Araştırma Makalesi

Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Nisan 2025
PDF İndir
TR EN

Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi

Öz

Modernleşme sürecinin toplumsal ve kültürel dönüşümlere ivme kazandırdığı bir dönemde, Orhan Kemal’in hikâyeleri kadının maruz kaldığı şiddet olgusuna dair çarpıcı bir panorama sunar. Topluma dair ideolojik inşaların edebiyata da yansıdığı bu süreçte, yazarın eserlerinde ataerkil normlarla beslenen şiddetin, ekonomik sıkıntılar ve sınıfsal eşitsizliklerle nasıl iç içe geçtiği dikkat çeker. Bilhassa “fiziksel”, “cinsel” ve “psikolojik” şiddet biçimleri, Orhan Kemal’in gözlem gücüyle zenginleştirilen karakterler üzerinden okura aktarılır. Bu anlatılarda, gündelik yaşamın görülmeyen noktalarında şekillenen baskı mekanizmaları, sembolik düzende kadını sınırlayan bir tahakküm olarak kendini gösterir. Özellikle kırsal kesimden kente göçle birlikte derinleşen sosyoekonomik eşitsizlikler, kadının toplumsal görünürlüğünü kısıtlarken bedensel ve duygusal bütünlüğünü de tehdit eder. Edebî kurgu ve toplumsal gerçeklik arasındaki ince çizgide ilerleyen yazar, kadının bedensel ve ruhsal bütünlüğünü zedeleyen bu şiddeti sorgulayıcı bir bakışla ele alır. Böylece modern Türkiye’nin dönüşüm sürecinde göz ardı edilemeyecek bir toplumsal sorunun, edebî söylem aracılığıyla görünür kılınmasına katkı sağlar. Çalışma, Orhan Kemal’in hikâyelerindeki kadına yönelik şiddet izleğini toplumsal cinsiyet perspektifiyle okumayı amaçlamakta; şiddetin yapısal ve ideolojik boyutunu eleştirel bir çerçevede değerlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Hikaye, Kuramsal Çerçeve, Şiddet, Kadın, Orhan Kemal

Kaynakça

  1. Bezirci, Asım (1984). Orhan Kemal: Hayatı, Sanat Anlayışı, Hikâyeleri, Romanları, Oyunları, Anıları. Ankara: Tekin Yayınevi.
  2. Bilican Gökkaya, Veda (2009). “Türkiye'de şiddetin kadın sağlığına etkileri”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 10(2), 167-179.
  3. Bourdieu, Pierre (2015). Eril tahakküm (Çev. Bediz Yılmaz). İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
  4. Connell, Raewyn (2019a). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar: Toplum, Kişi ve Cinsel Politika (Çev. Cem Soydemir). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  5. Connell, Raewyn (2019b). Erkeklikler (Çev. Nagihan Konukcu). Ankara: Phoenix Yayınevi.
  6. Demirgöz Bal, Meltem (2016). “Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğine Genel Bakış”. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 1(1), 15-28.
  7. Gülhan, Sinan Tankut (2019). “Toplumsal Mekân ve Düşünümsel bir Kent Sosyolojisinin İnşası: Bourdieucülüğün Mekâna Müdahalesini Sorunsallaştırmak”. İdealkent 10(26), 83-127. https://doi.org/10.31198/idealkent.531534
  8. Kandiyoti, Deniz (2013). Cariyeler, Bacılar, Yurttaşlar: Kimlikler ve Toplumsal Dönüşümler (Çev. Aksu Bora, Feyziye Sayılan, Şirin Tekeli, Hüseyin Tapınç ve Ferhunde Özbay). İstanbul: Metis Yayınları.
  9. Kemal, Orhan (1974a). “Delifişek”. Kırmızı Küpeler. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  10. Kemal, Orhan (1974b). “Fare Zehiri”. Yağmur Yüklü Bulutlar. Ankara: Bilgi Yayınevi.

Kaynak Göster

APA
Keflioğlu, E. (2025). Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi. Söylem Filoloji Dergisi, 10(1), 174-193. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1617902
AMA
1.Keflioğlu E. Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi. Söylem. 2025;10(1):174-193. doi:10.29110/soylemdergi.1617902
Chicago
Keflioğlu, Engin. 2025. “Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi 10 (1): 174-93. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1617902.
EndNote
Keflioğlu E (01 Nisan 2025) Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi. Söylem Filoloji Dergisi 10 1 174–193.
IEEE
[1]E. Keflioğlu, “Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi”, Söylem, c. 10, sy 1, ss. 174–193, Nis. 2025, doi: 10.29110/soylemdergi.1617902.
ISNAD
Keflioğlu, Engin. “Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi 10/1 (01 Nisan 2025): 174-193. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1617902.
JAMA
1.Keflioğlu E. Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi. Söylem. 2025;10:174–193.
MLA
Keflioğlu, Engin. “Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi, c. 10, sy 1, Nisan 2025, ss. 174-93, doi:10.29110/soylemdergi.1617902.
Vancouver
1.Engin Keflioğlu. Kadına Yönelik Şiddetin Katmanlı Yapısı: Orhan Kemal’in Hikâyelerinde Psikolojik, Fiziksel ve Cinsel Şiddetin Kuramsal İncelenmesi. Söylem. 01 Nisan 2025;10(1):174-93. doi:10.29110/soylemdergi.1617902