Araştırma Makalesi

Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı

Cilt: 10 Sayı: 3 28 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı

Öz

Türk fikir hareketi içerisinde tek parti döneminde aydınların bir kesiminin yer aldığı hatta okul niteliğinde işlev gören Hareket dergisi, Nurettin Topçu’nun benimsediği “hareket (aksiyon)” felsefesi bağlamında adlandırılarak yayınlar yapar. Bu çalışmada, Ahmet Kabaklı’nın Hareket dergisi etrafında şekillenen fikrî ve edebî kimliği, onun erken dönem polemik, eleştiri ve mizah yazılarından hareketle incelenmektedir. Cumhuriyet döneminde düşünce hayatına yön veren önemli yayınlardan biri olan Hareket, genç Ahmet Kabaklı’ya hem bir fikrî zemin teşkil etmiş hem de üslubunu şekillendirmiştir. Kabaklı burada “Ayın Hercümerci” başlığıyla kaleme aldığı metinlerde dönemin kültürel, siyasi ve toplumsal meselelerine keskin fakat tutarlı bir perspektifle yaklaşmıştır. Ahmet Kabaklı’nın yazıları, yalnızca polemikçi tavrıyla değil, aynı zamanda millî kültür, dil, medeniyet, ahlak ve tarih bilinci etrafında gelişen bir düşünce sistematiğiyle dikkati çeker. Ahmet Kabaklı’nın Harput’ta başlayan kültür birikimi, üniversite yıllarında Mehmet Kaplan, Reşit Rahmeti Arat ve Nurettin Topçu gibi isimlerin etkisiyle derinleşmiştir. Bu süreç onun hem muhafazakâr-milliyetçi düşüncenin hem de güçlü bir eleştiri geleneğinin temsilcisi hâline gelmesini sağlamıştır. Çalışmada Ahmet Kabaklı’nın Hareket’teki yazıları kronolojik ve tematik açıdan değerlendirilmiş, onun Türk düşünce hayatındaki konumu tarihsel bağlamıyla ele alınmıştır. Sonuçta Ahmet Kabaklı'nın, Türk kültür ve edebiyatını koruma ve gelecek nesillere aktarma amacıyla süreklilik arz eden bir fikrî çaba ortaya koyduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türk Edebiyatı, Medeniyet, Türk Fikir Hareketi, Eleştiri, Mizah, Hareket, Ahmet Kabaklı

Etik Beyan

Özgün bir makaledir.

Kaynakça

  1. Adıbeş, Mahir (2001, Mart-Nisan). “Atlılar Sessiz Sedasız Gittiler”. Türk Edebiyatı Aylık Fikir ve Sanat Dergisi (329-330), s. 151.
  2. Aydemir, Şerif (2024). Doğumunun 100. Yılında Şeyhülmuharrirîn Ahmet Kabaklı Armağanı. İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, s. 129-132.
  3. Ayvazoğlu, Beşir (2006). “Ahmet Kabaklı”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, IV(8), s. 549-558.
  4. Ayvazoğlu, Beşir (2024). “Göllübağ’dan Köşe Yazarlığına Yürüyen Yetim:Ahmet Kabaklı”. Doğumunun 100.
  5. Yılında Şeyhülmuharrirîn Ahmet Kabaklı Armağanı. İmdat Avşar (Ed.) İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, s. 183-186.
  6. Ayvazoğlu, Beşir (2001). “Ahmet Kabaklı”. Ömer Faruk Akün (Ed.) içinde, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1 (24), s. 9-10.
  7. Birinci, Ali (2001, Mayıs). “Ahmet Kabaklı Hocanın Ardından”. Türk Yurdu, XXI (165), s. 41.
  8. Canıtatlı, Mehmet (2001, Mart-Nisan). “Ahmet Kabakli İle Röportaj ‘Bana Bir Günde Elli Beş Dava Açılmıştı’”. Türk Edebiyatı Aylık Fikir ve Sanat Dergisi (329-330), s. 169-173.
  9. Deliorman, Altan (2001, Mart-Nisan). “Eski Albümde Yaşayan Çehreler “‘Bayrağı Yükseğe Kaldıran Adam’". Türk Edebiyatı Aylık Fikir ve Sanat Dergisi (329-330), s. 39-53.
  10. Demirel, Yurdal (2025). “Gün Işığında Tanıdığım Ahmet Kabaklı”. Doğumunun 100. Yılında Şeyhülmuharrirîn Ahmet Kabaklı Armağanı. İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, s. 347-368.

Kaynak Göster

APA
Ay, F. (2025). Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı. Söylem Filoloji Dergisi, 10(3), 1461-1482. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1776222
AMA
1.Ay F. Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı. Söylem. 2025;10(3):1461-1482. doi:10.29110/soylemdergi.1776222
Chicago
Ay, Ferudun. 2025. “Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı”. Söylem Filoloji Dergisi 10 (3): 1461-82. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1776222.
EndNote
Ay F (01 Aralık 2025) Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı. Söylem Filoloji Dergisi 10 3 1461–1482.
IEEE
[1]F. Ay, “Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı”, Söylem, c. 10, sy 3, ss. 1461–1482, Ara. 2025, doi: 10.29110/soylemdergi.1776222.
ISNAD
Ay, Ferudun. “Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı”. Söylem Filoloji Dergisi 10/3 (01 Aralık 2025): 1461-1482. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1776222.
JAMA
1.Ay F. Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı. Söylem. 2025;10:1461–1482.
MLA
Ay, Ferudun. “Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı”. Söylem Filoloji Dergisi, c. 10, sy 3, Aralık 2025, ss. 1461-82, doi:10.29110/soylemdergi.1776222.
Vancouver
1.Ferudun Ay. Hareket’in Eleştiri, Mizah ve Polemik Kalemi: Ahmet Kabaklı. Söylem. 01 Aralık 2025;10(3):1461-82. doi:10.29110/soylemdergi.1776222