Amasra ve Amasralı Semavi Eyice Üzerine Bir Araştırma-İnceleme

Amasra, a district of Bartın, is a port town that has existed since ancient times, dating back to the Roman, Byzantine, Genoese, and Ottoman periods. Due to the richness of its natural cover, it served as a shipbuilding center for many years, enriching various civilizations. Additionally, it gained renown for the production of ornamental carved items unique to the region, primarily crafted from boxwood and walnut trees. Professor Dr. Semavi Eyice, a distinguished scholar raised in the historically significant city of Amasra, is the fifth-generation representative of the longstanding Eyiceler family, which dates back 250 years. He has become Turkey's first Byzantine art historian, and concurrently, he is the first scholar to introduce the historical artifacts of Amasra through Turkish publications. During the summer holidays between the years 1930 and 1940, Professor Dr. Semavi Eyice spent his childhood and youth in Amasra, thus having the opportunity to intimately familiarize himself with the region and its history. This research and analysis article aims to unveil, for the first time, the historical journey of the Eyices family that commenced with Eyice Uncle in Amasra. Drawing from the writings and personal narratives of Semavi Eyice about Amasra, an effort is made to provide a bibliography on the values of Amasra and its historical artifacts.

Bartın’ın bir ilçesi olan Amasra İlkçağ’dan itibaren günümüze kadar Roma, Bizans, Ceneviz ve Osmanlı dönemlerinde var olmuş bir liman kasabasıdır. Tabiat örtüsünün zenginliği sebebiyle uzun yıllar tekne yapım merkezi olarak topraklarında barınan her me-deniyeti zenginleştirmiştir. Ayrıca başta şimşir ve ceviz ağacı olmak üzere yöreye has çekici denilen oyma süs eşya yapımıyla ün kazanmıştır. Bu önemli tarih kenti Amasra’nın yetiştirdiği bir ilim adamı olan Prof.Dr. Semavi Eyice, 250 yıl öncesine dayanan bir geçmişle Amasra’nın köklü Eyiceler ailesinin beşinci kuşak temsilcisi ola-rak Türkiye’nin ilk Bizans sanat tarihçisi olmuş, aynı zamanda Amasra’nın tarihî eserlerini Türkçe yayınları ile ilk tanıtan ilim insanı olmuştur. Semavi Eyice çocukluk ve gençlik yılları olan 1930-40 yılları arasında yaz tatillerini Amasra’da geçirmiş, böy-lece bölgeyi ve bölgenin tarihini yakından tanıma imkânı bulmuş-tur. Bu araştırma-inceleme makalesinde Eyice Dayı ile Amasra’da başlayan Eyiceler ailesinin tarihî serüveni ilk defa gün yüzüne çıkartılarak Amasra’nın değerleri ve Semavi Eyice’nin Amasra’ya dair yazı ve özel anlatılarından istifade edilerek, Amasra’ya ve Amasra’nın tarihî eserlerine dair kaynakça verilmeye çalışılmak-tadır.