2026
Yayın Türü
A Thematic and Critical Discourse Analysis of the Time Travel Method
Ekonomik Belirsizlik Dönemlerinde Tüketici Davranışı ve Finansal Dayanışma Stratejilerinin Sosyal Medya Verileri ile Analizi
Ortak Havuz Problemi Çerçevesinde Türkiye'de Seçim Sistemleri ve Mali Sonuçları
Health-Oriented Leadership and Psychological Health: A Serial Mediation Model
Bilimsel Teorilerin Öngörücü Başarısı ve Bilimsel Gerçekçilik: Mucize Yok Argümanının Eleştirel Bir Değerlendirmesi
Borsa İstanbul'da Yatırım Yapışkanlığı: İmparatorluk Kurma Güdüsü mü, Finansal Kısıt Kaynaklı Sinyal Kaygısı mı?
Human Factors in Aircraft Maintenance: Linking Occupational Motivation, Work Alienation, and Flow Experience
Sosyal Mucit Academic Review (SMAR), iş dünyası, iktisat, maliye, örgütler, kurumlar ve çalışma yaşamına ilişkin çağdaş konularda özgün akademik katkılar sunan araştırmaları yayımlamayı amaçlayan uluslararası, hakemli ve açık erişimli bir bilimsel dergidir.
SMAR, yalnızca konu kapsamı ile değil, aynı zamanda benimsediği editoryal yaklaşım ile tanımlanmaktadır: sosyal mucitlik. Dergi bağlamında sosyal mucitlik; mevcut sorunların yeniden yorumlanmasına, disiplinler arası akademik bağlantıların kurulmasına, kuramsal gelişime ve teori ile uygulama arasında anlamlı ilişkilerin geliştirilmesine katkı sunan araştırmaları ifade eder.
Bu doğrultuda SMAR; yalnızca mevcut durumu betimleyen çalışmalar yerine, kavramsal, ampirik, yöntemsel veya disiplinler arası katkı yoluyla bilgi üretimine anlamlı katkı sunan araştırmaları yayımlamayı hedeflemektedir.
Dergi disiplinler arası bir yayın yaklaşımı benimsemektedir. Bununla birlikte gönderilen çalışmaların aşağıdaki alanlardan en az birinde konumlandırılması beklenmektedir:
1. Yönetim ve Örgüt: Örgütsel davranış, insan kaynakları yönetimi, liderlik, stratejik yönetim, örgüt kuramı, kurumsal değişim, iş ve örgüt sosyolojisi, girişimcilik ve sosyal girişimcilik.
2. İktisat: Makroekonomi, mikroekonomi, kalkınma iktisadı, çalışma ekonomisi, ekonomi sosyolojisi, davranışsal iktisat, ekolojik iktisat, uluslararası iktisat, finans ve ilgili alanlar.
3. Maliye ve Kamusal Finans Çalışmaları: Kamu maliyesi, vergi politikaları, mali hukuk, bütçe süreçleri, kamu borçlanması, mali sürdürülebilirlik, vergi-toplum ilişkisi ve sosyal politika-maliye etkileşimleri.
4. Çalışma Yaşamı ve Kurumlar: Çalışma sosyolojisi, endüstri ilişkileri, eşitlik-çeşitlilik-kapsayıcılık, çalışma yaşamında dijital dönüşüm, kurumsal çalışmalar, yönetişim ve kamu yönetimi.
5. Sürdürülebilirlik ve Toplumsal Dönüşüm: Sürdürülebilir kalkınma, yeşil ekonomi, dijital dönüşüm, sosyal inovasyon, kurumsal dönüşüm ve toplumsal değişime odaklanan disiplinler arası çalışmalar.
Yayımlanan Çalışma Türleri
• Araştırma Makaleleri
• Kavramsal Makaleler
• Derleme Makaleleri
Tüm başvurular ilgili alan editörü(leri) gözetiminde yürütülen editoryal ön değerlendirme ve çift taraflı kör hakemlik sürecine tabi tutulmaktadır.
SMAR’a gönderilecek çalışmaların bilimsel, biçimsel ve teknik açıdan belirli bir standarda sahip olması beklenmektedir. Bu kapsamda yazarların çalışmalarını derginin güncel makale şablonuna ve aşağıda belirtilen yazım kurallarına uygun olarak hazırlamaları gerekmektedir. Yazım kuralları; makalenin yapısı ve uzunluğu, başlık ve öz düzeni, biçimsel özellikler, bilimsel içeriğin sunumu, metin içi atıf ve kaynakça sistemi, tablo ve şekiller, etik kurul ve araştırma izinleri ile makale sonu beyanlarına ilişkin temel esasları kapsamaktadır. Metin içi atıf ve kaynakça düzeninde APA Style 7th Edition (APA 7) esas alınmaktadır.
Yazarların çalışmalarını hazırlarken aşağıda yer alan SMAR makale şablonunu kullanmaları gerekmektedir. Makale şablonu, yazım kurallarında belirtilen biçimsel ve teknik düzenlemelerin uygulanmasına yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır.
