Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği

Elif Aslan

doi:10.24010/soid.1906683

TR EN

Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışma, Türkiye’deki Michelin yıldızlı restoranların resmî web sitelerinde yayımlanan çevrim içi menülerde yer alan gıda alerjeni bilgilendirme uygulamalarını incelemeyi ve bu restoranların alerjen farkındalığı düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada netnografik yöntem kullanılarak alerjen bilgilerinin varlığı, sunum biçimi ve tüketiciler açısından erişilebilirliği analiz edilmiştir. Bulgular, restoranlar arasında alerjen bilgilendirme uygulamalarında belirgin farklılıklar olduğunu göstermektedir. Çoğu restoranda alerjen bilgileri rezervasyon veya servis sırasında sözlü olarak iletilirken, menüler ve web sitelerinde sınırlı ve çoğunlukla genel uyarılar şeklinde bilgiler yer almaktadır. Bu durum, tüketici güvenliği açısından potansiyel risklere işaret etmekte ve alerjen bilgilerinin daha açık, erişilebilir ve standart biçimde sunulması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Michelin yıldızlı restoranlar, Gıda alerjileri, Menü etiketleme, Netnografi

Kaynakça

Abbot, J. M., Byrd-Bredbenner, C. ve Grasso, D. (2007). Know before you serve: Developing a food-allergy fact sheet. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 48(3), 274–283. https://doi.org/10.1177/0010880407300621.
Adabalı, M. M. ve Tarhan, A. (2025). Alerjen gıdaların gastronomi ve sağlık açısından incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(3), 3367–3384. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1716.
Akay, E., Yılmaz, İ. ve Çiçek, A. (2023). Michelin yeşil yıldız kriterlerinin zincir işletmeler tarafından uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi: İstanbul örneği. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(9), 1182–1197. https://doi.org/10.26768/sbeid.2023.6.9.1182.
Ayyıldız, A. (2025). Gıda alerjisi ve gıda intoleransı’nın gastronomik öneri boyutlarıyla incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 13(2), 2162–2180. https://doi.org/10.21325/jtgs.2025.2162.
Bailey, S., Albardiaz, R., Frew, A. J. ve Smith, H. (2011). Restaurant staff's knowledge of anaphylaxis and dietary care of people with allergies. Clinical and Experimental Allergy, 41(5), 713–717. https://doi.org/10.1111/j.1365-2222.2010.03654.x
Bang, D., Choi, K. ve Kim, A. J. (2022). Does Michelin effect exist? An empirical study on the effects of Michelin stars. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 34(6), 2298–2319. https://doi.org/10.1108/IJCHM-08-2021-1025.
Bansal, R., Martinho, C., Pruthi, N. ve Aggarwal, D. (2024). From Virtual Observations to Business Insights: A Bibliometric Review of Netnography in Business Research, Heliyon, 10(1). e22853.
Barnett, J., Cox, D. ve Foster, E. (2012). Consumer attitudes toward food allergy information and menu labeling. Appetite, 58(3), 964–972. https://doi.org/10.18034/abr.v15i2.756.
Barnett, J., Muncer, K., Leftwich, J., Shepherd, R., Raats, M. M., Gowland, M. H. ve Lucas, J. S. (2011). Using ‘may contain’ labelling to inform food choice: A qualitative study of nut allergic consumers. BMC Public Health, 11, 1–9. https://doi.org/10.1186/1471-2458-11-404.
Barrère, C., Quentin, B. ve Chossat, V. (2014). Are we at a turning point in the evolution of gastronomy? Paris: An exemplary case. Applied Economics, 46(12), 1409–1419. https://doi.org/10.1080/00036846.2013.875110.

