusya Örneği. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
• AKSU, B. T. (2018). Sekizinci Yüzyıldan Günümüze Takvimlerimiz. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD), 2(1), 382-413. https://dergipark.org.tr/tr/pub/turklad/issue/37638/426107
• ARIK, U. (1995-1996). 21. Yüzyılda Uluslararası Güvenlik Sistemi ve Türkiye. Avrasya Etüdleri, 2(4), 2-12. https://www.tika.gov.tr/upload/2018/Avrasya/AVRASYA%20ET%C3%9CDLER%C4%B0%208%20(1995-1996%20%20KI%C5%9E).pdf
• AYDEMİR, Ş. S. (1999). Tek Adam, Mustafa Kemal 1922-1938 (16 b., Cilt 3). İstanbul: Remzi Kitabevi.
• BULUT, R. (2014). SSCB'nin Dağılması ve Rusya Federasyonu'nda Serbest Piyasaya Geçiş. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 7-19.
• DEMİR, A. (1998). Tarihten Günümüze Rus Yayılmacılığı ve Yeni Kurulan Cumhuriyetler. İstanbul, Türkiye: Ötüken Neşriyat.
• D'ENCAUSSE, H. C. (2013). İki Dünya Arasında Rusya. (R. Uzmen, Çev.) İstanbul, Türkiye: Ötüken Neşriyat.
• DERMAN, G. S. (2016). II. Dünya Savaşı'nda Kırım Türklerinin Siyasi Faaliyetleri. N. Sarıahmetoğlu, & İ. Kemaloğlu içinde, İkinci Dünya Savaşı ve Türk Dünyası (s. 27-59). İstanbul, Türkiye: Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB) Yayınları.
• DJALİLİ, M. R., & KELLNER, T. (2009). Yeni Orta Asya Jeopolitiği, SSCB'nin Bitiminden 11 Eylül Sonrasına. (R. Uzmen, Çev.) İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
• GÜLER, M. Ç. (2020). Putin Doktrini: Büyük Güç Statüsünün Muhafazası. Kriter Dergi, 4(44). 03 13, 2021 tarihinde https://kriterdergi.com/dosya-idlib-catismasi/putin-doktrini-buyuk-guc-statusunun-muhafazasi
• GÜNGÖR, C. (2010). Rusya ve İsyanları (1 b.). Ankara: Barış Kitap.
• HERMANN, Charles F. (1990). Changing Course: When Governments Choose to Redirect Foreign Policy, International Studies Quarterly, Volume 34, Issue 1, March 1990, Pages 3–21, https://doi.org/10.2307/2600403
• KALELİ, S., & DENKEL, Ç. (2019). Yeltsin Sonrası Dönem Putin'in Siyasal Pazarlama Çalışmaları (2000-2008 Dönemi). Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(1), 289-308. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1123731
• KIRIMER, C. S. (1997). Rus Yayılmacılığının Kökenleri (1 b.). Ankara, Türkiye: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
• KİSSİNGER, H. (2006). Diplomasi (14 b.). (İ. H. Kurt, Çev.) İstanbul, Türkiye: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• KOÇ, T. T. (2019). Atlantikçiler ile Avrasyacıların Diaspora Ruslarına Bakış Açıları: Yerelin Küreseli Etkileyişi. H. Acar içinde, Kamu Güvenliği Politikaları, Yerelden Küresele (s. 501-529). Ankara: Nabel Yayınevi.
• KURAT, A. N. (1987). Rusya Tarihi, Başlangıçtan 1917'ye Kadar (2 b.). Ankara, Türkiye: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarihi Kurumu Yayınları.
• MAMMADOV, H. (2014). Rus Dış Politikasında Stratejik - Zihinsel Süreklilik ve Putin'in Dış Politika Doktrini. Ankara: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk - Kazak Üniversitesi. https://www.ayu.edu.tr/yayinlar/rus_dis_politika_rapor.pdf
• MEMMEDLİ, M. (2017). Kendi Kayıtları Işığında Rusya İmparatorluğu'nun Kafkasya'da İskân Politikası. M. Okur, B. Güneş, & Ü. Köksal içinde, I. Dünya Savaşı'nda Karadeniz ve Kafkasya, Askerî, Siyasî ve Sosyal Gelişmeler (s. 441-450). Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Yayınları.
• ONAY, Y. (2018). Vladimir Putin "Baştan Sona Bir Hayat" (1 b.). İstanbul, Türkiye: İlgi Kültür Sanat.
