Economic Development Effects of Everyday Life: The Period of Democratic Party Case of Istanbul

Öz

The Democratic Party’s coming of power in 1950 was one of the important turning points for Turkey. Supporting the private sector instead of statism, liberalization of imports, mechanization in agriculture and rapid urbanization has caused a great transformation in the society as well.

Transformations in economic life also transform everyday life. The transformation of everyday life also includes the transformation of society. In the era of abundance after The World War II, the consumption madness of the world was also reflected in Turkey. The new modes of consumption also brought about quantitative and qualitative changes in consumption. In the postwar period, the admiration for American lifestyle increased.

The aim of this work is to read the Democratic Party’s economic transformations in the years of power, its consequences in everyday life practices, the traces of “modern life”.

Anahtar Kelimeler

• Everyday life,Democratic Party,Luxury Consumption,American Lifestyle,Modernization

İKTİSADİ GELİŞMENİN GÜNDELİK HAYATA ETKİLERİ: DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİ İSTANBUL ÖRNEĞİ

Öz

Demokrat Parti’nin 1950 yılında iktidara gelmesi Türkiye açısından önemli dönüm noktalarından biri olur. Ekonomik ve siyasal anlamda liberalizmi savunan DP’nin devletçilik yerine özel sektörü desteklemesi, ithalat serbestisi, tarımda makineleşme, hızlı kentleşme gibi olgularla birlikte, toplum bünyesinde de büyük bir dönüşüme sebep olur.

Ekonomik yaşamdaki dönüşümler gündelik hayatı da dönüştürür. Gündelik yaşamın dönüşümü ise toplumun dönüşümünü de içermektedir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki bolluk döneminde dünyada yaşanan tüketim çılgınlığı Türkiye’ye de yansır. Yeni tüketim biçimleri, tüketimin niceliksel ve niteliksel değişimini de beraberinde getirir. Savaş sonrası dönemde Amerikan yaşam tarzına duyulan hayranlık artar.

Bu çalışmanın amacı Demokrat Parti’nin iktidar yıllarında yaşanan ekonomik dönüşümlerin, gündelik yaşam pratiklerindeki sonuçlarını,  “modern hayatın”  izlerini okumaktır.

Anahtar Kelimeler

• Gündelik hayat,Demokrat Parti,Lüks Tüketim,Amerikan Hayat Tarzı,Modernleşme

Kaynakça

1. BCA, Fon Kodu: 030 1 0 0, Yer No: 85 538 10.
2. TBMM Zabıt Ceridesi, Seksen yedinci İnikat, Devre XI, Cilt:4, İçtima:1, 1958, s.828-829.
3. TBMM Tutanak Dergisi. (1950). Dönem: IX. Cilt:1; Ankara: TBMM Basımevi.
4. İstatistik Göstergeler (1923-1988). Devlet İstatistik Enstitüsü. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları.
5. Dünya
6. İstanbul Telgraf
7. Hafta
8. Hayat

