Tanrı’ya Yönelme: Lev Tolstoy ve Peyami Safa’nın Eserlerinde Manevi Arayışın Nihai Çözümü

Bu çalışma, Lev Tolstoy’un İtiraflarım ve Peyami Safa’nın Yalnızız eserlerini karşılaştırarak, her iki yazarın varoluşsal krizler ve manevi arayışlar bağlamındaki Tanrı’ya yönelme süreçlerini derinlemesine incelemektedir. Farklı kültürel ve tarihsel bağlamlarda olmalarına rağmen, her iki yazar, yaşamın anlamı, içsel boşluk ve varoluşsal kaygılar gibi ortak temalar etrafında derin manevi sorgulamalar yapmış ve Tanrı’yı, insanın varoluşsal boşluklarını aşan bir merkez olarak tasavvur etmişlerdir. Tolstoy, İtiraflarım’da, bilim ve akıl yoluyla yaşamın anlamını ararken bir inanç krizine sürüklenmiş ve nihayetinde bu yolların yetersizliğini fark ederek huzuru Tanrı’da bulmuştur. Peyami Safa ise Yalnızız’da, bilimi ve aklı Tanrı’ya giden araçlar olarak görürken, Tanrı’yı insanın varoluşsal arayışının merkezine yerleştirmiştir. Her iki yazar da Tanrı’ya yönelmeyi yalnızca bireysel bir manevi uyanış süreci olarak değil, aynı zamanda toplumsal ve varoluşsal anlam arayışının bir çözüm yolu olarak işlemektedirler. Sonuç olarak karşılaştırmalı edebiyat ve felsefi analiz yöntemlerinden faydalanılarak incelenen her iki eser, Tanrı’ya yönelmenin insanın hem bireysel hem de toplumsal düzeydeki yeniden doğuşunu nasıl şekillendirdiğini derinlemesine ortaya koymaktadır.

This study compares Lev Tolstoy’s Confessions and Peyami Safa’s We Are Lonely, examining the process of turning to God as a response to existential crises and spiritual quests in both authors’ works. Despite their different cultural and historical contexts, both writers engage in profound spiritual inquiries around shared themes such as the meaning of life, inner emptiness, and existential anxieties, positioning God as a central force capable of overcoming human existential voids. In Confessions, Tolstoy, in his search for the meaning of life through science and reason, undergoes a crisis of faith, ultimately realizing the inadequacy of these approaches and finding peace in God. In We Are Lonely, while Safa views science and reason as tools leading towards God, he places God at the heart of humanity’s existential search. Both authors conceptualize turning to God not only as an individual spiritual awakening but also as a solution to broader societal and existential quests for meaning. Ultimately, through comparative literary and philosophical analysis, this study explores how turning to God shapes a rebirth of both the individual and society, illustrating its role in overcoming existential dilemmas and fostering spiritual and collective renewal.