Toplumsal Değişim Bağlamında Al Gözüm Seyreyle Salih Romanı
Öz
Bu makalede, Yaşar Kemal’in İstanbul üçlemesindeki ilk romanı Al Gözüm Seyreyle Salih’te toplumsal değişmenin izleri sürülmeye çalışılmıştır. Roman, bir Karadeniz kasabasındaki toplumsal değişimi liberal ekonomik düzene geçişle ilişkili olarak ele alır. Ekonomideki değişime paralel olarak kaçakçılığa göz yumulan kasabada, bazı insanlar bu yolla zenginleşerek yeni bir sınıf oluşturur. Bu durum, yeni sınıfın yeni değerler oluşturmasına yol açar. Çalışma hayatındaki ekonomik liberalleşme ve serbest piyasa ekonomisi ile yeni oluşan rant ekonomisi “toplumsal değişme” kavramı etrafında incelenmiştir. Konuyla ilgili farklı sosyologların görüşlerinden yararlanılmış, Yaşar Kemal’in toplum ile ilgili görüşlerine yer verilmiş, ardından ekonomik hayattaki değişimin aileden başlayarak toplumu kültürel olarak nasıl etkilediği üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler
sosyolojik okuma, Al Gözüm Seyreyle Salih, toplumsal değişme, Yaşar Kemal
Kaynakça
- Referans1 Açıkgöz, Namık (2002). “Edebiyat ve Sosyoloji”, Sorgulanan Sosyoloji. (Ed. M. Çağatay, Özdemir) Ankara: Eylül Yayınları, s.157-162.
- Referans2 Alpkaya, Faruk ve Duru, Bülent (2017). 1920’den Günümüze Türkiye’de Toplumsal Yapı ve Değişim. (4 Baskı). Ankara: Phoenix Yayınevi.
- Referans3 Fichter, Joseph (2011). Sosyoloji Nedir? (Çev. Nilgün Çelebi), Ankara: Anı Yayıncılık.
- Referans4 Gürsel, Nedim (2000). Yaşar Kemal: Bir Geçiş Dönemi Romancısı. İstanbul: Everest Yayınları.
- Referans5 Hughes, H. Stuart (1995). Toplum ve Bilinç. (Çev. Güzin Özkan), İstanbul: Metis Yayınları.
- Referans6 Kıray, Mübeccel (2000). Ereğli: Ağır Sanayi’den Önce Bir Sahil Kasabası. İstanbul: Bağlam Yayınları.
- Referans7 Kongar, Emre (2010). Toplumsal Değişme Kuramları ve Türkiye Gerçeği, İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Referans8 Moran, Berna (1999). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, İstanbul: İletişim Yayınları.
- Referans9 Naci, Fethi (1990). Bir Hikâyeci: Sait Faik Bir Romancı: Yaşar Kemal, İstanbul: Gerçek Yayınevi.
- Referans10 Smith, Anthony D. (1996). Toplumsal Değişme Anlayışı. (Çev. Ülgen Oskay), Ankara: Gündoğan Yayınları.
