Araştırma Makalesi

Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi

Öz

Vücudun hareket yetisini etkileyen Parkinson hastalarında dildeki hareket içeren ifadelerin işlemlenmesinde de bozulmalar olduğu alanyazında pek çok çalışma ile ortaya konulmuştur. Ancak imgesel bağlamlarda (deyim, metafor) sunulan hareket bilgisinin çözümlenmesine ilişkin bulgular tartışmalıdır. Bu araştırmada farklı deyim türleri (opak ve saydam) ve düz anlam bağlamlarında sunulan hareket bilgisinin, motor sistemin bozulduğu Parkinson hastalarında nasıl çözümlendiği, motor sistemdeki bozuklukların hangi dilsel bağlamlar içinde sunulan hareket bilgisini daha çok etkilediği sorgulanmıştır. Araştırmada anadili Türkçe olan 10 Parkinson tanılı ve 10 nörotipik bireyin, motor eylem içeren ve içermeyen deyimsel ve düz anlamlı dilsel ifadeleri işlemleme performansları karşılaştırılmıştır. Araştırmanın bulgularında, hareket bilgisinin olmadığı durumda deyim koşulları arasında fark gözlenirken, hareket bilgisinin dahil olduğu deyim bağlamındaki tümcelerde deyim türleri arasındaki fark ortadan kaybolmuştur. Bu bulgular, Parkinson hastalarının dildeki hareket bilgisini işleme süreçlerindeki genel zorluğu ortaya koymaktadır. Ayrıca, Parkinson hastalarında motor sistemin dildeki bağlam bilgisini işlemleme süreçlerinde oynadığı rolü de ortaya koymaktadır. Çalışma, Parkinson hastalarında dopaminerjik eksikliklerin hem motor hem de dilsel süreçlerdeki etkilerine ışık tutarken, motor sistem ile dilsel bağlamlar arasındaki ilişkilerin daha geniş kapsamlı incelenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

dilde hareket, parkinson, motor eylem, imgesel dil.

Teşekkür

Dr. Öğr. Üyesi Özlem Aksoy Özmenek'e bu araştırmanın veri toplama aşamasında katkılarından dolayı çok teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Aksan, Yeşim vd. (2016). “Web tabanlı Türkçe ulusal derlemi (TUD)”. In Proceedings Of The 16th Academic Computing Conference (pp. 723-730).
  2. Altmann, Lori. J. ve Michelle Troche. (2011). “High‐Level Language Production in Parkinson′ s Disease: A Review” Parkinson’s Disease, 2011(1), 238956.
  3. Angwin, Anthony J. vd. (2017). “A Neurophysiological Study Of Semantic Processing in Parkinson’s Disease”. Journal of the International Neuropsychological Society, 23(1), 78-89.
  4. Bayram, Ece ve M. Cenk Akbostancı (2018). “Hareketle İlişkili Dilin Nöral Temelleri: Parkinson Hastalığında Yapılan Çalışmalar.” Turkish Journal of Neurology/Turk Noroloji Dergisi, 24(1).
  5. Boulenger, Véronique vd. (2008). Word processing in Parkinson's disease is impaired for action verbs but not for concrete nouns. Neuropsychologia, 46(2), 743-756.
  6. Cacciari, Cristina, ve Costanza Papagno. (2012). “Neuropsychological and neurophysiological correlates of idiom understanding: How Many hemispheres Are Involved?” The Handbook of the Neuropsychology of Language, 1, 368-385.
  7. Cain, Kate vd. (2005). “The Relation Between Children’s Reading Comprehension Level and Their Comprehension of Idioms”. Journal of Experimental Child Psychology, 90(1), 65-87.
  8. Desai, Rutvik vd. (2010). “Activation of Sensory–Motor Areas in Sentence Comprehension.” Cerebral Cortex, 20(2), 468-478.
  9. Desai, Rutvik vd. (2011). “The Neural Career of Sensory-Motor Metaphors” Journal of Cognitive Neuroscience, 23(9), 2376-2386.
  10. Desai, Rutvik vd. (2015). “Concepts Within Reach: Action Performance Predicts Action Language Processing in Stroke”. Neuropsychologia, 71, 217-224.

Kaynak Göster

APA
Kurada, H. Z. (2025). Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi. Söylem Filoloji Dergisi, 10(1), 749-762. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1630033
AMA
1.Kurada HZ. Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi. Söylem. 2025;10(1):749-762. doi:10.29110/soylemdergi.1630033
Chicago
Kurada, Hazel Zeynep. 2025. “Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi 10 (1): 749-62. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1630033.
EndNote
Kurada HZ (01 Nisan 2025) Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi. Söylem Filoloji Dergisi 10 1 749–762.
IEEE
[1]H. Z. Kurada, “Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi”, Söylem, c. 10, sy 1, ss. 749–762, Nis. 2025, doi: 10.29110/soylemdergi.1630033.
ISNAD
Kurada, Hazel Zeynep. “Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi 10/1 (01 Nisan 2025): 749-762. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1630033.
JAMA
1.Kurada HZ. Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi. Söylem. 2025;10:749–762.
MLA
Kurada, Hazel Zeynep. “Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi”. Söylem Filoloji Dergisi, c. 10, sy 1, Nisan 2025, ss. 749-62, doi:10.29110/soylemdergi.1630033.
Vancouver
1.Hazel Zeynep Kurada. Parkinson Hastalarında Hareket İçeren İmgesel İfadelerin İşlemlenmesi. Söylem. 01 Nisan 2025;10(1):749-62. doi:10.29110/soylemdergi.1630033