Borsa İstanbul'da Yatırım Yapışkanlığı: İmparatorluk Kurma Güdüsü mü, Finansal Kısıt Kaynaklı Sinyal Kaygısı mı?

This study investigates how the inadequacy of corporate governance mechanisms in emerging markets affects managers' resource allocation decisions within the framework of investment stickiness. The fundamental problem of the research is whether managers' use of free cash flows for personal interests leads to an asymmetric behavioral pattern in capital expenditures. For this purpose, an unbalanced panel data set consisting of 3,100 firm-year observations belonging to manufacturing, service, and technology firms traded on Borsa Istanbul during the 2005-2024 period is utilized. In the econometric analyses, a two-way fixed effects model with Driscoll-Kraay robust standard errors, which controls potential heteroskedasticity and cross-sectional dependence problems, is preferred. The empirical findings confirm the existence of investment stickiness by proving that while firms respond to increases in cash flows with aggressive investments, they show significant resistance to cutting investments in the face of cash contractions. Subsample analyses reveal that, contrary to expectations, this asymmetric behavior is more severe in financially constrained firms with low free cash flows. Taken together, the results indicate that the primary driver of asymmetric investment behaviour in Borsa Istanbul firms is not the empire-building motive but rather financial constraints and the concern of signalling weakness to the market. These findings emphasise that boards of directors should establish objective stop-loss mechanisms for investment projects and that regulators should strengthen disclosure standards for capital expenditures.

Bu çalışma, gelişmekte olan piyasalarda kurumsal yönetişim mekanizmalarının yetersizliğinin yöneticilerin kaynak tahsis kararlarını nasıl etkilediğini yatırım yapışkanlığı çerçevesinde incelemektedir. Araştırmanın temel sorunsalı, yöneticilerin serbest nakit akışlarını kişisel çıkarları doğrultusunda kullanmalarının, sermaye harcamalarında asimetrik bir davranış kalıbına yol açıp açmadığıdır. Bu amaçla, 2005-2024 döneminde Borsa İstanbul'da işlem gören imalat, hizmet ve teknoloji firmalarına ait 3,100 firma-yıl gözleminden oluşan dengesiz bir panel veri seti kullanılmıştır. Ekonometrik analizlerde, potansiyel değişen varyans ve yatay kesit bağımlılığı sorunlarını kontrol altına alan Driscoll-Kraay dirençli standart hatalara sahip çift yönlü sabit etkiler modeli tercih edilmiştir. Ampirik bulgular, firmaların nakit akışlarındaki artışlara agresif yatırımlarla yanıt verirken, nakit daralmaları karşısında yatırımları kısmakta belirgin bir direnç gösterdiğini kanıtlayarak yatırım yapışkanlığının varlığını doğrulamaktadır. Alt örneklem analizleri, bu asimetrik davranışın beklentilerin aksine finansal kısıtlar altındaki düşük serbest nakit akışına sahip firmalarda daha şiddetli olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular bir arada değerlendirildiğinde, BİST firmalarında asimetrik yatırım davranışının temel kaynağının imparatorluk kurma güdüsünden çok finansal kısıtlar ve piyasaya zayıflık sinyali vermekten kaçınma kaygısı olduğu anlaşılmaktadır. Bu sonuçlar, yönetim kurullarının yatırım projeleri için nesnel zarar kesme mekanizmaları oluşturmasının ve düzenleyicilerin sermaye harcamalarına ilişkin ifşa standartlarını güçlendirmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.