Begen, F. M., Barnett, J., Payne, R., Roy, D., Gowland, M. H. ve Lucas, J. S. (2016). Consumer preferences for written and oral information about allergens when eating out. PLoS ONE, 11(5), e0156073. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0156073.
Blake, A. ve Crewe, Q. (1978). Great chefs of France (2th ed). London: Mitchell Beazley Artists House.
Borchgrevink, C. P., Elsworth, J. D., Taylor, S. E. ve Christensen, K. L. (2009). Food intolerances, food allergies and restaurants. Journal of Culinary Science ve Technology, 7(4), 259–284.
Branum, A. M. ve Lukacs, S. L. (2009). Food allergy among children in the United States. Pediatrics, 124(6), 1549–1555. https://doi.org/10.1542/peds.2009-1059.
Carter, C. A. Pistiner, M., Wang, J., ve Sharma, H. P. (2020). Food allergy in restaurants: Work group report. The Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice, 8(1), 70–74. https://doi.org/10.1016/j.jaip.2019.09.012.
Chiang, C. F. ve Guo, H. W. (2021). Consumer perceptions of the Michelin guide and attitudes toward Michelin-starred restaurants. International Journal of Hospitality Management, 93, 102793. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2020.102793.
Choi, J. H. ve Rajagopal, L. (2013). Food allergy knowledge, attitudes, practices, and training of foodservice workers in a university dining service operation in the Midwestern United States. Food Control, 31(2), 474–481. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2012.10.023.
Çakır, M. ve Dülger Altıner, D. (2024, November 17). Gıda alerjisine yol açan gıdaların gastronomi bağlamında incelenmesi. 5th Bilsel International Sumela Scientific Researches Congress (ss. 432–442), Trabzon, Türkiye.
Çavuş, O. ve Nazik, M. H. (2022). Michelin yıldızlı restoranlarda başarı faktörleri ve standartların tespit edilmesi: İspanya San Sebastian örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 137–161. https://doi.org/10.32572/guntad.993924.
Çetiner, M. ve Bilek Ersus, S. (2018). Bitkisel protein kaynakları. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 33(2), 111–126.
Demir, Y. (2025). Michelin yeşil yıldızı’na sahip restoranlarla ilgili müşteri deneyim ve algılamalarının analizi: Google Haritalar örneği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 38, 118–135. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1496079.
Eigenmann, P. A. ve Zamora, S. A. (2005). An internet-based survey on the circumstances of food-induced reactions following the diagnosis of IgE-mediated food allergy. Allergy, 57(5), 449–453. https://doi.org/10.1111/j.1398-9995.2005.00795.x
Food Allergy Research ve Education. (2019). Food allergy facts and statistics for the U.S. Retrieved from https://www.foodallergy.org/media/1352. (12.12.2025).
Guide Michelin. (2026). Michelin rehberi Türkiye 2026 restoran seçkisini açıklıyor ve ülkenin gastronomi haritasında önemli bir genişlemeye imza atıyor. https://guide.michelin.com/tr/tr/article/michelin-guide-ceremony/michelin-rehberi-turkiye-2026-restoran-seckisini-acikliyor-ve-ulkenin-gastronomi-haritasinda-onemli-bir-genislemeye-imza-atiyor. (30.12.2025).
Gupta, R. S., Warren, C. M., Smith, B. M., Blumenstock, J. A., Jiang, J., Davis, M. M. et al. (2018). The public health impacts of parent-reported childhood food allergies in the United States. Pediatrics, 142(6), e20181235. https://doi.org/10.1542/peds.2018-1235.
Gupta, R. S., Warren, C. M., Smith, B. M., Jiang, J., Blumenstock, J. A., Davis, M. M., et al. (2019). Prevalence and severity of food allergies among US adults. JAMA Network Open. 2(1), e185630. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2018.5630.
Henderson, J. C. (2017). Street food, hawkers and Michelin Guide in Singapore. British Food Journal. 119(4), 790–802. https://doi.org/10.1108/BFJ-10-2016-0477.
Horn, P. L. (1991). Handbook of French popular culture (1th ed). USA: Greenwood Publishing Group.
Kuday, M. ve Yazıcı Ayyıldız, A. (2023). İstanbul’da bulunan Michelin yıldızlı restoranların Tripadvisor yorumlarının değerlendirilmesi. Journal of Hospitality and Tourism Issues, 5(1), 54–67.
Kwon, J. ve Lee, Y. M. (2012). Exploration of past experiences, attitudes and preventive behaviors of consumers with food allergies about dining out: A focus group study. Food Protection Trends, 32(12), 826–835.
Kwon, J., Lee, Y. M. ve Wen, H. (2020). Knowledge, attitudes, and behaviors about dining out with food allergies: A cross-sectional survey of restaurant customers in the United States. Food Control, 107, 106776. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2019.106776.
Lee, Y. M. ve Sozen, E. (2018). Who knows more about food allergies – restaurant managerial staff or employees? British Food Journal, 120(4), 876–890. https://doi.org/10.1108/BFJ-11-2017-0642.
Lee, Y. M. ve Xu, H. (2015). Food allergy knowledge, attitudes, and preparedness among restaurant managerial staff. Journal of Foodservice Business Research, 18(5), 454–469. https://doi.org/10.1080/15378020.2015.1056208.
Leftwich, J., Barnett, J., Muncer, K., Shepherd, R., Raats, M. M., Gowland, M. H. et al. (2011). The challenges for nut-allergic consumers of eating out. Clinical and Experimental Allergy, 41(2), 243–249. https://doi.org/10.1111/j.1365-2222.2010.03653.x