Makale Şablonu: 📝 Makale Taslağı.docx
Yazarların başvuru öncesinde hem aşağıda belirtilen yazım kurallarını hem de güncel makale şablonunu dikkatle incelemeleri ve çalışmalarını bu doğrultuda hazırlamaları gerekmektedir.
1. Genel İlkeler ve Makale Yapısı
SMAR’a gönderilen çalışmalar, derginin güncel makale şablonuna ve aşağıda belirtilen yazım kurallarına uygun olarak hazırlanmalıdır. Temel bilimsel, biçimsel veya teknik gereklilikleri karşılamayan çalışmalar, hakem değerlendirme süreci başlatılmadan önce gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla yazarlara iade edilebilir.
SMAR, çift kör hakem değerlendirme sistemi uygulamaktadır. Bu nedenle değerlendirme sürecine gönderilecek ana makale dosyası tamamen anonim olarak hazırlanmalıdır. Ana makale dosyasında yazar adı, kurum bilgisi, e-posta adresi, ORCID bilgisi veya yazarların kimliğini doğrudan ya da dolaylı biçimde açığa çıkarabilecek herhangi bir bilgiye yer verilmemelidir. Teşekkür, proje veya destek bilgileri gibi yazar kimliğinin belirlenmesine yol açabilecek ifadeler de anonim değerlendirme sürecinde ana makale dosyasından çıkarılmalıdır. Yazarlar ayrıca dosya özellikleri ve belge üst verilerinde kimliklerini açığa çıkarabilecek kişisel bilgilerin bulunmadığından emin olmalıdır.
Yazarların ad-soyad, kurum, akademik unvan, iletişim, ORCID ve başvuru kapsamında talep edilen diğer kimlik bilgileri ana makale dosyasına eklenmemelidir. Bu bilgiler, aşağıda yer alan Yazar Kimlik Bilgileri Formu doldurularak başvuru sırasında ayrı bir dosya olarak sisteme yüklenmelidir.
Yazar Kimlik Bilgileri Formu: 📝 SMAR - Yazar Kimlik Bilgileri Formu.docx
Yazarların, Yazar Kimlik Bilgileri Formu’nda yer alan bilgileri eksiksiz ve güncel biçimde doldurmaları gerekmektedir. Formda yer alan bilgiler ile DergiPark sistemine girilen yazar ve kurum bilgilerinin birbiriyle uyumlu olması yazarların sorumluluğundadır.
Yayımlanan her çalışma, makale türüne göre sınıflandırılır. Makale türü (Araştırma Makalesi, Kavramsal Makale, Derleme Makalesi vb.) hem İçindekiler sayfasında hem de yayımlanan makalenin ilk sayfasında açık biçimde gösterilir. Çalışmaların türlerine özgü farklılıklar saklı kalmak kaydıyla makalelerin genel olarak Başlık, Öz, Anahtar Kelimeler, Türkçe makaleler için Genişletilmiş İngilizce Öz, Giriş, Kavramsal/Kuramsal Arka Plan, Araştırma Yöntemi, Bulgular, Tartışma ve Sonuç, Teşekkür, Kaynakça ve varsa Ekler sıralamasını izlemesi beklenmektedir.
Kavramsal ve derleme makalelerinde standart ampirik makale yapısının uygulanması zorunlu değildir. Bu tür çalışmalarda bölüm başlıkları çalışmanın niteliğine uygun biçimde düzenlenebilir. Bununla birlikte bütün çalışmaların ele aldığı bilimsel problemi veya gerekçeyi, ilgili literatürle ilişkisini ve mevcut bilgi birikimine sunduğu katkıyı açık biçimde ortaya koyması beklenmektedir
2. Makale Uzunluğu
Makale metni, kaynakça ve ekler dâhil olmak üzere genel olarak 3.000-8.000 kelime arasında hazırlanmalıdır. Tablo ve şekillerin metin uzunluğuna etkisi değerlendirilirken her bir tablo veya şekil için yaklaşık 200 kelimelik alan dikkate alınmalıdır.
Çalışmanın bilimsel niteliği, yöntemi, veri yapısı veya kapsamı nedeniyle 8.000 kelime sınırının aşılmasının gerekli olduğu durumlarda çalışma, editör onayı alınarak 8.000 kelimenin üzerinde hazırlanabilir. Yazarların bu tür çalışmalar için mümkünse başvuru öncesinde editörlükle iletişime geçerek makalenin neden daha uzun hazırlanması gerektiğine ilişkin kısa bir açıklama sunmaları beklenmektedir.
Editör onayı alınmaksızın belirlenen kelime sınırını önemli ölçüde aşan çalışmalar, gerekli kısaltmaların yapılması amacıyla hakem değerlendirmesinden önce yazarlara iade edilebilir.
3. Başlık, Öz, Anahtar Kelimeler ve Genişletilmiş Öz
Makale başlığı çalışmanın içeriğini açık, anlaşılır ve mümkün olduğunca öz biçimde yansıtmalıdır. Başlığın 10 kelimeyi geçmemesi tavsiye edilmekte, zorunlu durumlar dışında 12 kelimeyi aşmaması beklenmektedir. Daha uzun bir başlığın bilimsel açıdan gerekli olduğu durumlarda editörlükle iletişime geçilebilir.
