ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

Dergimizin etik ilkeleri ve yayın politikası, Committee on Publication Ethics (COPE) ve Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak.

Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmaların planlanması, metodolojik kurgusunun oluşturulması, etik açıdan değerlendirilmesi ve uygulama süreçlerinin yürütülmesinde bilimsel dürüstlük, bütünlük, kalite ve şeffaflık temel ilkeler olarak benimsenmelidir. Araştırma sürecinin her aşaması kayıt altına alınmalı ve gerektiğinde denetime açık olmalıdır.
• Araştırma ekibi ile katılımcılar, çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi, veri toplama araçları, verilerin nasıl analiz edileceği ve elde edilen bulguların olası kullanım alanları hakkında açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirilmelidir. Katılımcılara araştırmaya katılımın gerektirdiği yükümlülükler, olası riskler ve beklenen katkılar net biçimde açıklanmalıdır.
• Katılımcılardan elde edilen kişisel veriler gizli tutulmalı; kimlik bilgilerinin ifşa edilmesini önleyecek teknik ve idari tedbirler alınmalıdır. Anonimlik ve mahremiyet ilkeleri gözetilmeli; veri koruma mevzuatına (örneğin kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelere) uygun hareket edilmelidir. Araştırma tasarımı, katılımcıların özerkliğini, insan onurunu ve temel haklarını koruyacak şekilde yapılandırılmalıdır.
• Araştırmaya katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmalıdır. Katılımcılar herhangi bir baskı, yönlendirme ya da çıkar beklentisi altında bırakılmamalıdır. Katılımcılar istedikleri aşamada herhangi bir yaptırımla karşılaşmadan çalışmadan çekilme hakkına sahip olmalıdır.
• Araştırma sürecinde katılımcıların fiziksel, psikolojik, sosyal veya ekonomik açıdan zarar görmemesi için gerekli tüm önlemler alınmalıdır. Risk analizi yapılmalı ve olası zararlar en aza indirilecek şekilde araştırma planlanmalıdır. Çocuklar, kısıtlı bireyler veya zihinsel yeterliliği sınırlı kişiler söz konusu olduğunda, yasal temsilcilerinden izin alınmalı ve ilgili etik kurul onayları sağlanmalıdır.
• Araştırmacılar bilimsel bağımsızlıklarını korumalı ve çalışmanın tasarımını, analizini veya sonuçlarını etkileyebilecek her türlü çıkar çatışmasını açıkça beyan etmelidir. Finansal destek, sponsorluk veya kurumsal bağlantılar şeffaf biçimde belirtilmelidir.
• Araştırma herhangi bir kamu kurumu, özel kuruluş veya üniversite bünyesinde yürütülecekse, ilgili kurumdan resmi izin alınmalı ve gerekiyorsa etik kurul onayı temin edilmelidir. 

Etik Kurul İzni
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.

Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırma,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.

Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar/ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE İlkelerini (1,2,3,4,5,6) dikkate alınır.

Çıkar çatışmaları
Dergimiz; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder. Dergimiz, olası çıkar çatışmalarına ilişkin COPE ilkeleri (1,2) doğrultusunda hareket eder.

Yazar Değişikliği
Yalnızca makale kabul edilmeden önce işleme alınır. Yazarlar, makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri ve orijinal gönderim sırasında kesin yazar listesini sağlamaları gerekir. Dergimiz, ilgili değişikliklere ilişkin COPE ilkeleri (1,2,3,4,5) doğrultusunda hareket eder.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.

Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler, yasal düzenlemelere ve etik kurallara uygun bir şekilde korunmaktadır.

Şikayetler
Dergimizde, etik dışı bir durum tespit edilmesi hâlinde, ozer@politics.ankara.edu.tr adresine bildirilmelidir. Dergimiz, şikayetlerle ilgili COPE İlkelerinde (1,2) belirtilen prosedürü takip eder.

