Sanata Engelsiz Erişim: Türk İşaret Dili Şiiri ve Çevrisi

Bu makale Türkiye’de ilk defa gerçekleşen, Poesi: Şiir ve İşaret: Genç Sanatçılar Türk İşaret Dili Şiiriyle Buluşuyor projesi çıktılarından hareketle kaleme alınmıştır. Erişebilirlik kavramı S/sağır ve işitme engelli toplumun her türlü içeriğe erişimini sağlayarak onların sosyal ve kültürel gelişimlerini öngörmektedir. Erişimin sağlanması engelsiz erişim için çeviri türleriyle mümkün olmaktadır. İşaret dilleri S/sağır ve işitme engellilerin ana dilleridir ve onların kültürleri hakkında önemli veriler sunmaktadır. Bu açıdan yaratıcı bir dil kullanımına olanak veren işaret dili şiiri, sağır insanların görsel dünya deneyimlerini, bilgilerini, sağır toplumun sosyal, dilsel ve kültürel kimliklerini ifade eden ve yansıtan edebi bir tür ve performans sanatıdır. Bu zengin kültürün işiten topluma aktarımı ancak işaret dili çevirisiyle mümkündür. Tük İşaret Dili’nde üretilen işaret dili şiirinin çeviri yoluyla aktarımı Türk S/sağır ve işitme engelli toplumun kültürünü, somut olmayan mirasını işiten toplumla paylaşımını ve S/sağır ve işitme engelli toplumun sanata engelsiz erişimini mümkün kılmaktadır. Proje çıktılarının Türk işaret dili şiiri ve edebiyatı ve sanata engelsiz erişim konusunda yeni araştırmalara ve projelere ışık tutarak bu alanda yapılacak çalışmalara rehber oluşturacağı düşünülmektedir.

This article is based on the outputs of the project “Poesi: Poetry and Signs: Young Artists Meet Turkish Sign Language poetry”, which took place for the first time in Turkey. The concept of accessibility for the D/deaf and hearing impaired, envisages their social and cultural development by providing access to all content. Accessibility is possible through translation and interpretation for this community. Sign languages are the native languages of D/deaf and hearing impaired people and provide important information about their cultures. Sign language poetry, which allows for a creative use of language in this regard, is a literary genre and a performance art that expresses and reflects the visual world experiences, knowledge, and social, linguistic and cultural identities of the Deaf community. The interpreting of sign language poetry produced in Turkish Sign Language makes it possible for the D/deaf and hearing impaired community to share its culture and intangible heritage with the hearing community and for the said community to have access to art. The outputs of the project are expected to provide guidance for new researches and projects in Turkish Sign Language poetry, literature and accessibility to art.