Araştırma Makalesi

Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi

Cilt: 4 Sayı: 4 28 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi

Öz

Bu çalışmanın temel amacı aydınlık ve karanlık üçlünün etik olmayan örgüt yanlısı davranışlar sergileme niyetlerini içsel ve dışsal motivasyonun aracılığı ve kurum imajının düzenleyiciliği altında ele almaktır. Kişiliğin aydınlık ve karanlık tarafının birbirini harmanlayan yapısına ek olarak etik olmayan örgüt yanlısı davranışların zıtlık içeren doğasını kişilik perspektifinden açıklamaya çalışmak yazına katkı sağlayacaktır. Nicel araştırma deseni ile tasarlanan bu çalışmada, araştırmanın evrenini Türkiye’de çalışan 187.586 banka personeli oluşturmaktadır. Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesini temsil yetkisi bulunacak şekilde “Tabakalı Örnekleme Yöntemi” ile 430 katılımcıya ulaşılmıştır. SPSS 26., SPSS Amos ve Hayes Process Macro 4.2 eklentisi üzerinden gerçekleştirilen aracılık etki analizleri sonucunda aydınlık üçlünün hem içsel hem dışsal motivasyonun aracılığı ile karanlık üçlünün sadece dışsal motivasyonun aracılığı ile etik olmayan örgüt yanlısı davranışları etkilediği görülmüştür. Kurum imajının yer aldığı durumsal aracılık etki analizlerinde kurum imajının düzenleyicilik etkisinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında araştırma sonuçları ve sonraki çalışmalar için tartışma konuları ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

aydınlık üçlü, karanlık üçlü, motivasyon, kurum imajı, etik olmayan örgüt yanlısı davranışlar

Etik Beyan

İnsan katılımcıları içeren çalışmalarda gerçekleştirilen tüm prosedürler, kurumsal ve/veya ulusal araştırma komitesinin etik standartlarına ve 1964 Helsinki deklarasyonuna ve daha sonraki değişikliklerine veya karşılaştırılabilir etik standartlara uygundur. Bu araştırma için Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulundan 14.10.2022 tarih ve 13.02 karar sayısı ile Etik Kurul Onayı alınmıştır.

Kaynakça

  1. Ağaoğulları, M. A. (2013). Kent devletinden imparatorluğa. İmge Kitabevi Yayınları.
  2. Allison, P. D. (1999). Multiple regression: A primer. Pine Forge Press.
  3. Altunışık, R., Gegez, E., Koç, E., Sığrı, Ü., Yüksel, A., Boz, H., & Yıldız, E. (2022). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Yeni perspektifler. Seçkin Yayıncılık.
  4. Andreassen, T. W., & Lindestad, B. (1998). Customer loyalty and complex services: The impact of corporate image on quality, customer satisfaction and loyalty for customers with varying degrees of service expertise. International Journal of Service Industry Management, 9(1), 7-23. https://doi.org/10.1108/09564239810199923
  5. Baard, P. P., Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2004). Intrinsic need satisfaction: a motivational basis of performance and weil‐being in two work settings1. Journal of Applied Social Psychology, 34(10), 2045-2068. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2004.tb02690.x
  6. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
  7. Bauman, C. W., & Skitka, L. J. (2012). Corporate social responsibility as a source of employee satisfaction. Research in Organizational Behavior, 32, 63-86. https://doi.org/10.1016/j.riob.2012.11.002
  8. Creswell, J. W. (2017). Nitel, nicel araştırma deseni ve karma yöntem yaklaşımları (Çev. Ed. Demir, S. B., 3. Baskı). Eğiten Kitap.
  9. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2008). Facilitating optimal motivation and psychological well-being across life's domains. Canadian Psychology, 49(1), 14-23, https://doi.org/10.1037/0708-5591.49.1.14
  10. Deci, E. L., Eghrari, H., Patrick, B. C., & Leone, D. R. (1994). Facilitating internalization: The self‐determination theory perspective. Journal of Personality, 62(1), 119-142. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.1994.tb00797.x

Kaynak Göster

APA
Ülkü, T., & Polatcı, S. (2023). Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi. Sosyal Mucit Academic Review, 4(4), 503-531. https://doi.org/10.54733/smar.1388417
AMA
1.Ülkü T, Polatcı S. Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi. SMAR. 2023;4(4):503-531. doi:10.54733/smar.1388417
Chicago
Ülkü, Tugay, ve Sema Polatcı. 2023. “Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi”. Sosyal Mucit Academic Review 4 (4): 503-31. https://doi.org/10.54733/smar.1388417.
EndNote
Ülkü T, Polatcı S (01 Aralık 2023) Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi. Sosyal Mucit Academic Review 4 4 503–531.
IEEE
[1]T. Ülkü ve S. Polatcı, “Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi”, SMAR, c. 4, sy 4, ss. 503–531, Ara. 2023, doi: 10.54733/smar.1388417.
ISNAD
Ülkü, Tugay - Polatcı, Sema. “Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi”. Sosyal Mucit Academic Review 4/4 (01 Aralık 2023): 503-531. https://doi.org/10.54733/smar.1388417.
JAMA
1.Ülkü T, Polatcı S. Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi. SMAR. 2023;4:503–531.
MLA
Ülkü, Tugay, ve Sema Polatcı. “Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi”. Sosyal Mucit Academic Review, c. 4, sy 4, Aralık 2023, ss. 503-31, doi:10.54733/smar.1388417.
Vancouver
1.Tugay Ülkü, Sema Polatcı. Kurumsal Dünyada Karanlık ve Aydınlık Taraf: Kişilik Özelliklerinin Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Üzerindeki Etkisinin Keşfi. SMAR. 01 Aralık 2023;4(4):503-31. doi:10.54733/smar.1388417