Batı Sosyolojisi Karşısında Türkiye’de Yerli Sosyoloji Arayışı (The Pursuit of a Native Sociology in the Face of Western Sociology in Turkey)

Bu yazıda Avrupa merkezci ideolojisi karşısında alternatif olarak ortaya çıkan  geliştirilen “yerli sosyoloji” söylemleri ve günümüzde yerli sosyoloji iddialarının mevcut durumu hakkında değerlendirmelerde bulunacağız. Makale ağırlıklı olarak Batı sosyolojisinin Avrupa merkezci yapısına karşı almış olduğu eleştiriler ve bu eleştiriler odağında gelişim gösteren yerli sosyolojinin gelecekteki toplumsal gerekliliği üzerine yapılan değerlendirmelerle sınırlıdır. Bu değerlendirmeler incelenirken öncelikli gayemiz şu sorular üzerine inşa edilmiştir: Avrupa merkezci bir paradigmayla şekillenen 19. Yüzyıl sosyolojisi bugün için bu iddialarını büyük ölçüde yitirmiştir. Böyle iken “Tekelciliğin anlam kaybına uğradığı çoğulcu ve girift bir dünyada “yerli sosyoloji anlayışı bugünkü sorunlarımıza hâlâ cevap verebilecek midir?” Çalışmada bu sorular ekseriyetle “yerli sosyolojinin gerekliliği”nin belli koşulların ürünü olduğu çerçevesinde ele alınmıştır. Bu hususta ağırlıklı olarak Baykan Sezer ve Korkut Tuna’nın “yerli sosyoloji” konusuna ilişkin yaklaşımları ve kendi toplumsal çıkarlarımız açısından sosyolojiye getirdiği perspektifler esas alınmıştır.  Makalenin sonunda ise post modern dönüşüm ve çoğullaşma çağının getirdiği değişmeler ile yerlilik iddialarının artık sosyal teorinin içinde kendine ait bir yere sahip olması nedeniyle fazlaca bir öneminin kalmadığı vurgulanmaktadır.