Makale başlığında kelimelerin ilk harfleri büyük, diğer harfleri küçük olacak biçimde başlık düzeni kullanılmalıdır. Makale dosyasındaki başlık ile DergiPark sistemine girilen başlık bilgisi birbiriyle aynı olmalıdır.
Türkçe ve İngilizce özlerin her biri anahtar kelimeler dâhil en fazla 250 kelime olarak hazırlanmalıdır. Öz; çalışmanın amacı, yöntemi, temel bulguları ve sonuçlarını çalışmanın niteliğine uygun biçimde açık ve öz olarak yansıtmalıdır.
Her makalede 4-6 anahtar kelime bulunmalıdır. Anahtar kelimeler çalışmanın temel konusunu, kavramlarını ve bilimsel kapsamını temsil edecek biçimde seçilmeli ve çalışmanın bulunabilirliğini desteklemelidir.
Türkçe hazırlanan makalelerde, Giriş bölümünden önce 500-1.000 kelime arasında Genişletilmiş İngilizce Öz (Extended Abstract) bulunmalıdır. Genişletilmiş öz; araştırmanın amacı ve gerekçesi, kuramsal veya kavramsal çerçevesi, yöntemi, temel bulguları ve sonuçlarına ilişkin çalışmanın bütününü temsil edebilecek düzeyde bilgi sunmalıdır.
DergiPark başvurusu sırasında başlık, öz ve anahtar kelimeler başta olmak üzere ilgili üst veri alanlarının Türkçe ve İngilizce olarak eksiksiz doldurulması gerekmektedir. Sisteme girilen bilgiler ile makale dosyasında yer alan bilgiler birbiriyle uyumlu olmalıdır.
4. Sayfa Düzeni ve Biçimsel Özellikler
Makaleler A4 sayfa boyutunda hazırlanmalı ve sayfanın bütün kenarlarında 2,5 cm kenar boşluğu kullanılmalıdır. Paragraflarda önce 10 nk, sonra 10 nk boşluk bırakılmalı ve ana metinde 1,15 satır aralığı uygulanmalıdır. Kaynakça bölümündeki kayıtlar 1 satır aralığıyla düzenlenmelidir.
Makale başlığı Times New Roman, 20 punto, kalın ve italik biçimde yazılmalı ve ortalanmalıdır.
Öz başlığı Calibri, 14 punto ve kalın, öz metni ise Calibri, 10 punto olarak hazırlanmalıdır. “Anahtar Kelimeler” başlığı Calibri, 10 punto ve kalın, anahtar kelimeler ise Calibri, 10 punto olmalıdır.
Çift kör hakemlik sürecinde kullanılan ana makale dosyasında yazar ve kurum bilgileri bulunmamalıdır. Makalenin yayıma kabul edilmesinin ardından hazırlanan nihai yayın dosyasında yer alacak yazar ve kurum bilgilerine ilişkin dipnotlar Times New Roman, 9 punto olarak hazırlanmalıdır.
Genişletilmiş İngilizce Öz başlığı Calibri, 13 punto ve kalın, genişletilmiş öz metni Times New Roman, 12 punto olarak hazırlanmalıdır. Ana metindeki birinci düzey başlıklar Calibri, 13 punto ve kalın olmalıdır. Kaynakça başlığı Calibri, 13 punto ve kalın, kaynakça metni ise Times New Roman, 12 punto olarak düzenlenmelidir.
Makalenin diğer başlık düzeyleri, tablo ve şekil düzeni ile ayrıntılı teknik özelliklerinde derginin güncel makale şablonu esas alınmalıdır.
5. Bilimsel İçeriğin Düzenlenmesi
Çalışmanın giriş bölümünde araştırma problemi veya araştırma boşluğu, çalışmanın amacı, bilimsel gerekçesi ve önemi mevcut literatür temelinde açık biçimde ortaya konmalıdır. Araştırma probleminin neden önemli olduğu ilgili bilimsel çalışmalarla ilişkilendirilerek açıklanmalıdır. Ayrıca çalışmanın temel bulguları ve ulaşılan başlıca sonuçlar giriş bölümünde kısaca belirtilmeli; bu bulguların ayrıntılı değerlendirilmesi ise Tartışma ve Sonuç bölümünde ilgili literatür dikkate alınarak yapılmalıdır.
Kavramsal veya kuramsal arka plan bölümünde ilgili literatür yalnızca özetlenmemeli; araştırma problemiyle bağlantılı olarak analitik ve eleştirel biçimde değerlendirilmelidir. Çalışmanın mevcut literatürde hangi probleme, tartışmaya veya araştırma boşluğuna karşılık geldiği ve mevcut bilgi birikimini hangi açıdan geliştirmeyi amaçladığı açık biçimde ortaya konmalıdır.
Değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen nicel çalışmalarda yalnızca değişkenler arasındaki istatistiksel ilişkinin test edilmesi yeterli kabul edilmez. İncelenen ilişkilerin kuramsal veya kavramsal gerekçesi ilgili literatür temelinde açıklanmalı ve değişkenler arasındaki beklenen ilişkiler eleştirel bir literatür tartışması içerisinde temellendirilmelidir.