9. Hürriyet
10. Milliyet
11. Resimli Hayat
12. Vatan
13. Yeni Sabah
14. Ahmad, Feroz. (1996). Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980). (Çev. A. Fethi), İstanbul: Hil Yayınları.
15. Alkan, Mehmet Öznur (2015). “Soğuk Savaş’ın Toplumsal, Kültürel ve Gündelik Hayatı İnşa Edilirken”. (Haz.) Kaynar M. K. Türkiye’nin 1950’li Yılları, İstanbul: İletişim Yayınları. s. 591-626.
16. Avcıoğlu, Doğan (1973). Türkiye’nin Düzeni (Dün, Bugün, Yarın). C. 2. Ankara: Bilgi Yayınevi.
17. Bennett, Andy (2013). Kültür ve Gündelik Hayat. Ankara: Phoenix Yayınevi.
18. Bengi, Derya (2015). “Zeki Müren: İstikbalin En Parlak Delikanlısı”. M. K. Kaynar (Haz.), Türkiye’nin 1950’li Yılları. İstanbul: İletişim Yayınları. s. 465-470.
19. Berman, Marshall (2012). Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor. İstanbul: İletişim Yayınları.
20. Cantek, Levent (2008). Cumhuriyetin Büluğ Çağı, Gündelik Yaşama Dair Tartışmalar 1945-1950. İstanbul: İletişim Yayınları.
21. Coşar, Nevin (2005). “Demokrat Parti Döneminde Maliye Politikası”, Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 60: 1.
22. Çiçekoğlu, Feride (1998). “Asri, Modern, Çağdaş”. (Ed.) U. Tanyeli. Üç Kuşak Cumhuriyet. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları. s.146-153.
23. Eroğul, Cem (2003). Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi. (4. Baskı). Ankara: İmge Yayınevi.
24. Gardiner, Michael (2016). Gündelik Hayat Eleştirileri. Ankara: Heretik Yayınları.
25. Harvey, David (1997). Postmodernliğin Durumu. (Çev. S. Savran). İstanbul: Metis Yayınları.
26. Harootunian, Harry (2006). Tarihin Huzursuzluğu. (Çev. M. E. Dinçer) İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
27. İbar, Gazanfer (2015). Unilever Türkiye Tarihi. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
28. Gen, Elçin (2005). “Gündelik Hayat ve Ritimleri”. Birikim Dergisi. S. 191.
29. Kandiyoti, Deniz (2012). “Modernin Cinsiyeti: Türk Modernleşmesi Araştırmalarında Eksik Boyutlar”. S. Bozdoğan ve R. Doğan (Ed.) Türkiye’de Modernleşme ve Ulusal Kimlik. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. s. 115-134.
30. Karpat, Kemal H. (1996). Türk Demokrasi Tarihi, Sosyal, Ekonomik, Kültürel Temeller. İstanbul: Afa Yayıncılık.
31. Kaynar, Hakan (2012). Projesiz Modernleşme, Cumhuriyet İstanbulu’ndan Gündelik Fragmanlar. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü.
32. Kepenek, Yakup ve Nurhan Yentürk (2008). Türkiye Ekonomisi. (21. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
33. Keyder, Çağlar (1988), “Türk Tarımında Küçük Meta Üretiminin Yerleşmesi (1946-1960)”. (Der. Ş. Pamuk ve Z. Toprak). Türkiye’de Tarımsal Yapılar (1923-2000). Ankara: Tarih Vakfı Yurt Yayınevi. s. 166-162.
34. _________ (1989), Türkiye’de Devlet ve Sınıflar. İstanbul: İletişim Yayınları.
35. Köymen, Oya (1999). “Cumhuriyet Döneminde Tarımsal Yapı ve Tarım politikaları”. (Ed. O. Baydar) 75 Yılda Köylerden Şehirlere. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
36. Kuyaş, Ahmet (2004). (Yay. Yön.) Gençler İçin Çağdaş Tarih, İstanbul: Epsilon Yayıncılık & Hachette Livre İnternational Ortak Üretim.
37. Lefebvre, Henri (2013). Modern Dünyada Gündelik Hayat, (3. Baskı). İstanbul: Metis Yayınları.
38. Ormanlar, Çağla (1999). “Giyim Kuşam Modaları: Amerika’dan Esen Moda Rüzgârları, 1950-60”. 75. Yılda Değişen Yaşam Değişen İnsan Cumhuriyet Modaları, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
39. Özcan, Feridun Cemil (2015). Ellili Yıllarda Türkiye Ekonomisi, (Haz.) Kaynar M. K. Türkiye’nin 1950’li Yılları, İstanbul: İletişim Yayınları. s. 39-68.
40. Özer, İlberi (2015). Demokrat Parti Dönemi Siyasi ve Sosyal Hayat. İstanbul: İskenderiye Kitap.
41. Özkale, Lerzan ve Özgür M. Kayalıca. (2008). “Dış Ticaretin Yapısal Değişimi”, (Ed.) G. E. Arslan Çeşitli Yönleriyle Cumhuriyetin 85’inci Yılında Türkiye Ekonomisi. Ankara: Gazi Üniversitesi Yayınları. s. 355-382.
42. Pamuk, Şevket (2015). Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
43. Sakaoğlu, Necdet ve Nuri Akbayar (1999). Binbir Gün Binbir Gece, Osmanlı’dan Günümüze İstanbul’da Eğlence Yaşamı. İstanbul: DenizBank Yayınları.
44. Simmel, Georg (2012). Modern Kültürde Çatışma. İstanbul: İletişim Yayınları.
45. Stokes, Martin (2012). “Gündelik Yaşamı Tanımak”, D. Kandiyoti ve A. Saktanber (Haz.) Kültür Fragmanları, Türkiye’de Gündelik Hayat. (3. Baskı) İstanbul: MetisYayınları. s. 321-336.
46. Şahinöz, Ahmet (2001). “Tarım Sektörü”. Türkiye Ekonomisi Sektörel Analiz. Ankara: İmaj Yayınevi.
47. Takım, Abdullah (2011). Demokrat Parti Ekonomisi. Ankara: Detay Yayıncılık.
48. Tekeli, İlhan (2012). “Bir Modernleşme Projesi Olarak Türkiye’de Kent Planlaması”. (Ed. S. Bozdoğan ve R. Kasaba). Türkiye’de Modernleşme ve Ulusal Kimlik. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. s.155-172.
49. Tınç, Lütfü (2006). “Cumhuriyet Yıllarının İlkleri”. Popüler Tarih. Şubat.
50. Tümertekin, Erol (2014). İstanbul İnsan ve Mekan. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
51. Yıldırmaz, Sinan (2010). “Kente Yönelen Köylüler: Kırsal Yapının Dönüşümü, Göç ve Gecekondu”, B. Şen ve A. E. Doğan (der.), Tarih Sınıflar ve Kent, Ankara: Dipnot Yayınları. s.398-464.
52. Yurt Ansiklopedisi (1982). İstanbul: Anadolu Yayıncılık.