Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi

Sezai Tunca

doi:10.54733/smar.1706882

TR EN

Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi

Öz

Bu çalışma, dijital kamusal alanda ekonomik krizlerin nasıl deneyimlendiğini ve ifade edildiğini anlamak amacıyla, Reddit platformunda 2022-2024 yılları arasında paylaşılan 20.000 ekonomik temalı kullanıcı yorumunu doğal dil işleme (NLP) teknikleriyle analiz etmektedir. Araştırma, dijital duygulanım ekonomisi ve affective publics kuramsal çerçeveleri temelinde, üçlü bir yöntemsel yaklaşım benimsemektedir: (i) VADER ile duygu analizi, (ii) BERTopic ile konu modellemesi ve (iii) zaman serisi duygu değişimi analizi. Altı subreddit'ten (r/Economics, r/povertyfinance, r/inflation, r/CostOfLiving, r/PersonalFinance, r/antiwork) sistematik örnekleme ile toplanan veriler, kapsamlı bir ön işleme sürecine tabi tutulmuştur. Bulgular, kullanıcı yorumlarının %45.1'inin nötr, %35.2'sinin pozitif ve %19.7'sinin negatif duygular içerdiğini; dijital söylemin yalnızca şikâyet değil, aynı zamanda bilgi paylaşımı, dayanışma ve çözüm üretimi işlevleri taşıdığını göstermektedir. BERTopic algoritması ile tespit edilen beş ana tema (1) Ekonomik Stres Altında Hayatta Kalma, (2) Topluluk Temelli Finansal İyileşme, (3) Politika Yorumlama ve Ekonomik Analiz, (4) Sistemsel Güvensizlik ve Siyasal Memnuniyetsizlik, (5) Krizlere Tepki ve Uyum Davranışları kullanıcıların hem bireysel hem kolektif düzeyde eleştiri, direnç ve dijital öz-yeterlilik stratejileri geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Zaman serisi analizi, FED faiz artışları ve enerji krizi gibi makroekonomik gelişmelerin dijital duygusal tonlarda belirgin dalgalanmalara yol açtığını göstermiştir. Çalışma, sosyal medya platformlarının ekonomik krizler karşısında gerçek zamanlı kamuoyu barometreleri olarak işlev gördüğünü ve dijital sosyoloji, medya çalışmaları ile ekonomik davranış analizine yöntemsel ve teorik katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

davranışsal iktisat, finansal stres, dijital davranış, duygu analizi, BERTopic, sosyal medya analizi

Consumer Behavior and Financial Solidarity Strategies During Economic Uncertainty Through Social Media Data Analysis

Öz

This study analyzes 20,000 economy-related user comments posted on Reddit between 2022 and 2024 using Natural Language Processing (NLP) techniques in order to understand how economic crises are experienced and expressed within the digital public sphere. Grounded in the theoretical frameworks of the digital affective economy and affective publics, the research adopts a tripartite methodological approach: (i) sentiment analysis using VADER, (ii) topic modeling with BERTopic, and (iii) time-series analysis of sentiment fluctuations. The dataset, systematically sampled from six subreddits (r/Economics, r/povertyfinance, r/inflation, r/CostOfLiving, r/PersonalFinance, r/antiwork), was subjected to a comprehensive preprocessing procedure. Findings indicate that 45.1% of user comments were neutral, 35.2% positive, and 19.7% negative, suggesting that digital discourse functions not only as a space for complaint but also as a site of information exchange, solidarity, and solution-oriented engagement. The five dominant themes identified through the BERTopic algorithm—(1) Survival Under Economic Stress, (2) Community-Based Financial Recovery, (3) Policy Interpretation and Economic Analysis, (4) Systemic Distrust and Political Discontent, and (5) Crisis Response and Adaptive Behavior—demonstrate that users develop strategies of critique, resilience, and digital self-efficacy at both individual and collective levels. Time-series analysis further reveals that macroeconomic developments, such as Federal Reserve interest rate hikes and the energy crisis, correspond to significant fluctuations in digital emotional tones. Overall, the study demonstrates that social media platforms function as real-time public opinion barometers during periods of economic crisis and offers both methodological and theoretical contributions to digital sociology, media studies, and economic behavior research.

