Osmanlı Devleti’nin Gayrimüslimlere Bakışı ve Klasik Dönem Millet Sistemi
Öz
Osmanlı Devletinin, tebaası olan gayrimüslimleri yönetim şekli, tarihî ve dinî kökleri olan önemli bir politika olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, Osmanlı ülkesinde yaşayan gayrimüslimlerin durumu, Osmanlı Türkleriyle ilişkileri ve Osmanlı yönetiminin onlara karşı tavrı, bu çalışmanın konularını oluşturmaktadır. Çalışmada üzerinde durulan en önemli husus yönetim stratejisinin niteliği ve tarihsel kökenleridir. Osmanlı Devleti kendinden önceki Müslüman devletlerin gerçekleştirdiği birçok politikayı uygulamaya devam etmiştir. Bu politikalardan biri de kendi yönetim anlayışıyla yeniden şekillendirdiği “millet sistemi”dir. Bu çalışmada millet sistemi incelenirken, bunun zimmet ve emân uygulamalarıyla irtibatına değinilmiştir. Böylece Osmanlı Devleti’nin hâkimiyeti altındaki gayrimüslim halka bakışı ve tavrı, millet sisteminin niteliğine dair görüşler ele alınarak açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- MVAD438-II
- Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri 937/1530, II, Ankara: TC Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları (1994) MVAD166
- Numaralı Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri 937/1530, Ankara: TC Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları 1995.
- Akdağ, M., Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi, II, Ankara: Barış Yayınevi 1999.
- Barkan, Ö. L., “Osmanlı İmparatorluğu’nda Bir İskân ve Koloni- zasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler: İstila Devirle- rinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeler”, Vakıflar Der- gisi, 2(1942), s. 279-353.
- Bosworth, C.E., The Concept of Dhimma in Early Islam In B. Brau- de, B. Lewis (Eds.), Christiansand Jews in The Ottoman Empire: The Functioning of a Plural Society, New York, London: Hol- mesand Meier Publishers, I(1982), p. 44-45.
- Braude, B., Foundation Myths of the Millet System. In B. Braude, B. Lewis (Eds.), Christiansand Jews in The Ottoman Empire: The Functioning of a Plural Society. New York, London: Holme- sand Meier Publishers, I(1982a), p. 69-88.
- Braude, B. ve Lewis B., “Introduction”, In B. Braude, B. Lewis (Eds.),Christiansand Jews in The Ottoman Empire: The Func- tioning of a PluralSociety. New York, London: Holmesand Meier Publishers, I(1982), p. 1-34.
- Bozkurt, G., İslâm Hukukunda Zımmilerin Hukukî Statüleri. A.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(1-4) (1988), s. 115-155.
- Bozkurt, N., “Eman”, DİA. IX, (1995), s. 75-77.