Lin, M.-P., Marine-Roig, E. ve Llonch-Molina, N. (2022). Gastronomy tourism and well-being: Evidence from Taiwan and Catalonia Michelin-starred restaurants. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(5), 2778. https://doi.org/10.3390/ijerph19052778.
Loerbroks, A., Tolksdorf, S. J., Wagenmann, M. ve Smith, H. (2019). Food allergy knowledge, attitudes and their determinants among restaurant staff: A cross-sectional study. PLoS ONE, 14(4), e0214625. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0214625.
Mandabach, K. H., Ellsworth, A., Vanleeuwen, D. M., Blanch, G. ve Waters, H. L. (2005). Restaurant managers' knowledge of food allergies: A comparison of differences by chain or independent affiliation, type of service and size. Journal of Culinary Science ve Technology, 4(2–3), 63–77. https://doi.org/10.1300/J385v04n02_05.
Mayo Clinic. (2019). Food allergy. Retrieved from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/food-allergy/symptoms-causes/syc-20355095. (25.12.2025).
Mkono, M. (2012). Netnographic Tourist Research: The Internet As A Virtual Fieldwork Site. Tourism Analysis, 17, 553-555.
National Institute of Allergy and Infectious Diseases. (2017). Food allergy. Retrieved from https://www.niaid.nih.gov/diseases-conditions/food-allergy. (10.11.2025).
Özdemir, B. ve Çalışkan, O. (2014). A review of literature on restaurant menus: Specifying the managerial issues. International Journal of Gastronomy and Food Science, 2, 3–13. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2013.12.001.
Özdoğan, O. N. (2014). Yiyecek içecek endüstrisinde trendler (2. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
Paul, J. (2013). Michelin Guide – from past to present. Modern Gentleman Magazine. https://www.moderngentlemanmagazine.com/michelin-guide-from-past-to-present/ adresinden 28.11.2025 tarihinde alınmıştır.
Pitchforth, E., Weaver, S., Willars, J., Wawrzkowicz, E., Luyt, D. ve Dixon-Woods, M. (2011). A qualitative study of families of a child with a nut allergy. Chronic Illness. 7(4), 255–266. https://doi.org/10.1177/1742395311415462.
Pumphrey, R. ve Gowland, M. H. (2007). Further fatal allergic reactions to food in the United Kingdom, 1999–2006. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 119(4), 1018–1019. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2007.01.021.
Rudders, S. A., Arias, S. A. ve Camargo, C. A., Jr. (2014). Trends in hospitalizations for food-induced anaphylaxis in US children, 2000–2009. The Journal of Allergy and Clinical Immunology, 134(4), 960–962. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2014.05.019.
Sampson, M. A., Muñoz-Furlong, A. ve Sicherer, S. H. (2006). Risk-taking and coping strategies of adolescent and young adults with food allergy. The Journal of Allergy and Clinical Immunology, 117(6), 1440–1445. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2006.01.040.
Sands, D. B. (2025). Double-edged stars: Michelin stars, reactivity, and restaurant exits in New York City. Strategic Management Journal, 46(1), 148–176. https://doi.org/10.1002/smj.3651176.
Sicherer, S. H. ve Sampson, H. A. (2006). Food allergy. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 117(2), S470–S475. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2005.10.043.
Sogut, A., Kavut, A. B., Kartal, İ., Beyhun, E. N., Çayır, A., Mutlu, M. ve Özkan, B. (2015). Food allergy knowledge and attitude of restaurant personnel in Turkey. International Forum of Allergy ve Rhinology, 5(2), 157–161. https://doi.org/10.1002/alr.21477.
Soon, J. M. (2018). ‘No nuts please’: Food allergen management in takeaways. Food Control, 91, 349–356. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2018.03.010.
Subakti, A. G. (2013). Overview Michelin star reputation restaurant in hospitality industry. Binus Business Review, 4(1), 290–299. https://doi.org/10.21512/bbr.v4i1.1213.
Şahin, G. ve Şahin, D. (2023). Sivas ve Afyonkarahisar İlleri için Netnografik Bir Araştırma: Tüketici Deneyimlerinin İncelenmesi. Sivas Interdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 42-60.
Tatlı, M. ve Akoğlu, A. (2020). İstanbul’daki restoran çalışanlarının gıda alerjisi bilgi, tutum ve uygulamaları. Akademik Gıda, 18(2), 125–134. https://doi.org/10.24323/akademik-gida.758812
Wanich, N., Weiss, C., Furlong, T. J. ve Sicherer, S. H. (2008). Food allergic consumer (FAC) experience in restaurants and food establishments. The Journal of Allergy and Clinical Immunology, 121(2), S182. https://doi.org/10.1016/j.jaci.2007.10.034.
Wen, H. ve Kwon, J. (2017). Restaurant servers' risk perceptions and risk communication-related behaviors when serving customers with food allergies in the US. International Journal of Hospitality Management, 64, 11–20. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2017.02.002.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. Baskı). Ankara, Seçkin Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Turizm (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elif Aslan ^*
0000-0002-3860-3304
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

