Makale Değerlendirme İlkeleri
Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların değerlendirilmesi, bilimsel dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık, gizlilik ve akademik kalite ilkeleri doğrultusunda yürütülür. Makalelerin değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslar gözetilir:
Bilimsel yeterlilik ve özgünlük: Çalışmaların özgünlüğü, bilimsel katkısı, yöntemsel yeterliliği, akademik niteliği ve literatüre sağladığı katkı dikkate alınır.
Derginin amaç ve kapsamına uygunluk: Makalelerin derginin belirlediği amaç, kapsam ve yayın politikalarıyla uyumlu olması değerlendirme sürecinin temel koşullarındandır.
Tarafsızlık ve eşitlik: Tüm çalışmalar, yazarların kişisel özelliklerinden, kurumsal bağlantılarından, akademik unvanlarından veya diğer bireysel niteliklerinden bağımsız olarak bilimsel ölçütler doğrultusunda değerlendirilir.
Bağımsız hakem değerlendirmesi: Makaleler, ilgili alanda uzman ve bağımsız hakemler tarafından incelenir. Hakem seçiminde bilimsel uzmanlık, akademik yeterlilik ve olası çıkar çatışmaları dikkate alınır.
Çift taraflı kör hakemlik: Değerlendirme sürecinde yazar ve hakem kimliklerinin karşılıklı olarak gizli tutulması esas alınır. Sürecin gizliliğini korumak amacıyla gerekli önlemler alınır.
Gizlilik ilkesi: Hakemlere ve editörlere iletilen makaleler, değerlendirme süreci dışında herhangi bir amaçla kullanılamaz veya yetkisiz kişilerle paylaşılamaz.
Çıkar çatışmalarının önlenmesi: Editör, hakem veya Yayın Kurulu üyelerinin çalışma ile ilgili çıkar çatışması bulunması hâlinde, ilgili kişi değerlendirme ve karar sürecinden çekilir. Bu durumda süreç bağımsız ve yetkilendirilmiş bir editör tarafından yürütülür.
Etik uygunluk: Makaleler, bilimsel yayın etiği ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir. İntihal, veri uydurma, verilerin çarpıtılması, mükerrer yayın ve diğer etik ihlal şüpheleri titizlikle incelenir.
Benzerlik ve intihal kontrolü: Gönderilen çalışmalar benzerlik taramasına tabi tutulur. Benzerlik oranı tek başına değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmez; benzerliğin niteliği, kaynak gösterme biçimi ve etik uygunluğu da dikkate alınır.
Hakem görüşlerinin dikkate alınması: Hakem raporları, editoryal kararların oluşturulmasında temel değerlendirme kaynaklarından biridir. Bununla birlikte, hakem görüşleri bilimsel gerekçeler ve derginin yayın politikaları doğrultusunda ele alınır.
Revizyonların değerlendirilmesi: Yazarlardan talep edilen düzeltmelerin hakem önerileri ve editoryal değerlendirmeler doğrultusunda gerçekleştirilmesi beklenir. Yapılan değişikliklerin yeterliliği yeniden incelenir.
Şeffaf ve gerekçeli karar: Makalelerin kabul, ret veya revizyon kararları bilimsel değerlendirme sonuçları ve derginin yayın politikaları temelinde verilir. Gerektiğinde yazarlara kararın gerekçeleri açıklanır.
Yayın kararında bağımsızlık: Makalelerin yayımlanmasına ilişkin kararlar, bilimsel kalite, etik uygunluk ve derginin yayın standartları esas alınarak verilir. Ticari, kişisel veya kurumsal çıkarlar değerlendirme sürecini etkileyemez.
Nihai karar yetkisi: Makalenin yayımlanmasına ilişkin nihai karar, derginin yayın politikaları ve editoryal yetki çerçevesinde Yayın Kurulu tarafından verilir.
Süreçlerin arşivlenmesi: Makale değerlendirme sürecine ilişkin hakem raporları, editoryal kararlar ve yazışmalar güvenli elektronik ortamda saklanır.
Makale Değerlendirme Süreci
Dergimizde, makale değerlendirme süreci; ön inceleme, hakem değerlendirmesi, revizyon ve yayın olmak üzere dört temel aşamadan oluşmaktadır.
1. Ön İnceleme
Gönderilen çalışmalar, öncelikle editör tarafından derginin yayın politikalarına, akademik yazım ilkelerine ve APA 6 Atıf Sistemi’ne uygunluk açısından değerlendirilir. Bu aşamada, İntihal.net yazılımı aracılığıyla benzerlik taraması yapılır. Benzerlik oranının %20’nin altında olması beklenir; bu sınırı aşan çalışmalar, gerekçesi belirtilerek yazara iade edilir. Dergimiz, benzerlik oranı düşük olsa dahi etik ihlal şüphesi bulunan çalışmaları değerlendirme dışı bırakma hakkını saklı tutar.
2. Hakem Değerlendirme Süreci
Ön inceleme kriterlerini karşılayan çalışmalar için çift taraflı kör hakemlik süreci başlatılır. Makale, alanında uzman iki bağımsız hakeme gönderilir. Değerlendirme süreci boyunca hem yazar hem de hakem kimlikleri gizli tutulur; süreç, etik ilkelere ve gizlilik esaslarına uygun şekilde yürütülür.
Her iki hakemin olumlu raporu doğrultusunda çalışma yayıma kabul edilir.
Hakemlerden birinin olumsuz görüş bildirmesi hâlinde, makale üçüncü bir hakeme yönlendirilerek nihai karar verilir.
3. Revizyon Süreci
Hakemler tarafından revizyon istenmesi durumunda yazarlar, önerilen düzeltmeleri çalışmada farklı renkte (örneğin kırmızı) işaretleyerek sunmalıdır. Yapılan değişiklikler öncelikle editör tarafından, ardından ilgili hakemler tarafından tekrar incelenir.
Hakem süreci tamamlanan çalışmalar, derginin dil editörleri tarafından da gözden geçirilir.
Dil ve yazım açısından gerekli görülen durumlarda yazarlardan ek düzeltme istenir. Yapılan dilsel revizyonlar, tekrar kontrol edilerek onaylanır.
4. Yayın Süreci
Tüm bilimsel, teknik ve dilsel süreçleri tamamlanan makaleler, dizgi ve mizanpaj işlemleri sonrasında yayına hazır hâle getirilir. Onaylanan çalışmalar, takip eden ilk sayıda yayımlanır.