Hipotez içeren çalışmalarda her bir hipotez, ilgili kuramsal ve ampirik literatür çerçevesinde tartışılarak geliştirilmelidir. Hipotezler, literatürden bağımsız biçimde yalnızca sıralanmış ifadeler hâlinde sunulmamalıdır. Her bir hipotezden önce, ilgili değişkenler arasındaki ilişkinin hangi kuramsal gerekçeye ve önceki araştırma bulgularına dayandığı açıklanmalı; mevcut çalışmalar arasındaki benzerlikler, farklılıklar ve varsa çelişkili bulgular değerlendirilmelidir. Bu tartışmanın sonunda, literatürden hareketle ulaşılan teorik beklenti açık biçimde ortaya konularak ilgili hipotez sunulmalıdır.
Hipotezler, çalışmanın kavramsal veya kuramsal arka plan bölümünde ilgili literatür tartışmasının doğal bir sonucu olarak geliştirilebilir veya literatüre dayalı ayrı bir “Hipotez Geliştirme” bölümü altında yapılandırılabilir. Ancak hipotezlerin yalnızca “H1, H2, H3...” biçiminde peş peşe sıralanması ve bunları destekleyen kuramsal veya ampirik gerekçelerin açıklanmaması yeterli kabul edilmez. Benzer şekilde hipotezlerin yalnızca Araştırma Yöntemi bölümünde liste hâlinde sunulması uygun değildir.
Hipotezlerin geliştirilmesinde kullanılan literatürün, doğrudan incelenen ilişkiyi açıklaması ve hipotezin yönünü veya beklentisini bilimsel olarak temellendirmesi beklenmektedir. Hipotezlerin ilgili literatür temelinde yeterli biçimde geliştirilmediği ve yalnızca istatistiksel olarak test edilmek üzere sıralandığı çalışmalar hakem değerlendirme sürecine alınmayabilir.
Araştırma yöntemi kullanılan çalışmalarda tercih edilen yöntemin araştırma problemi açısından neden uygun olduğu açıklanmalıdır. Araştırma tasarımı, örneklem veya veri kaynağı, veri toplama süreci ve analiz yöntemi bilimsel değerlendirmeye olanak sağlayacak açıklıkta sunulmalı; araştırmanın önemli yöntemsel sınırlılıklarına da uygun olduğu ölçüde değinilmelidir.
Bulgular araştırma soruları, varsa hipotezler ve kullanılan yöntemle tutarlı biçimde sunulmalıdır. Tartışma ve Sonuç bölümünde araştırmanın temel bulguları ilgili literatürle ilişkilendirilerek değerlendirilmelidir. Bulguların mevcut çalışmalarla benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konmalı; sonuçların ilgili kuramsal veya ampirik literatür açısından ne ifade ettiği tartışılmalıdır.
Her çalışma mevcut bilgi birikimine sunduğu özgün katkıyı açıkça ortaya koymalıdır. Bu katkı kuramsal, kavramsal, yöntemsel, ampirik, disiplinler arası veya uygulamaya yönelik olabilir. Çalışmanın yalnızca bulgularını raporlaması yeterli olmayıp mevcut literatüre ne kattığının ve ele aldığı araştırma problemini hangi açıdan geliştirdiğinin açık biçimde gösterilmesi beklenmektedir.
6. Atıf ve Kaynakça
SMAR, metin içi atıf ve kaynakça düzeninde APA Style 7th Edition (APA 7) sistemini esas almaktadır. Yazarların metin içi atıflarını ve kaynakça kayıtlarını APA 7 kurallarına uygun ve çalışma genelinde tutarlı biçimde hazırlamaları gerekmektedir.
6.1. Metin İçi Atıflar
Metin içi atıflarda temel olarak yazarın soyadı ve eserin yayın yılı belirtilir. Doğrudan alıntılarda veya belirli bir sayfaya gönderme yapılmasının gerekli olduğu durumlarda sayfa numarası da eklenmelidir.
Temel kullanım örnekleri aşağıdaki gibidir:
- Genel atıf: (Aydın, 2020)
- Belirli bir sayfaya atıf: (Aydın, 2020, s.7)
- Bir sayfa aralığına atıf: (Dibek, 2020, s.7-14)
- Birbirinden farklı sayfalara atıf: (Crowley, 2020, s.7, 14, 24)
- Yazar adı cümle içerisinde kullanıldığında: Aydın (2020) veya belirli bir sayfaya gönderme yapılması hâlinde Aydın (2020, s.7)
- İki yazarlı bir esere parantez içi atıf: (Barry ve Lee, 2020, s.7)
- İki yazarlı bir eserde yazar adlarının cümle içerisinde kullanılması: Barry ve Lee (2020, s.7)
- Üç veya daha fazla yazarlı bir esere atıf: (Akın vd., 2004, s.45)
- Birden fazla esere aynı parantez içerisinde atıf: (Lekhavat, 2010; Pavia, 2007)
- Birden fazla eserin belirli sayfalarına atıf: (Lekhavat, 2010, s.3; Pavia, 2007, s.24)
- Aynı yazarın aynı yıl yayımlanmış birden fazla eserine atıf: (Uygur, 2020a) ve (Uygur, 2020b)
Aynı yazarın aynı yıl yayımlanan birden fazla çalışmasının bulunması hâlinde ilgili çalışmalar kaynakçada APA 7 kurallarına göre sıralanmalı ve yayın yılına “a”, “b”, “c” biçiminde harfler eklenerek birbirinden ayrılmalıdır.