22 Haziran 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2026

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

DOI

https://doi.org/10.24010/soid.1906683

IZ

https://izlik.org/JA59MW29CN

APA

Aslan, E. (2026). Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, Advanced Online Publication, 499-517. https://doi.org/10.24010/soid.1906683

AMA

1.Aslan E. Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği. SOİD. 2026;(Advanced Online Publication):499-517. doi:10.24010/soid.1906683

Chicago

Aslan, Elif. 2026. “Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği”. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, sy Advanced Online Publication: 499-517. https://doi.org/10.24010/soid.1906683.

EndNote

Aslan E (01 Haziran 2026) Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi Advanced Online Publication 499–517.

IEEE

[1]E. Aslan, “Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği”, SOİD, sy Advanced Online Publication, ss. 499–517, Haz. 2026, doi: 10.24010/soid.1906683.

ISNAD

Aslan, Elif. “Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği”. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi. Advanced Online Publication (01 Haziran 2026): 499-517. https://doi.org/10.24010/soid.1906683.

JAMA

1.Aslan E. Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği. SOİD. 2026;:499–517.

MLA

Aslan, Elif. “Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği”. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, sy Advanced Online Publication, Haziran 2026, ss. 499-17, doi:10.24010/soid.1906683.

Vancouver

1.Elif Aslan. Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği. SOİD. 01 Haziran 2026;(Advanced Online Publication):499-517. doi:10.24010/soid.1906683

Seyahat ve Otel İşletmeciliği (Journal of Travel and Hotel Business) is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

Dergimiz EBSCOhost, Index Copernicus, Ulakbim, DRJI, Research Bible, SOBİAD ve ASOS tarafından indekslenmektedir.

Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği

Michelin Yıldızlı Restoranlarda Gıda Alerjeni Farkındalığı: Türkiye Örneği

Öz

Anahtar Kelimeler

Food Allergen Awareness in Michelin-Starred Restaurants: A Study from Türkiye

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster