Anlatıbilim Yaklaşımları ve Dijital Ortam Anlatıları Üzerine Bir İnceleme

Anlatıbilim, anlatma eyleminden doğan edebî çıktıların analiz edilebilmesi için geliştirilen uygulamaları içermektedir. Özellikle yazılı kültür ürünlerinin öyküleştirilme süreçlerine odaklanan anlatıbilim teorileri, anlatıcı, anlatı ve dinleyici bileşenleriyle mitolojik anlatılardan başlayarak tarihin her döneminde uygulanabilir araştırma teknikleri üretmektedir. Çalışmada bugünün dijital bağlamlarında üretilen anlatı formlarının yapısal analizleri noktasında anlatıbilim yaklaşımlarının ne ölçüde kullanılabilecekleri tartışılmıştır. Bu bağlamda öncelikle anlatıbilim ve dijitalleşme başlıkları kavramsal açıdan ele alınmıştır. Çalışmanın evreni olarak belirlenen çevrimiçi uzamın ayırt edici özellikleri üzerinden bu ortamda üretilen fotoğraf, video ve dijital araçlarla şekillendirilmiş grafiklerin anlatı kapsamında ele alınabileceği hipotezi çıkış noktası olarak belirlenmiştir. Araştırma sahasından derlenen verilerin, inceleme sahasının dinamikleriyle yorumlanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda internet ortamında uzun süreli gözlemler gerçekleştirilmiş, başta YouTube olmak üzere çeşitli platformlarda üretilen anlatılar gözlenmiştir. Dijital bağlamlarda görülen anlatı performansları ile anlatıbilimsel araştırma teknikleriyle şekillenen uygulanabilir ve sürdürülebilir analiz protokollerinin uygunluk düzeyleri değerlendirilmiştir. Bunun sonucunda belirli öyküleme yapılarını içeren dijital ortam anlatılarının anlatıbilim yaklaşımlarıyla analiz edilebilecekleri görülmüştür.

Narratology includes applications developed to analyze literary productions that emerge as a result of the act of narration. Narratology theories that focus especially on the narrative processes of written cultural products; It produces research techniques that can be applied in every period of history, starting from mythological narratives with its narrator, narrative and audience components. In the study, it was discussed to what extent narratology approaches can be used in the structural analysis of narrative forms produced in today's digital environment. In this context, first of all, the topics of narratology and digitalization were discussed conceptually. The starting point was determined as the hypothesis that the photographs, videos and graphics shaped by digital tools produced in this environment, based on the distinctive features of the online space determined as the universe of the study, could be handled within the scope of the narrative. It is aimed to interpret the data collected from the research area on the basis of the characteristics of the study area. In this regard, long-term observations were carried out on the internet. Narratives produced on YouTube and various platforms have been observed. The suitability levels of narrative performances seen in digital contexts and applicable and sustainable analysis protocols shaped by narratological research techniques were evaluated. As a result, it has been seen that digital media narratives containing certain narrative structures can be analyzed with narratology approaches.