EN
TR
HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME
Öz
Zihin kuramı başka insanların zihinsel durumlarını anlayarak davranışlarını tahmin edebilme becerisidir. İnsanlarda okul öncesi dönemde geliştiği düşünülen bu beceri birçok hayvan çalışmasına konu olmuş fakat net bulgulara rastlanmamıştır. Bu durum benzer evrimsel hikâyeye ve sosyal-bilişsel yapılara sahip büyük maymun ve insanlar arasındaki farkın zihin kuramından kaynaklı olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışmada zihin kuramının nasıl oluştuğuna ve geliştiğine dair bulgular ve fikirler derlenerek insan-hayvan farkının zihin kuramına da sebep olabilecek temellerini araştırmak amaçlanmıştır. Yapılan araştırmalar diğer önemli bir fark olan dil becerisinin zihin kuramını yordadığını göstermektedir. Dilin topluma katılımı sağlamaya yardımcı olması ve sosyal bir varlık olan insanın çevreyle etkileşimi diğer insanların zihinsel durumlarını tahmin edebilmenin yolunu açmış olabilir. Sosyal çevreyle iletişim aynı zamanda bilgi aktarımı ve öğrenmeyi içermektedir. Bu derleme çalışmasında da öğrenme tipinin, sosyal çevre ve dil ile birlikte karmaşık bir bilişsel ve sosyal yapıya evrilerek modern insanı hayvanlardan farklı kılabileceği fikriyle alanyazına katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agnetta, B., Hare, B., Tomasello, M. (2000). Cues to food location that domestic dogs (Canis familiaris) of different ages do and do not use. Animal Cognition, (3), 107-112.
- Bakeman, R. & Adamson, L. B. (1984). Coordinating attention to people and objects in mother-infant and peer-infant interaction. Child Development, 55(4), 1278-1289.
- Baron-Cohen, S., Leslie, A. M., Frith, U. (1985). Does the autistic child have a “theory of mind”?. Cognition, 21(1), 37-46.
- Baron-Cohen, S. (2005). The empathizing system: Are vision of the 1994 model of the mindreading system. B. Ellis, D. Bjorklund (Ed.), Origins of The Social Mind içinde (468-492. ss.), Guildford Publications Inc.
- Bloom, B. & German, T. P. (2000). Two reasons to abandon the false belief task as a theory of mind. Cognition, (77), B25-B31.
- Brauer, J., Call, J., Tomasello, M. (2007). Chimpanzees really know what others can see in a competitive situation. Animal Cognition, 10(4), 439-448.
- Brock, L. L., Kim, H., Gutshall, C. C., Grissmer, D. W. (2019). The development of theory of mind: predictors and moderators of improvement in kindergarten. Early Child Development and Care, 189(12), 1914-1924.
- Brune, M., & Brune-Cohrs, U. (2006). Theory of mind-evolution, ontogeny, brain mechanisms and psychopathology. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 30(4), 437-455.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2023
Gönderilme Tarihi
5 Eylül 2022
Kabul Tarihi
26 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 44
APA
Süngü, M., & Alıcı, T. (2023). HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(44), 151-167. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1170825
AMA
1.Süngü M, Alıcı T. HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;24(44):151-167. doi:10.21550/sosbilder.1170825
Chicago
Süngü, Melis, ve Tevfik Alıcı. 2023. “HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (44): 151-67. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1170825.
EndNote
Süngü M, Alıcı T (01 Ocak 2023) HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 44 151–167.
IEEE
[1]M. Süngü ve T. Alıcı, “HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 44, ss. 151–167, Oca. 2023, doi: 10.21550/sosbilder.1170825.
ISNAD
Süngü, Melis - Alıcı, Tevfik. “HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/44 (01 Ocak 2023): 151-167. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1170825.
JAMA
1.Süngü M, Alıcı T. HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;24:151–167.
MLA
Süngü, Melis, ve Tevfik Alıcı. “HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 44, Ocak 2023, ss. 151-67, doi:10.21550/sosbilder.1170825.
Vancouver
1.Melis Süngü, Tevfik Alıcı. HAYVANLARDA VE İNSANLARDA ZİHİN KURAMI FARKLILIKLARI VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ocak 2023;24(44):151-67. doi:10.21550/sosbilder.1170825