Birden fazla kaynağa aynı parantez içerisinde atıf yapılması durumunda kaynaklar APA 7 kurallarına uygun biçimde sıralanmalı ve noktalı virgülle birbirinden ayrılmalıdır.
Yazarların mümkün olduğunca birincil kaynaklara başvurmaları beklenmektedir. Birincil kaynağa ulaşılamadığı ve ikincil bir kaynak üzerinden atıf yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda özgün kaynak ile erişilen ikincil kaynak birlikte belirtilmelidir. Örneğin:
(Freud, 1900, akt. Weber, 2017)
Bu durumda kaynakçada yalnızca yazarın doğrudan eriştiği ve kullandığı ikincil kaynağa yer verilmelidir.
Doğrudan alıntılar APA 7 kurallarına uygun olarak gösterilmelidir. 40 kelimeden kısa doğrudan alıntılar çift tırnak işareti içerisinde verilerek yazar, yıl ve sayfa numarası belirtilmelidir. 40 kelime veya daha uzun doğrudan alıntılar ise tırnak işareti kullanılmadan ayrı bir blok paragraf hâlinde sunulmalıdır. Doğrudan alıntıların italik yazılması zorunlu değildir.
APA 7 metin içi atıf kurallarına ilişkin daha ayrıntılı bilgi ve örnekler için APA Style resmî web sayfası incelenebilir.
6.2. Kaynakçada Referans Gösterimi
Kaynakçada yer alan bütün eserler APA 7 kurallarına uygun biçimde gösterilmelidir. Aşağıdaki örnekler yaygın kaynak türlerinin kaynakçada nasıl gösterileceğine ilişkin örnek niteliğindedir.
Makaleler
Greenwood, R., Suddaby, R., & Hinings, C. R. (2002). Theorizing change: The role of professional associations in the transformation of institutionalized fields. Academy of Management Journal, 45(1), 58-80. https://doi.org/10.5465/3069285
Erhan, T., Uzunbacak, H. H., & Aydin, E. (2022). From conventional to digital leadership: Exploring digitalization of leadership and innovative work behavior. Management Research Review, 45(11), 1524-1543. https://doi.org/10.1108/MRR-05-2021-0338
Kitaplar
Patten, M. L. (2018). Understanding research methods: An overview of the essentials (10th ed.). Routledge.
Hair, J. F., Jr., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Prentice Hall.
Editörlü Kitapta Bölüm
Allen, M. R., & Wright, P. M. (2009). Strategic management and HRM. In P. Boxall, J. Purcell, & P. M. Wright (Eds.), The Oxford handbook of human resource management (pp. 88-107). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199547029.003.0005
Aron, L., Botella, M., & Lubart, T. (2019). Culinary arts: Talent and their development. In R. F. Subotnik, P. Olszewski-Kubilius, & F. C. Worrell (Eds.), The psychology of high performance: Developing human potential into domain-specific talent (pp. 345-359). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000120-016
APA 7 kaynakça sistemine ilişkin farklı kaynak türleri ve ayrıntılı gösterim örnekleri için APA Style resmî web sayfası incelenebilir.
Kaynakçada yer alan bibliyografik kayıtlar Latin alfabesi kullanılarak sunulmalıdır. Latin alfabesi dışında yayımlanmış kaynaklara yer verilmesi durumunda ilgili kaynakların bibliyografik bilgileri uygun transliterasyon kuralları doğrultusunda Latin alfabesine aktarılmalıdır.
Metin içerisinde atıf verilen bütün kaynakların kaynakçada karşılığı bulunmalı; kaynakçada yer alan bütün kaynaklar da metin içerisinde kullanılmış olmalıdır. Yazarlar kaynakların yazar adı, yayın yılı, eser adı, dergi veya kitap adı, cilt, sayı, sayfa aralığı ve diğer bibliyografik bilgilerinin doğruluğunu kontrol etmekle sorumludur.
DOI bulunan bilimsel kaynakların DOI bilgilerinin kaynakçaya eklenmesi gerekmektedir. DOI bağlantıları https://doi.org/... biçiminde sunulmalıdır.
DergiPark başvurusu sırasında makalenin kaynakçası sisteme eksiksiz biçimde girilmelidir. Sisteme girilen kaynaklar ile ana metindeki atıf ve kaynakça bilgilerinin birbiriyle uyumlu olması yazarların sorumluluğundadır.
7. Tablo, Şekil ve Diğer Materyaller
Tablo, şekil, grafik ve diğer görsel materyaller sıralı biçimde numaralandırılmalı, açıklayıcı bir başlık taşımalı ve metin içerisinde ilgili yerde anılmalıdır.
