Tarihi Yarımada’daki Roma ve Bizans Dönemi Sarnıçları
Öz
Sarnıçlar, yağmur sularını biriktirmek için genellikle toprak altına yapılan, duvarları özel harçlarla sıvalı, su depolarıdır. İnsanlığın tarih boyunca baş etmek zorunda kaldığın problemlerin başında gelen susuzluk veya suya erişim zorluğu dünyanın muhtelif yerlerinde ve farklı tekniklerde sarnıçların yapılmasını zorunlu kılmıştır.
Birçok şehrin meselesi olan susuzluk problemi,
İstanbul’un da antik dönemlerden beri yüz yüze olduğu sorunlardan biridir. Tarihsel
süreç boyunca nüfusun çoğalmasına karşın su kaynaklarının yetersiz olması,
şehir dışından suyun taşınması ve depolanması ihtiyacını doğurmuş, özellikle
Roma ve Bizans dönemlerinde çok sayıda sarnıç, şehrin mimarlık envanterine
kazandırılmıştır. Bu noktadan hareketle, çalışmamızda İstanbul Tarihi Yarımada’da
bulunan sarnıçlar için, kütüphane ve arşiv çalışması yapılmıştır. Daha sonra Tarihi
Yarımada’daki sarnıçlar yerinde tespit edilmiş, günümüzdeki durumları belgeleme
ve fotoğraflama metodu ile kayıt altına alınmıştır. Tarihi Yarımada sarnıçlarına ilişkin bu makalede; sarnıçların
tarihsel geçmişi tetkik edilerek, yarımadada bulunan, ancak yayınlarda çok
fazla ele alınmamış olan on iki sarnıç detaylı olarak incelenmiştir. Böylece bu çalışma ile söz konusu literatüre
katkı sağlamak hedeflenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ab-ı Hayat, “Ana Hatlarıyla İstanbul’da Roma ve Bizans Dönemlerinin Su Mimarisi”, http://abihayatsergisi.com/portfolio=anahatlariyla-istanbulda-roma-ve-bizans-donemlerinin-su-mimarisi, erişim tarihi: 27.09.2017.
- Altuğ, Kerim, “Planlama İlkeleri ve Yapım Teknikleri Açısından Tarihi Yarımada’daki Bizans Dönemi Sarnıçları”, Restorasyon Konservasyon Çalışmaları Dergisi, Sayı: 15, 2012, s.3-22.
- Ataçeri, Ergon, “İstanbul’da Yeni Bulunan Birkaç Bizans Su Sarnıcı”, Ayasofya Müzesi Yıllığı, Sayı: 6, İstanbul 1965, s. 69-74.
- Barnes, Timothy David, “Hadrian ve Lucius Verus”, Journal of Roman Studies, Sayı: 57, 1967, s.65-79.
- Bayülgen, Batu, “Antiokhos ve Lausos Sarayları”, Toplumsal Tarih Dergisi, Sayı: 283, 2017, s.12-17.
- Benli, Gülhan-Ekizce, Eylem Görmüş, “Rölövede Yersel Lazer Tarayıcının Katkısı Üzerine Bir Örneklem; Tarihi Yarımada’daki Sarnıçlı Han ve Avlusundaki Sarnıç”, Megaron, Cilt: 12 Sayı: 3, 2017, s.420-428.“ Bu da İzmir’in Yerebatan’ı”, https://www.yeniasir.com.tr/sarmasik/2010/08/29/bu-da_izmirin_yerebatani, erişim tarihi: 24.10.2017.
- Fahlbusch, Henning, “Municipal Water Supply İn Antiquity”, http://www.romanaqueducts.info/ webteksten/ waterinantiquity.htm, erişim tarihi: 01.11.2017.
- Fıratlı, Nezih, “Cağaloğlu Sarnıcı”, İstanbul Arkeoloji Müzeleri Yıllığı, 1968.“Flavius Julius Valens”, http://www.roman-empire.net/collapse/valens-index.html, erişim tarihi: 1.12.2017.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
18 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
6 Aralık 2017
Kabul Tarihi
16 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 1 Sayı: 2
Cited By
İSTANBUL’UN BÜYÜME VE DÖNÜŞÜM SORUNLARININ TARİHİ SU YAPILARI ÜZERİNDEKİ OLUMSUZ ETKİLERİ
Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.17755/esosder.857352Su Yönetiminde Alternatif Su Kaynağı Olarak Sarnıçlar: Bodrum Yarımadasından Örnekler
İDEALKENT
https://doi.org/10.31198/idealkent.1090780İSTANBUL’UN KENT DOKUSUNUN POSTA PULLARI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi
https://doi.org/10.21076/vizyoner.948210ISPARTA İL MERKEZİ YAKININDA TESPİTİ YAPILMAMIŞ BİR SARNICIN İNCELENMESİ
Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.30692/sisad.753018Yağmur Suyu Hasadı Hesabı: Çorum İli Örneği
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
https://doi.org/10.21324/dacd.1394549Bodrum Sarnıçları, Su, Mimarlık ve Katmanlaşma - Kızılağaç Koruma Atölyesi Üzerinden Bir Okuma
Kent Akademisi
https://doi.org/10.35674/kent.1359505ÜRGÜP KARLIK KÖYÜ 1 NOLU KİLİSE VE YAPI KOMPLEKSİ
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.16953/deusosbil.1611879