• ÖZCAN, M. S. (2019). 2000 Yılı Sonrası Rusya Federasyonu'nda Büyük Güç Statüsünün Sorgulanması. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 21(2), 177-196. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gcd/issue/53137/704464
• ÖZDAL, H. (2021). Putin Döneminde Rusya'nın Güvenlik Doktrinleri. (F. Hisarlıoğlu, Dü.) Güvenlik Yazıları Serisi, 1-11. https://trguvenlikportali.com/wp-content/uploads/2021/02/PutinRusyasiGuvenlikDoktrinleri_HabibeOzdal_v.1.pdf
• ÖZSOY, İ. (2006). Sovyet Sisteminin Çöküşünden Tarihi ve Evrensel Dersler. Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, Bilig (39), 163-194. https://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423873311.pdf
• ÖZTÜRK, S. (2019). Çarlıkta Ruslaştırma Siyaseti ve Sovyet Sonrası Dönemde Ruslaştırmadan Geriye Dönüş Politikaları. Avrasya Uluslararası Araştırmaları Dergisi, 7(16), 1097-1110. https://www.researchgate.net/publication/331865191_CARLIKTA_RUSLASTIRMA_SIYASETI_VE_SOVYET_SONRASI_DONEMDE_RUSLASTIRMADAN_GERIYE_DONUS_POLITIKALARI
• PENAH, N., & SHAKİROV, E. (2020). I. Petro'dan SSCB'ye Rusya'da Fikri-Siyasi Hareketler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(72), 285-293. https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/intellectual-and-political-movements-from-peter-to-the-ussr-in-russia.pdf
• PURTAŞ, F. (2005). Rusya Federasyonu Ekseninde Bağımsız Devletler Topluluğu. Ankara, Türkiye: Barış Kitap.
• RAKHMANOVA, T. (2016). Rus İktidarının Kalbinde, Putin İmparatorluğunu Sorgulama (1 b.). (M. R. Uzmen, Çev.) İstanbul, Türkiye: Bilge Kültür Sanat.
• ROSKİN, M. G., & Berry, N. O. (2015). Uluslararası İlişkiler, Uİ'nin Yeni Dünyası (2 b.). (Ö. Şimşek, Çev.) Ankara, Türkiye: Adres Yayınları.
• SANDER, O. (2019). Siyasi Tarih 1918-1994 (29 b.). Ankara, Türkiye: İmge Kitabevi.
• SAPMAZ, A. (2018). Rusya Federasyonu'nun Askeri Güvenlik Refleksindeki Dönüşüm - Askeri Doktrinler, Askeri Müdahaleler, Nedenler (1 b.). Türkiye: Nobel Yayıncılık.
• ŞADIHANOV, E. (2006). Sovyetler Birliği'nin Dağılma Sürecinde Etkili Olan Bölge Sorunları ve Milliyetçilik Hareketleri. İstanbul Journal of Sociological Studies, (33), 1-22.. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iusoskon/issue/9519/118920
• ŞAHİN, L. (2016). Rusya Federasyonu'nun Etnik ve Dinsel Yapısı. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 3(2), 15-32. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/312080
• VERNADSKY, G. (2019). Rusya Tarihi. (D. Mızrak, & E. Ç. Mızrak, Çev.) İstanbul, Türkiye: Selenge Yayınları. YAPICI, U. (2011). Sovyet Sonrası Coğrafyada Devlet ve Milliyetçilik: Estonya, Ukrayna ve Kazakistan Örnekleri (1 b.). Ankara: Tan Kitabevi.
• YAPICI, U. (2018). Gorbaçov, Yeltsin ve Putin/Medvedev Yönetimlenin Bir Dış Politika Aracı Olarak Katın Katliamı Söylemi. Karadeniz Araştırmaları Merkezi (KARAM), XV(59), 1-33.
• YILMAZ, S. (2015). Yeni Avrasyacılık ve Rusya. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi(34), 111-120. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobbiad/issue/36373/412326
• YILMAZ, S. (2016). Rusya Neden Suriye'de? (1 b.). Ankara: Yazar Yayınları.
• YILMAZ, S. (2019). Putin Dönemi Rusya Dış Politikası ve Güvenlik Doktrinleri (1 b.). Ankara, Çankaya, Türkiye: Nobel Yayıncılık.
• YİĞİT, S., & GÜLBİTEN, G. (2017). Rusya'nın Yakın Çevre Dış Politikası ve Azerbaycan. Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, 5(1), 54-70. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yalovabaccd/issue/30507/329892