TÜRKİYE’DE AVRUPA YEREL YÖNETİMLER ÖZERKLİK ŞARTI ÇERÇEVESİNDE MERKEZİ YÖNETİM - YEREL YÖNETİM İLİŞKİLERİ: İL ÖZEL İDARESİ
Öz
Türk kamu yönetimi yapısı ve bu yapı içinde merkezi yönetim-yerel yönetim ilişkileri Osmanlı döneminden günümüze dek sürekli tartışma konusu olmuştur ve “İl Özel İdaresi” de kurulduğu tarihten bu yana bu tartışma alanının içinde yer almıştır. Ülkenin içinde bulunduğu koşullar ve o dönemki toplumsal yapının da etkisiyle İl Özel İdaresinin merkezi yönetim ile olan ilişkisi değişkenlik göstermiştir. Ülkenin birlik ve bütünlüğünün korunması için merkezi yönetimin güçlü olmasının gerekli olduğu yıllarda bu kurumun gereksiz olduğu düşünülürken, Avrupa’da başlayan yerel özerklik akımının bir sonucu olan Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın kabul edildiği yakın tarihimizde ise bu kurumun yetkilerinin arttırılması gerektiği fikri kabul görmüştür. Türkiye, çekince koyduğu maddeleri olsa da bu Şart’ı genel olarak kabul etmiştir. Bu çalışmada da Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nda belirtilen merkez-yerel ilişkileri ile ilgili genel ilkeler çerçevesinde “İl Özel İdaresi” ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
İl Özel İdaresi, Merkezi Yönetim, Adem-i Merkeziyetçilik, Yerel Yönetimler, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı.
Kaynakça
- Alodalı, M. B., Özcan, L., Çelik, F., ve Usta, S. (2007). Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ve Türkiye'de belediyelerde özerklik. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, (3), 1-11.
- Bilgiç, V. K. (2009). Değişik yönleriyle yerelleşme. (1. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
- Çağdaş, T. (2011). Türkiye'de yerel yönetimlerde idari özerklik. Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 30(1), 391-416.
- Çiçek, Y. (2014). Geçmişten günümüze Türkiye'de yerel yönetimler. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 53-64.
- Çiner, C. U., Karakaya, O., (2013). Merkez-yerel ilişkileri ve mülki idarenin dönüşümü. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 68(2), 63-93.
- Eryılmaz, B. (2019). Kamu yönetimi. (11. Baskı). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
- Ege, N. N. (1977). Prens Sabahaddin hayatı ve ilmi müdafaaları. İstanbul: Güneş Neşriyat.
- Emini, F. T. (2009). Türkiye'de yerel yönetimler reformunun iç ve dış dinamikleri. Yönetim ve Ekonomi, 16(2), 31-48.
- Ersoy, M. (1989). Tarihsel perspektif içinde Türkiye'de merkezi yönetim-yerel yönetim ilişkisi. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 9(1), 45-66.
- Güneş, H. N. (2016). Türkiye’nin yönetsel yeniden yapılandırılması hakkında Prens Sabahaddin’in adem-i merkeziyet kavramına atıfla bir değerlendirme. The Journal of Academic Social Science Studies, (50), 125-139.