6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depreminde Görev Alan Evli Ruh Sağlığı Uzmanlarının İkincil Travma Deneyimleri ve Baş Etme Biçimleri
Öz
Bu araştırma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremine müdahale eden ruh sağlığı uzmanlarının ikincil travma deneyimlerini, başa çıkma yöntemlerini ve sosyal ilişkilerin etkisini nitel olarak incelemiştir. Afet bölgesinde görev yapan 15 evli ruh sağlığı uzmanına yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmış ve veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Analizler, ruh sağlığı uzmanlarının travmatik olaylara sürekli maruz kalmasının duygusal ve psikolojik bütünlüklerini olumsuz etkilediğini ortaya koymuştur. Katılımcılar, mağdurların yaşadığı travmalara tanıklığın tükenmişlik, çaresizlik ve savunmasızlık duygularını artırdığını belirtmiştir. Bu durum, çalışmanın temel temalarından biri olan ikincil travmayı öne çıkarmaktadır. Katılımcılar, ikincil travmayla başa çıkmak için meslektaş desteği, süpervizyon, kişisel bakım, dinlenme ve sınır koyma gibi stratejiler geliştirmiştir. Özellikle meslektaşlarla deneyim paylaşımı duygusal yükü hafifletmiştir. Süpervizyon ve grup terapileri önemli bir destek sağlamıştır. Sosyal ilişkiler bu süreçte koruyucu bir rol oynamış; katılımcılar, aile ve meslektaşlarla kurdukları destekleyici bağların psikolojik dayanıklılığı artırdığını ve travmayla baş etmelerinde etkili olduğunu belirtmiştir. Bulgular, uzmanlara yönelik destek sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
İkincil Travma, Ruh Sağlığı Uzmanları, Deprem, Kahramanmaraş Depremi, Baş Etme Stratejileri
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- AFAD – Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2023, Şubat). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri basın bülteni. https://www.afad.gov.tr
- Aker, A. (2006). Afet sonrası ruh sağlığı.
- Baird, K., & Kracen, A. C. (2006). Vicarious traumatization and secondary traumatic stress: A research synthesis. Counseling Psychology Quarterly, 19(2), 181–188.
- Bercier, M. L., & Maynard, B. R. (2015). Interventions for secondary traumatic stress with mental health workers: A systematic review. Research on Social Work Practice, 25(1), 81–89. https://doi.org/10.1177/1049731513517142
- Bonanno, G. A. (2004). Loss, trauma, and human resilience. American Psychologist, 59(1), 20–28.
- Bride, B. E. (2007). Prevalence of secondary traumatic stress among social workers. Social Work, 52(1), 63–70.
- Bromet, E. J., Havenaar, J. M., & Guey, L. T. (2017). A 25 year retrospective review of the psychological consequences of the Chernobyl accident. Clinical Oncology, 29(4), 249–255. https://doi.org/10.1016/j.clon.2016.12.005
- Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357.
- Çelebioğlu, A. (1998). Muhtelif şerhlere göre Mesnevî’nin ilk beytiyle ilgili düşünceler. In Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları (525). İstanbul: MEB Yayınları.
- Çevik, H., & Yıldız, M. (2016). Benlik saygısı ve ruh sağlığı.
