TR
EN
KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ
Öz
Küresel ve ulusal düzeyde finansal yapılar incelendiğinde, katılım bankacılığının hem dünya genelinde hem de Türkiye’de finans sektöründeki önemini günümüzde giderek artırdığı görülmektedir. Katılım bankacılığı, Türkiye finans sisteminde %8’in üzerinde bir paya ulaşmıştır. Bu bankaların reel ekonomi üzerindeki etkilerinin anlaşılması, merkez bankalarının uyguladığı para politikalarının ve parasal aktarım kanallarının etkinliğini değerlendirebilmek için kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, katılım bankacılığı sistemi perspektifinden parasal aktarım mekanizması kanallarının işleyişini ele alan uygulamalı akademik araştırmaları karşılaştırmalı olarak analiz ederek literatürdeki genel eğilimleri ortaya koymaktır. Çalışmada parasal aktarım mekanizmasının tamamını ve alt adımlarını inceleyen, çeşitli ekonometrik yöntemlerin kullanıldığı araştırmalar incelenmiştir. Literatür taraması sonucunda, faizsizlik prensibiyle çalışan katılım bankalarının, teorik beklentilerin aksine, geleneksel faiz oranlarındaki değişimlerden ve para politikası şoklarından en az geleneksel bankalar kadar, hatta kimi zaman daha güçlü etkilendiği tespit edilmiştir. Katılım bankalarının kâr payı oranlarının geleneksel faiz oranlarıyla yüksek bir bağımlılık içinde hareket etmesi, bu kurumların arbitraj mekanizmaları nedeniyle faiz riski taşıdığını göstermektedir. Sonuç olarak, ikili bankacılık sistemine sahip ekonomilerde merkez bankalarının politika oluştururken katılım bankalarının yüksek duyarlılığını dikkate alması gerektiği vurgulanmakta ve sistemin faizden tam anlamıyla ayrışabilmesi için özgün likidite yönetim araçları ile kâr-zarar ortaklığına dayalı ürünlerin geliştirilmesinin önemi ifade edilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AFFANDI, A. & TAMANNI, L. (2010). Monetary policy shocks and Islamic banks deposits in Indonesian dual banking system after the financial crisis. Jurnal Keuangan dan Perbankan, 14(3), 491-500.
- AKHATOVA, M., ZAINAL, M. P. & IBRAHIM, M. H. (2016). Banking models and monetary transmission mechanisms in Malaysia: are Islamic banks different. Economic Papers: A Journal of Applied Economics and Policy, 35(2), 169-183.
- AKIN, S., DURAMAZ, S. & KARAA, İ. E. (2022). Katılım bankacılığı parasal aktarım mekanizmasında alternatif bir role sahip midir? Doğrusal olmayan bir yaklaşım. Academic Review of Humanities and Social Sciences, 5(2), 275-297.
- AKTEPE, İ. E. (2013). Sorularla katılım bankacılığı. İstanbul: Türkiye Katılım Bankaları Birliği. https://www.tkbb.org.tr/upload/sorularla_katilim_bankaciligi_baski.pdf, Erişim Tarihi: 01.05.2026.
- AMAR, A. B., HACHICHA, N. & SAADALLAH, R. (2015). The effectiveness of monetary policy transmission channels in the presence of Islamic banks: the case of Saudi Arabia. International Journal of Business, 20(3), 237-260.
- ASBEIG, H. I. & KASSIM, S. H. (2015). Monetary transmission during low interest rate environment in a dual banking system: evidence from Malaysia. Macroeconomics and Finance in Emerging Market Economies, 8(3), 275-285.
- ASCARYA, A. (2012). Transmission channel and effectiveness of dual monetary policy in Indonesia. Buletin Ekonomi Moneter dan Perbankan, 14(3), 269-298.
- AUDAH, M. T. & KASRI, R. A. (2020). Does Islamic Banking Matter in Transmitting Monetary Policy? Empirical Evidence from Indonesia and Malaysia. Pertanika Journal of Social Sciences & Humanities, 28(1).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İslam Ekonomisi, Para Politikası
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
24 Şubat 2026
Kabul Tarihi
7 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2
APA
Yılmaz, S. S., & Işık, N. (2026). KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 437-460. https://doi.org/10.30692/sisad.1896950
AMA
1.Yılmaz SS, Işık N. KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. SSAD. 2026;10(2):437-460. doi:10.30692/sisad.1896950
Chicago
Yılmaz, Suat Serhat, ve Nihat Işık. 2026. “KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ”. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10 (2): 437-60. https://doi.org/10.30692/sisad.1896950.
EndNote
Yılmaz SS, Işık N (01 Temmuz 2026) KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10 2 437–460.
IEEE
[1]S. S. Yılmaz ve N. Işık, “KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ”, SSAD, c. 10, sy 2, ss. 437–460, Tem. 2026, doi: 10.30692/sisad.1896950.
ISNAD
Yılmaz, Suat Serhat - Işık, Nihat. “KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ”. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10/2 (01 Temmuz 2026): 437-460. https://doi.org/10.30692/sisad.1896950.
JAMA
1.Yılmaz SS, Işık N. KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. SSAD. 2026;10:437–460.
MLA
Yılmaz, Suat Serhat, ve Nihat Işık. “KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ”. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 10, sy 2, Temmuz 2026, ss. 437-60, doi:10.30692/sisad.1896950.
Vancouver
1.Suat Serhat Yılmaz, Nihat Işık. KATILIM BANKACILIĞI VE PARASAL AKTARIM MEKANİZMASI: BİR LİTERATÜR İNCELEMESİ. SSAD. 01 Temmuz 2026;10(2):437-60. doi:10.30692/sisad.1896950