Tablo ve şekiller bilimsel anlatımı desteklemeli ve metinde verilen bilgilerin gereksiz tekrarından kaçınılmalıdır. Görsel materyaller yayımlanabilir nitelikte ve okunabilir çözünürlükte hazırlanmalıdır.
Başka kişi veya kuruluşlara ait ve telif hakkıyla korunan tablo, şekil, ölçek, test, görsel veya diğer materyallerin kullanılması durumunda gerekli izinlerin alınmasından yazarlar sorumludur. Kullanılan materyalin kaynağı uygun biçimde gösterilmelidir.
8. Etik Kurul ve Araştırma İzinleri
Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda gerekli izin araştırmaya başlanmadan önce alınmalıdır. Etik kurulun adı, karar tarihi ve karar veya belge numarası makalenin Yöntem bölümünde ve makalenin ilk veya son sayfalarından birinde yer alan ilgili etik beyan alanında açık biçimde belirtilmelidir.
Etik kurul izni gerektiren çalışmalar için ilgili belge başvuru sırasında sisteme ek dosya olarak yüklenmelidir.
İnsan katılımcıları içeren araştırmalarda gerekli olduğu durumlarda bilgilendirilmiş gönüllü onam alınmalıdır. Kullanım veya telif iznine tabi ölçek, test, anket, görsel veya diğer araştırma araçları için gerekli izinlerin alınması yazarların sorumluluğundadır.
9. Makale Sonu Beyanları
Bilimsel yayıncılıkta şeffaflığın sağlanması amacıyla çalışmanın niteliğine göre makalenin sonunda Etik Kurul Beyanı, Bilgilendirilmiş Onam Beyanı, Yazar Katkı Oranı ve CRediT Katkı Rolleri Beyanı, Çıkar Çatışması Beyanı, Finansman Beyanı, Destek ve Teşekkür Beyanı, Veri Erişilebilirliği Beyanı ve Yapay Zekâ Kullanım Beyanı yer almalıdır.
Yazar Katkı Oranı ve CRediT Katkı Rolleri Beyanı kapsamında her bir yazarın çalışmaya sunduğu katkı oranı ve CRediT (Contributor Roles Taxonomy - Katkı Rolleri Taksonomisi) kapsamında üstlendiği katkı rolleri belirtilmelidir. Birden fazla yazarlı çalışmalarda katkı oranlarının toplamı %100 olmalıdır. Tek yazarlı çalışmalarda katkı oranı %100 olarak belirtilmeli ve yazarın üstlendiği CRediT katkı rolleri açıklanmalıdır. CRediT katkı rollerinin belirlenmesine ilişkin ayrıntılar Yazar Rehberi’nde açıklanmaktadır.
Araştırma herhangi bir kişi, kurum, proje veya fon tarafından desteklenmişse destek kaynağı açıklanmalıdır. Herhangi bir çıkar çatışması bulunmaması durumunda da bu husus açık biçimde belirtilmelidir.
10. Başvuru Öncesi Son Kontrol
Yazarların çalışmalarını sisteme yüklemeden önce makale başlığı, Türkçe ve İngilizce özler, anahtar kelimeler, makale uzunluğu, kaynakça, tablo ve şekiller, etik bilgiler, gerekli makale sonu beyanları ve ana makale dosyasının anonimliği bakımından son kez kontrol etmeleri beklenmektedir.
DergiPark sistemine girilen makale başlığı, öz, anahtar kelime, yazar sıralaması ve kaynakça bilgileri ile yüklenen dosyalardaki bilgiler birbiriyle uyumlu olmalıdır. Yazar ve kurum bilgileri ana makale dosyasına eklenmemeli; bu bilgiler Yazar Kimlik Bilgileri Formu ve DergiPark sistemindeki ilgili alanlar üzerinden sunulmalıdır.
Yukarıda belirtilen temel yazım ve başvuru koşullarını karşılamayan çalışmalar, hakem değerlendirme süreci başlatılmadan önce gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla yazarlara iade edilebilir.
1. Temel Etik İlkeler
SMAR; araştırma dürüstlüğü, bilimsel tarafsızlık, şeffaflık, hesap verebilirlik, gizlilik, akademik özgürlük ve editoryal bağımsızlık ilkelerini benimsemektedir.
Derginin araştırma ve yayın etiğine ilişkin uygulamalarında Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan temel uygulamalar, rehberler ve akış şemaları dikkate alınmaktadır.
Veri uydurma, veri veya görsellerin bilimsel sonucu yanıltacak biçimde değiştirilmesi, intihal, mükerrer yayın, uygunsuz yazarlık, atıf manipülasyonu, hakemlik sürecinin manipülasyonu ve benzeri araştırma veya yayın etiği ihlalleri kabul edilmez.
SMAR, yayımdan önce veya sonra ortaya çıkan araştırma ve yayın etiği sorunlarını bilimsel kaydın bütünlüğünü korumak amacıyla inceleyebilir. Gerekli durumlarda ilgili kişi ve kurumlardan bilgi veya belge talep edilebilir.