PAYDAŞLARIN ETİK İLKELERİ VE SORUMLULUKLARI

1. Editörlerin Görev ve Sorumlulukları
• Editörler, dergiye gönderilen makalelerin değerlendirme ve yayın süreçlerini etik ilkeler, objektiflik ve şeffaflık esaslarına uygun biçimde yönetmelidir.
• Yayın kararları; çalışmanın özgünlüğü, bilimsel katkısı, akademik yeterliliği ve derginin amaç ve kapsamıyla uyumu dikkate alınarak verilmelidir.
• Tüm yazarlar, çalışmalarının değerlendirilmesi sırasında eşit ve adil muamele görmelidir. Dil, din, cinsiyet, etnik köken, siyasi görüş veya kişisel özellikler karar süreçlerini etkilememelidir.
• Editörler, tarafsızlıklarını etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışması durumunda ilgili makalenin değerlendirme ve yayın sürecinden çekilmelidir.
• Dergiye iletilen makalelere ilişkin belge, kayıt ve iletişim bilgileri güvenli bir elektronik ortamda muhafaza edilmeli ve gerektiğinde erişilebilir olmalıdır.

2. Hakemlerin Görev ve Sorumlulukları
• Hakemler, kendilerine iletilen çalışmaların incelemesini gizlilik, objektiflik, akademik dürüstlük ve bilimsel etik çerçevesinde gerçekleştirmelidir.
• Hakemlik davetleri, yalnızca ilgili çalışmanın konusu ve içeriği konusunda yeterli akademik bilgi ve uzmanlığa sahip kişiler tarafından kabul edilmelidir.
• Değerlendirme raporları, bilimsel gerekçelere dayanan, açık, anlaşılır ve geliştirici nitelikte hazırlanmalıdır.
• Hakemler, yazarların kişiliklerini hedef alan ifadelerden, küçümseyici söylemlerden ve bilimsel temele dayanmayan yorumlardan uzak durmalıdır.
• Hakemlik sürecinde edinilen bilgi ve belgeler gizli tutulmalı; değerlendirme tamamlandıktan sonra makale dosyaları ve ilgili materyaller güvenli biçimde silinmeli veya imha edilmelidir.
• Hakemler, incelemelerine sunulan makaleleri izin alınmaksızın başka kişilerle paylaşamaz ve değerlendirme süreci dışında herhangi bir amaçla kullanamaz.
• Gizliliğin ve bilimsel etik ilkelerinin korunması amacıyla hakemler, değerlendirmeye tabi tutulan makale metinlerini, tabloları, görselleri veya diğer içerikleri yapay zekâ uygulamalarına, çevrim içi metin analiz sistemlerine ya da üçüncü taraf dijital platformlara aktarmamalıdır. Bu içerikler söz konusu araçlar aracılığıyla analiz edilmemeli veya işlenmemelidir.

3. Yazarların Görev ve Sorumlulukları
• Yazarlar, dergiye sundukları çalışmaların özgün, bilimsel açıdan yeterli ve akademik etik ilkelere uygun olmasını sağlamalıdır.
• Bir makale, değerlendirme süreci devam ederken başka bir bilimsel dergiye eş zamanlı olarak gönderilmemelidir.
• Çalışmanın hazırlanmasında yararlanılan tüm kaynaklar, ilgili atıf ve kaynak gösterme kurallarına uygun biçimde belirtilmelidir.
• Yazarlar; intihal, sahtecilik, veri üretme, mevcut verileri değiştirme veya bilimsel sonuçları yanıltıcı biçimde sunma gibi etik dışı uygulamalardan kaçınmalıdır.
• Araştırmanın niteliği gerektiriyorsa ilgili etik kurul onayı alınmalı ve onay bilgileri makale içerisinde açıkça ifade edilmelidir.
• Yazarlar, çalışmalarına ilişkin olası çıkar çatışmalarını, finansal destekleri ve araştırmanın yürütülmesine katkı sağlayan destekleri eksiksiz ve doğru biçimde açıklamalıdır.
• Makalede yer alan tüm yazarlar, çalışmanın içeriğinden ve bilimsel doğruluğundan sorumlu olduklarını kabul etmelidir.