DOĞU AKDENİZ JEOPOLİTİĞİ, BÖLGESEL AKTÖRLER VE TÜRKİYE’NİN ENERJİ GÜVENLİĞİ
Öz
Tarih boyunca birçok uygarlığın merkezini oluşturan Doğu Akdeniz coğrafyası; ticari, ekonomik ve jeopolitik eksenlerde önem arz eden bir konumda yer almıştır. “Enerji” boyutu ile birlikte ise bölge yeniden bölgesel ve küresel anlamda bir rekabet alanına dönüşmüştür. Özellikle bölgesel aktörler, Doğu Akdeniz enerji havzasından daha fazla pay alabilmek adına hamleler gerçekleştirmişlerdir. Hukuki bağlamda, münhasır ekonomik bölge ve kıta sahanlığı başlıkları tarafların haklarını muhafaza edebilmeleri adına rekabetin bir diğer boyutunu oluşturmuştur. Ancak bölgesel aktörlerin hukuki zemindeki hamlelerinin yanı sıra Türkiye için de Doğu Akdeniz havzası stratejik bir konumda yer almıştır. Bu çalışma bu genel çerçeve dahilinde, dört perspektife odaklanmak amacını taşımaktadır. Birincisi, Doğu Akdeniz’in jeopolitik ve jeostratejik öneminin analiz edilmesidir. İkincisi, münhasır ekonomik bölge ve deniz yetki alanları odağındaki tartışmaların değerlendirilmesidir. Üçüncüsü, bölgesel aktörlerin (Türkiye, KKTC, GKRY, Yunanistan, İsrail, Lübnan, Mısır ve Suriye) Doğu Akdeniz politikalarındaki yaklaşımlarının ele alınmasıdır. Dördüncüsü ise Türkiye için Doğu Akdeniz’in neden önemli olduğu sorusuna yanıt aranmasıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bloomberg HT. (2022, Mart 11). Cari açık 4 yılın zirvesine çıktı. Haziran 11, 2022 tarihinde Bloomberg HT: https://www.bloomberght.com/cari-acik-4-yilin-zirvesine-cikti-2301250 adresinden alındı.
- BOTAŞ. (2022, Nisan 30). Ham Petrol. Haziran 5, 2022 tarihinde BOTAŞ: https://www.botas.gov.tr/Sayfa/ham-petrol/13 adresinden alındı.
- Doğru, S. (2003). Uluslararası Hukukta Kıta Sahanlığı ve Ege Denizi Kıta Sahanlığı Uyuşmazlığı. Ankara: T.C. Ankara Üniversitesi Basımevi.
- EIA. (2019, Haziran 23). The Suez Canal and SUMED Pipeline are critical chokepoints for oil and natural gas trade. Haziran 5, 2022 tarihinde EIA: https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=40152 adresinden alındı.
- EMGF. (2022, Haziran 4). Overview. Haziran 4, 2022 tarihinde Eastern Mediterranean Gas Forum: https://emgf.org/about-us/overview/ adresinden alındı.
- ENI. (2019, Aralık 31). Zohr: the giant offshore field in Egypt. Haziran 5, 2022 tarihinde ENI: https://www.eni.com/en-IT/operations/egypt-zohr.html adresinden alındı.
- Gürdeniz, C. (2005). Security, Stability and Cooperation in the Mediterranean Region: Building a Vision (s. 101-106). Roma: Centro Militare Studi Strategici.
- Henderson, S. (2021, Mayıs 3). Lines in the Sea: The Israel-Lebanon Maritime Border Dispute. Haziran 1, 2022 tarihinde Washington Institute: https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/lines-sea-israel-lebanon-maritime-border-dispute adresinden alındı.
- Hürriyet. (2002, Mayıs 30). KKTC, karasularını 3 milden 12 mile çıkarıyor. Haziran 1, 2022 tarihinde Hürriyet: https://bigpara.hurriyet.com.tr/haberler/genel-haberler/kktc-karasularini-3-milden-12-mile-cikariyor_ID416587/ adresinden alındı.
- ICJ. (1982, Şubat 24). Continental Shelf (Tunisia/Libyan Arab Jamahiriya). Şubat 8, 2022 tarihinde Uluslararası Adalet Divanı: https://www.icj-cij.org/en/case/63 adresinden alındı.