2. Yazarların Etik Sorumlulukları
Yazarlar gönderdikleri çalışmanın özgün olduğunu, başka bir dergide eş zamanlı değerlendirme sürecinde bulunmadığını ve araştırmanın verilerini, yöntemini, bulgularını ve sonuçlarını doğru, eksiksiz ve yanıltıcı olmayacak biçimde sunduklarını güvence altına almakla sorumludur.
Başka kişilere ait fikir, ifade, veri, görsel, yöntem veya diğer materyaller uygun biçimde kaynak gösterilerek kullanılmalıdır. Telif veya kullanım iznine tabi materyallerin kullanılması durumunda gerekli izinlerin alınması yazarların sorumluluğundadır.
Araştırmanın niteliğinin gerektirdiği etik kurul onayı, bilgilendirilmiş gönüllü onam ve diğer izinler araştırma başlamadan önce alınmalıdır. Yazarlar araştırmaya ilişkin finansman kaynaklarını ve olası çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmekle yükümlüdür.
Yazarlar yayımlanmış çalışmalarında bilimsel kaydı etkileyebilecek önemli bir hata veya yanlışlık tespit etmeleri durumunda editörlüğü gecikmeksizin bilgilendirmeli ve gerekli yayın sonrası işlemlerde dergiyle iş birliği yapmalıdır.
3. Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmeli ve görüşlerini bilimsel, gerekçeli, tarafsız ve yapıcı biçimde sunmalıdır.
Hakemler değerlendirme sırasında eriştikleri makale ve diğer belgelerin gizliliğini korumakla yükümlüdür. Yayımlanmamış bilgi, veri veya fikirleri kişisel, akademik ya da ticari çıkar amacıyla kullanamazlar.
Tarafsız değerlendirmeyi etkileyebilecek kişisel, akademik, kurumsal veya mali çıkar çatışması bulunan hakemler değerlendirmeden çekilmelidir.
Hakemler intihal, mükerrer yayın, veri manipülasyonu veya başka bir araştırma ve yayın etiği ihlalinden şüphelenmeleri durumunda bu hususu editörlüğe bildirmelidir.
4. Editörlerin Etik Sorumlulukları
Editörler makalelere ilişkin kararlarını yalnızca çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, etik uygunluğu, yöntemsel yeterliliği, alana katkısı ve derginin amaç ve kapsamına uygunluğu temelinde verir.
Yazarların milliyeti, etnik kökeni, cinsiyeti, dini, siyasi görüşü, kurumsal bağlantısı veya diğer kişisel özellikleri editoryal kararları etkileyemez.
Editörler değerlendirme sürecinin gizliliğini korumak, hakem seçiminde bilimsel uzmanlık ve tarafsızlığı gözetmek ve çıkar çatışması bulunan çalışmalarda süreçten çekilmekle yükümlüdür.
Bir editör veya kurul üyesinin yazar olarak yer aldığı ya da kişisel, akademik, kurumsal veya mali bir çıkar çatışmasının bulunduğu makalelerde, ilgili kişi değerlendirme ve karar süreçlerinin hiçbir aşamasına katılmaz. Bu tür makalelerin editoryal süreci, söz konusu kişiyle çıkar çatışması bulunmayan başka bir editör tarafından bağımsız olarak yürütülür.
5. Etik Kurul, Katılımcı Hakları ve Yazarlık
Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda gerekli izin, araştırma başlamadan önce alınmalıdır. Etik kurulun adı, karar tarihi ve karar veya belge numarası makalede açık biçimde belirtilmelidir. Yazarlar, ilgili etik kurul onay belgesini ve araştırmanın niteliğine göre gerekli olan diğer etik izin belgelerini başvuru sırasında sisteme yüklemekle yükümlüdür.
İnsan katılımcıların yer aldığı araştırmalarda gerekli olduğu durumlarda bilgilendirilmiş gönüllü onam alınmalıdır. Katılımcıların kimliğinin belirlenmesine olanak sağlayabilecek kişisel bilgi, fotoğraf, ses veya görüntülerin kullanımında mahremiyet korunmalı ve gerekli izinler alınmalıdır.
Araştırmada telif veya kullanım iznine tabi ölçek, test, anket, görsel veya diğer araştırma araçlarının kullanılması durumunda gerekli izinlerin alınması yazarların sorumluluğundadır.
Yazarlık, çalışmanın kavramsallaştırılması, tasarımı, yöntemi, veri toplama veya analizi, bulguların yorumlanması veya bilimsel metnin hazırlanmasına anlamlı katkı sunan kişilerle sınırlandırılmalıdır. Hediye veya onursal yazarlık kabul edilmez.
Yazarların bilimsel katkılarının şeffaf biçimde gösterilmesi amacıyla katkı alanlarının tanımlanmasında CRediT (Contributor Roles Taxonomy - Katkı Rolleri Taksonomisi) kullanılmaktadır. Her bir yazarın katkı oranı ve üstlendiği CRediT katkı rolleri açık biçimde beyan edilmelidir. Birden fazla yazarlı çalışmalarda katkı oranlarının toplamı %100 olmalı ve beyan tüm yazarların ortak değerlendirmesi ve onayına dayanmalıdır. Tek yazarlı çalışmalarda katkı oranı %100 olarak belirtilir. CRediT katkı rollerinin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar Yazar Rehberi’nde açıklanmaktadır. Başvurudan sonra yazar eklenmesi, çıkarılması veya yazar sıralamasının değiştirilmesine ilişkin talepler gerekçelendirilmelidir. Editörlük gerekli gördüğünde bütün yazarların yazılı onayını talep edebilir.
