Derleme

TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL

Cilt: 11 Sayı: 2026/1 19 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL

Öz

Bu çalışma, dil ile toplumsal cinsiyet algısı arasındaki ilişkiyi mikro (öğrenme ve etkileşim), mezo (anlatı ve konumlandırma) ve makro (kamusal söylem ve ideoloji) düzeylerde ele alan çok düzeyli bir söylemsel model önermektedir. Model, toplumsal cinsiyet normlarının bu düzeyler arasında dolaşım yoluyla yeniden üretildiğini ileri sürmekte; dilin etkileşimler yoluyla inşa eden ve meşrulaştıran bir toplumsal pratik olduğu çıkış noktasına dayanmaktadır. Çalışma, literatürde sıklıkla birbirinden kopuk biçimde ele alınan dilsel süreçleri bütünleştirmeyi amaçlayan kuramsal model geliştirme yaklaşımıyla tasarlanmıştır. Bu doğrultuda, dil ve toplumsal cinsiyet ilişkisine dair belirlenen çalışmalar kavramsal olarak haritalandırılmış, ortaya çıkan temalar düzeyler arası ilişkiler (makro, mezo ve mikro) bağlamında yeniden yorumlanmış ve ilişkisel bir model çerçevesinde bütünleştirilmiştir. Önerilen model, toplumsal cinsiyet normlarının dil aracılığıyla öğrenildiğini, etkileşimlerde pekiştirildiğini, anlatılar yoluyla süreklilik kazandığını ve kamusal söylemler aracılığıyla ideolojik olarak güçlendirildiğini göstermektedir. Bu yönüyle model farklı bağlamlarda ampirik olarak test edilebilir ve uygulamaya uyarlanabilir bir çerçeve sunarak alana özgün bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

toplumsal cinsiyet, dil, söylem, söylemsel inşa, çok düzeyli model

Kaynakça

  1. Aminah, M., Lustyantie, N., & Chaeruman, U. A. (2025). A sociolinguistic approach to language levels in social interaction and cultural identity. Journal La Edusci, 6(1), 28–47.
  2. Arkonaç, S. A. (2016). Söylem araştırmaları. Hiperlink Yayınları.
  3. Bamberg, M. (2004). Form and functions of “slut bashing” in male identity constructions in 15-year-olds.
  4. Human Development, 47(6), 331–353. https://doi.org/10.1159/000081036
  5. Baxter, J. (2003). Positioning Gender in Discourse: A Feminist Methodology. Palgrave Macmillan.
  6. Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. Harvard University Press.
  7. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  8. Bucholtz, M. (2014). The feminist foundations of language, gender, and sexuality research. In S. Ehrlich, M. Meyerhoff, & J. Holmes (Eds.), The handbook of language, gender, and sexuality (2nd ed., pp. 23–47). Wiley Blackwell.
  9. Bucholtz, M., & Hall, K. (2005). Identity and interaction: A sociocultural linguistic approach.Discourse Studies, 7(4–5), 585–614. https://doi.org/10.1177/1461445605054407
  10. Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. Routledge.

Kaynak Göster

APA
Çömez Polat, F. (2026). TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL. Sosyolojik Düşün, 11(2026/1), 261-293. https://doi.org/10.37991/sosdus.2014252
AMA
1.Çömez Polat F. TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL. SOSDUS. 2026;11(2026/1):261-293. doi:10.37991/sosdus.2014252
Chicago
Çömez Polat, Filiz. 2026. “TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL”. Sosyolojik Düşün 11 (2026/1): 261-93. https://doi.org/10.37991/sosdus.2014252.
EndNote
Çömez Polat F (19 Kasım 2026) TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL. Sosyolojik Düşün 11 2026/1 261–293.
IEEE
[1]F. Çömez Polat, “TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL”, SOSDUS, c. 11, sy 2026/1, ss. 261–293, Kas. 2026, doi: 10.37991/sosdus.2014252.
ISNAD
Çömez Polat, Filiz. “TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL”. Sosyolojik Düşün 11/2026/1 (19 Kasım 2026): 261-293. https://doi.org/10.37991/sosdus.2014252.
JAMA
1.Çömez Polat F. TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL. SOSDUS. 2026;11:261–293.
MLA
Çömez Polat, Filiz. “TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL”. Sosyolojik Düşün, c. 11, sy 2026/1, Kasım 2026, ss. 261-93, doi:10.37991/sosdus.2014252.
Vancouver
1.Filiz Çömez Polat. TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL YENİDEN ÜRETİMİ: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODEL. SOSDUS. 19 Kasım 2026;11(2026/1):261-93. doi:10.37991/sosdus.2014252