12 Eylül Araştırmacısı Olmak Üzerine Özür Dilemeyen Bir Otoetnografi

Bu makale, Türkiye’de 12 Eylül 1980 askeri darbesinin toplumsal bellekteki izlerini yaklaşık on beş yıllık bir araştırma sürecinde aralıklı olarak sürdürülen iki ayrı saha çalışmasına dayalı olarak ele almakta ve bu uzun soluklu araştırma deneyimini otoetnografik bir çerçevede değerlendirmektedir. 2010 ve 2020 yıllarında gerçekleştirilen bu iki saha araştırması hem toplumsal hatırlamanın dönüşümünü gözlemlemeye hem de araştırmacının kendi konumlanışını ve araştırma sürecine etkisini görünür kılmaya olanak tanımıştır. Makale, bu deneyimsel birikimi analiz etmek için otoetnografiyi benimsemekte, Anderson’ın (2006) analitik otoetnografisi ile Moustakas’ın (1990) keşifsel araştırma yaklaşımını yöntemsel dayanak olarak kullanmaktadır. Bu iki yaklaşım hem senkronik hem de diyakronik çözümleme yapabilmeyi mümkün kılan kuramsal araçlar ve kavramsal kategoriler sunmaktadır. Makalenin temel savı, akademik alanda sıklıkla marjinalleştirilen ve itibarsız görülen otoetnografinin, özellikle uzun soluklu, dönüşen ve çok katmanlı araştırma süreçlerinin anlaşılmasında güçlü bir analitik potansiyel sunduğudur. Yazar, kendi araştırmacı konumunu saklamadan, belleğin hem nesnesi hem de öznesi olarak bu sürece nasıl dahil olduğunu görünür kılmakta ve otoetnografiyi yalnızca kişisel anlatı değil, kuramsal olarak temellenmiş bir analiz yöntemi olarak savunmaktadır. Bu bağlamda makale hem belleğin toplumsal inşasını hem de akademik bilgi üretiminin kendisini sorgulayan bir konumda yer almakta, otoetnografiyi itibarlı ve geçerli bir yöntem olarak yeniden düşünmeyi önermektedir.