6. Özgünlük, Araştırma Verileri, Çıkar Çatışması ve Finansman
SMAR’a gönderilen çalışmalar için yazarların, iThenticate veya Turnitin yazılımlarından biri kullanılarak hazırlanmış benzerlik raporunu başvuru sırasında sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Benzerlik raporunun başvuruya konu olan makalenin güncel ve tam metni üzerinden alınmış olması yazarların sorumluluğundadır.
Derginin teknik ön kontrolünde genel benzerlik oranının %20’yi, tek bir kaynaktan kaynaklanan benzerliğin ise %2’yi aşmaması esas alınmaktadır. Bununla birlikte benzerlik oranı tek başına intihal tespiti veya etik uygunluk ölçütü değildir. Eşleşmelerin niteliği, kaynak gösterimi, doğrudan alıntılar ve bilimsel bağlam editoryal olarak değerlendirilir.
Aynı veya önemli ölçüde benzer bir çalışma başka bir dergide eş zamanlı değerlendirme sürecinde bulunamaz. Tez, ön baskı, konferans özeti veya çalışmanın daha önce kamuya sunulmuş başka bir sürümü varsa bu durum başvuru sırasında editörlüğe açıklanmalıdır.
Yazarlar araştırmalarında kullanılan verilerin doğruluğundan ve bütünlüğünden sorumludur. Editörlük bilimsel doğrulama veya olası bir etik ihlalin incelenmesi amacıyla araştırmaya ilişkin veri ve belgeleri talep edebilir.
Hukuki, etik veya gizliliğe ilişkin bir engel bulunmayan durumlarda araştırma verilerinin güvenilir veri depolarında paylaşılması teşvik edilmektedir. Yazarlar, araştırmada kullanılan veya üretilen verileri bilimsel doğrulama ve olası etik incelemelere imkân sağlayacak şekilde güvenli biçimde muhafaza etmekle yükümlüdür. Editörlük, gerekli gördüğü durumlarda araştırmaya ilişkin veri ve destekleyici belgelerin sunulmasını talep edebilir. Verilerin paylaşılmasını veya sunulmasını sınırlayan hukuki, etik ya da gizliliğe ilişkin nedenler bulunması durumunda bu sınırlamalar açıkça belirtilmelidir.
Yazarlar, hakemler ve editörler çalışmanın değerlendirilmesini veya yorumlanmasını etkileyebilecek ya da etkiliyor izlenimi oluşturabilecek finansal veya finansal olmayan çıkar çatışmalarını açıklamakla yükümlüdür.
Araştırma mali destek aldıysa finansman kaynağı açıkça belirtilmelidir. Finansman sağlayan tarafın araştırma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, makale hazırlama veya yayın kararında rolü bulunuyorsa bu durum da açıklanmalıdır.
7. Yayın Sonrası İşlemler, Şikâyet ve İtirazlar
Yayımlanmış bir makalede bilimsel kaydın doğruluğunu etkileyen ancak çalışmanın temel sonuçlarını geçersiz kılmayan önemli bir hata tespit edilmesi durumunda düzeltme yayımlanabilir.
Çalışmanın sonuçlarını güvenilmez hâle getiren ciddi bir hata veya araştırma ve yayın etiği ihlalinin doğrulanması durumunda makale geri çekilebilir. Geri çekilen çalışmanın bibliyografik kaydı korunur ve geri çekilme durumu açık biçimde gösterilir.
Ciddi bilimsel veya etik sorunların bulunduğuna ilişkin güçlü gerekçelerin olduğu ancak incelemenin henüz sonuçlandırılmadığı durumlarda Endişe Bildirimi yayımlanabilir.
Yazarlar, hakemler ve okuyucular derginin editoryal süreçleri, yayın etiği uygulamaları veya yayımlanmış bilimsel içerik hakkında gerekçeli şikâyet ve itirazlarını SMAR’ın resmî iletişim adresine iletebilir.
Editoryal karara yönelik itirazların bilimsel veya usule ilişkin somut gerekçeler içermesi gerekir. Yalnızca verilen karara katılmamak yeniden değerlendirme için yeterli bir gerekçe oluşturmaz.
Şikâyet veya itirazın değerlendirilmesi beklenen editörle doğrudan ilişkili olması durumunda inceleme çıkar çatışması bulunmayan başka bir editör veya yetkili kişi tarafından yürütülür. Gerektiğinde COPE tarafından geliştirilen rehber ve akış şemalarından yararlanılır.
Baş Editörler
Yardımcı Editörler
Alan Editörleri
İngilizce Dil Editörleri
Yayın Hazırlık Editörü
Dergi Gelişim ve İndeksleme Editörü
Editör Kurulu
Bu dergide yayımlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) Lisansı ile lisanslanmıştır.