Anahtar Kelimeler

behavioral economics, financial stress, digital behavior, sentiment analysis, BERTopic, social media analysis

Kaynakça

Ahmed, S. (2020). The cultural politics of emotion (2nd ed.). Edinburgh University Press. https://doi.org/10.1515/9780748691142
Akyıldız, A. (2023). YouTube yorum alanında kullanıcı etkileşimi: Bir hatırlama fenomeni olarak dijital ortamlarda duygusal motivasyon. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 7(2), 84-96. https://doi.org/10.17932/iau.ejnm.25480200.2023/ejnm_v7i2001
American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct (2002, amended effective June 1, 2010, and January 1, 2017). https://www.apa.org/ethics/code (Erişim Tarihi: 26 Mayıs 2026).
Bayazıt, D. Z., Durmuş, B., & Yıldırım, F. (2019). Pazarlama iletişim aracı olarak yeni medyada dijital etkileyiciler: Vloggerların karakteristik özellikleri ve bilgi birikimi tiplerinin vlogger itibarına etkisi üzerine bir araştırma. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 1340-1364. https://doi.org/10.26466/opus.526579
Bilbil, E. K., & Toku, A. B. (2021). Sosyal medya kullanım alışkanlıklarının kişilerarası etkiye tüketici duyarlılığı ve sosyal karşılaştırma ile ilişkisi. Intermedia International E-Journal, 8(14), 39-57.
Boyacıoğlu, E. Z., Türksever, E., Adıgüzel, T., Taş, H., & Ulu, B. (2023). Faiz kararı ile ilgili makro ekonomi gündemi ve duygu durumu incelemesi: Twitter analizi. İzmir İktisat Dergisi, 38(3), 862-883. https://doi.org/10.24988/ije.1205526
Büyükmumcu, S. B., & Ceyhan, A. A. (2020). Sosyal medya kullanıcılarının sosyal karşılaştırma eğilimlerinin incelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 10(1), 273-302. https://doi.org/10.18039/ajesi.682035
Ceylan, A. (2025). İşletmelerdeki halkla ilişkilerin algılanan kurumsal sosyal medya iletişimine etkisinin araştırılması. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(53), 737-763. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1700579
Demirel, S. (2024). Bankacılıkta dijitalleşmenin müşteri davranışları üzerine etkisi. Gazi Kitabevi.
Dosono, B., & Semaan, B. (2020). Decolonizing tactics as collective resilience: Identity work of AAPI communities on Reddit. Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction, 4(CSCW1), 1-20. https://doi.org/10.1145/3392881

