Bir Söz-Eylem Olarak Kezban Arca Batıbeki’nin Yapıtlarındakİ Vamp Kadın Temsilleri: “Kendi İplerini Başkalarının Eline Veren Kadınlar”
Öz
Bu çalışma, Kress ve Van Leeuwen (2006)’in Görsel Dilbilgisi kuramını temel alarak, Kezban Arca Batıbeki’nin eserinde yer alan vamp kadın temsillerinin altında yatan derin anlamı çözümlemeyi amaçlamaktadır. Analiz, görsel söylemin yapılandırılmasında kullanılan katılımcılar, konumsal bağlamlar ve metinsel işlevler gibi görsel öğelerin kadının toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında kimlik inşasında nasıl kodlandığını ortaya koymaktadır. Görsel söylem incelemesi için seçilen kadın katılımcı içeren görseller, katılımcılar (etkileşimli, temsil edilen ve bağlamsal), anlatısal temsil süreçleri (eylemsel süreçler, tepkisel süreçler, konuşma ve zihin süreçleri ve dönüşüm süreçleri) ile kavramsal temsil süreçleri (sınıflandırma, analitik ve sembolik süreçler) bakımından analiz edilmiş ve inşa edilen kadın kimliğine ait anlamsal manzaranın betimsel bir portresine ulaşılmıştır. Bahsedilen görsel anlam bileşenlerinin analizi sonucunda Batıbeki’nin görsel söyleminde edilgenleştirilmiş, nesneleştirilmiş ve monolitik kadın temsiline karşı, bireyselliğin ve mücadelenin izlerini yansıtma çabası, çalışmanın temel odak noktası olarak ele alınmış, böylece çağdaş sanat pratiğinde toplumsal normların ve ideolojik yapıların sorgulanmasına katkı sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
: sosyal göstergebilim, görsel dilbilgisi, görsel söylem, toplumsal cinsiyet rolleri, kadın kimliği
Kaynakça
- Anyiwo, Melissa U. (2016). “The Female Vampire in Popular Culture”. [Kitap Bölümü, s. 173–192]. doi:10.1007/978-94-6300-714-6_12.
- Barthes, Roland (1973). Le Plaisir du Texte. Paris: Editions Seuil.
- Baudrillard, Jean (1994). Simulacra and Simulation. Ann Arbor: University of Michigan Press.
- Bohan, Janis S. (1992). “The Social Construction of Gender”. Psychology of Women Quarterly, 16(4), 539–540. doi:10.1177/036168439201600402.
- Bohovyk, Oksana, ve Bezrukov, Andrii (2022). “Representation of Gender Specific Vocabulary through Sociocultural Transformations of Linguistic Identity”. Philological Review, (1), 18–27. doi:10.31499/2415 8828.1.2022.257910. Bourdieu, Pierre (1984). Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. Cambridge, MA: Harvard University Press.
- Bourdieu, Pierre (1991). Language and Symbolic Power. Oxford: Polity Press. Butler, Judith (1990). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. New York: Routledge.
- Carey, James W. (1989). Communication as Culture: Essays on Media and Society. New York: Routledge.
- Crenshaw, Kimberlé W. (1989). “Demarginalising the Intersection of Race and Sex: A Black Feminist Critique of Antidiscrimination Doctrine, Feminist Theory, and Antiracist Politics”. University of Chicago Legal Forum.
- Foucault, Michel (2022). Bilginin Arkeolojisi (V. Urhan, Çev.). İstanbul: Ayrıntı. (Orijinal çalışma 1972).
- Hall, Stuart (Ed.). (1997). Representation: Cultural Representations and Signifying Practices. London: Sage Publications; Open University Press.