European Parliament and Council of the European Union. (2016). Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data, and repealing Directive 95/46/EC (General Data Protection Regulation). Official Journal of the European Union, L 119, 1-88. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32016R0679 (Erişim Tarihi: 26 Mayıs 2026).
Feng, R., Feng, Y., & Ivanov, A. (2022). Social media as online shelter: Psychological relief in COVID-19 pandemic diaries. Frontiers in Psychology, 13, 882264. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.882264
Grootendorst, M. (2022). BERTopic: Neural topic modeling with a class-based TF-IDF procedure. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2203.05794
Gümrükçü, Ö. B. (2025). Tüketici davranışlarının dijital pazarlama ile dönüşümünü ele alan araştırmaların bibliyometrik analizi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 11(2), 659-677. https://doi.org/10.20979/ueyd.1759601
Gürcan, F. (2023). Identification of the trends of candidates in university preferences by social media analysis. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(4), 1158-1168.
Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society (T. Burger, Çev.). MIT Press. (Orijinal eser 1962’de yayımlanmıştır).
Hutto, C., & Gilbert, E. (2014). VADER: A parsimonious rule-based model for sentiment analysis of social media text. Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media, 8(1), 216-225. https://doi.org/10.1609/icwsm.v8i1.14550
Kaczmarek, I., Iwaniak, A., Chrobak, G., & Kazak, J. K. (2025). Integrating media sentiment with traditional economic indicators: A study on PMI, CCI, and employment during COVID-19 period in Poland. Journal of Computational Social Science, 8(2), 40. https://doi.org/10.1007/s42001-025-00375-x
Kant, G., Zhelyazkov, I., Thielmann, A., Weisser, C., Schlee, M., Ehrling, C., Säfken, B., & Kneib, T. (2024). One-way ticket to the moon? An NLP-based insight on the phenomenon of small-scale neo-broker trading. Social Network Analysis and Mining, 14(1), 121. https://doi.org/10.1007/s13278-024-01273-2
Köksal, B., Erdem, G., Türkeli, C., & Öztürk, Z. K. (2021). Twitter'da duygu analizi yöntemi kullanılarak Bitcoin değer tahminlemesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(3), 280-297. https://doi.org/10.29130/dubited.792909
Mandlik, N., Barhanpurkar, K., Bhandwaldar, H., Goyal, S. B., Rajawat, A. S., & Rane, S. (2024). Exploring recession indicators: Analyzing social network platforms and newspapers textual datasets. In J. Singh, S. Goyal, R. K. Kaushal, N. Kumar, & S. S. Sehra (Eds.), Applied data science and smart systems (pp. 180-186). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781003471059
McInnes, L., Healy, J., & Astels, S. (2017). hdbscan: Hierarchical density based clustering. Journal of Open Source Software, 2(11), 205. https://doi.org/10.21105/joss.00205
McInnes, L., Healy, J., Saul, N., & Großberger, L. (2018). UMAP: Uniform manifold approximation and projection. Journal of Open Source Software, 3(29), 861. https://doi.org/10.21105/joss.00861
Medlar, A., Liu, Y., & Głowacka, D. (2022). Nobody wants to work anymore: An analysis of r/antiwork and the interplay between social and mainstream media during the Great Resignation. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2210.07796
Medvedev, A. N., Lambiotte, R., & Delvenne, J. C. (2019). The anatomy of Reddit: An overview of academic research. In F. Ghanbarnejad, R. Saha Roy, F. Karimi, J. C. Delvenne, & B. Mitra (Eds.), Dynamics on and of complex networks III: Machine learning and statistical physics approaches (pp. 183-204). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-14683-2_9
Örs, M. (2018). İnternet fenomenlerini neden takip ediyoruz? Tüketici-fenomen ilişkisini güçlendiren nedenlerin ampirik bir çalışma ile değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(4), 187-209. https://doi.org/10.20491/isarder.2018.519
Papacharissi, Z. (2016). Affective publics and structures of storytelling: Sentiment, events and mediality. Information, Communication & Society, 19(3), 307-324. https://doi.org/10.1080/1369118X.2015.1109697
Postmes, T., & Brunsting, S. (2002). Collective action in the age of the Internet: Mass communication and online mobilization. Social Science Computer Review, 20(3), 290-301. https://doi.org/10.1177/089443930202000306
Solnit, R. (2009). A paradise built in hell: The extraordinary communities that arise in disaster. Viking.
Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33-47). Brooks/Cole.
Tanyer, T. (2018). Dijital medyanın pazarlama teknikleri üzerindeki etkisi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 2(1), 46-52.
Tasente, T., Caratas, M. A., & Alabdullah, T. T. Y. (2024). Análisis del sentimiento en la actividad del Banco Central Europeo en las redes sociales durante la pandemia del Covid-19 y la guerra de Ucrania: una comunicación de crisis navegante. Doxa Comunicación. Revista Interdisciplinar De Estudios De Comunicación Y Ciencias Sociales, 38, 275-292. https://doi.org/10.31921/doxacom.n38a2051
Tuan, T. A., Nghia, N. H., An, T. D., & Loan, D. T. T. (2024). Exploring mental stress expressions in online communities: A subreddit analysis. Journal of Human Earth and Future, 5(2), 131-150. https://doi.org/10.28991/hef-2024-05-02-01
van Dijck, J., & Poell, T. (2015). Social media and the transformation of public space. Social Media + Society, 1(2). https://doi.org/10.1177/2056305115622482
Wang, X. (2024). Construction of smart tourism system integrating tourist needs and scene characteristics. Systems and Soft Computing, 6, 200168. https://doi.org/10.1016/j.sasc.2024.200168
Yılmaz, A. A. (2024). Artificial intelligence integration and social innovation: Interdisciplinary research trends aligned with the sustainable development goals. Sosyal Mucit Academic Review, 5(3), 418-443. https://doi.org/10.54733/smar.1543390
Zappavigna, M. (2011). Ambient affiliation: A linguistic perspective on Twitter. New Media & Society, 13(5), 788-806. https://doi.org/10.1177/1461444810385097

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans, İşletme , Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sezai Tunca ^*
0000-0001-9404-9005
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

26 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

19 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.54733/smar.1706882

IZ

https://izlik.org/JA68DU78AG

APA

Tunca, S. (2026). Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi. Sosyal Mucit Academic Review, 7(4), 388-415. https://doi.org/10.54733/smar.1706882

AMA

1.Tunca S. Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi. SMAR. 2026;7(4):388-415. doi:10.54733/smar.1706882

Chicago

Tunca, Sezai. 2026. “Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi”. Sosyal Mucit Academic Review 7 (4): 388-415. https://doi.org/10.54733/smar.1706882.

EndNote

Tunca S (01 Eylül 2026) Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi. Sosyal Mucit Academic Review 7 4 388–415.

IEEE

[1]S. Tunca, “Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi”, SMAR, c. 7, sy 4, ss. 388–415, Eyl. 2026, doi: 10.54733/smar.1706882.

ISNAD

Tunca, Sezai. “Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi”. Sosyal Mucit Academic Review 7/4 (01 Eylül 2026): 388-415. https://doi.org/10.54733/smar.1706882.

JAMA

1.Tunca S. Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi. SMAR. 2026;7:388–415.

MLA

Tunca, Sezai. “Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi”. Sosyal Mucit Academic Review, c. 7, sy 4, Eylül 2026, ss. 388-15, doi:10.54733/smar.1706882.

Vancouver

1.Sezai Tunca. Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi. SMAR. 01 Eylül 2026;7(4):388-415. doi:10.54733/smar.1706882

Bu dergide yayımlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) Lisansı ile lisanslanmıştır.

Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Consumer Behavior and Financial Solidarity Strategies During Economic Uncertainty Through Social Media Data Analysis

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster