Yıl 2019, Cilt 4 , Sayı 1, Sayfalar 57 - 63 2019-06-30

The Analysis Essay of Halit Ziya Uşaklıgil's Story "About Love" in The Context of Empathy Theory
Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi

Türkan YEŞİLYURT [1]


Reader-centered Empathy Theory was created by Theodor Lipps. According to Lipps, empathy is the process in which a person reflects himself / herself on an object, such as a work of art, that he / she feels himself / herself within it and in this way he / she understands it by absorbing. Lipps, in his studies after 1897, mentioned that “einfühlung” might emerge during the perception of people as well as objects. In this article, the love of Hafız Nevzat Efendi, the hero of Halit Ziya Uşaklıgil’s story “About Love”, more precisely his platonic love was analyzed. Empathy Theory was used for this analysis. Hafız Efendi lives his love without expressing his emotions and without having a physical intimacy with the woman. Hafız internalizes the woman he loves by means of empathy. Rather, it seems as if he replaced her instead of himself. Hafız is together with the sick woman who doesn’t even know that she is loved by him. However, he reflects his feelings only to the azans and ghazals he recites. Hafız Efendi who dissolved himself in the presence of the woman he loves commits suicide upon her departure from the village.

Okur merkezli Empati (Duygudaşlık) Kuramı, Theodor Lipps tarafından kurulmuştur. Lipps’e göre empati; bir insanın, kendisini karşısındaki bir nesneye, örneğin bir sanat eserine, yansıtması, kendini onun içinde hissetmesi ve bu yolla o nesneyi özümseyerek anlaması sürecidir. Lipps, 1897 yılından sonraki çalışmalarında nesnelerin yanı sıra insanların algılanması sırasında da “einfühlung”un ortaya çıkabileceğinden bahsetmiştir. Bu yazıda Halit Ziya Uşaklıgil’in “Aşka Dair” adlı hikâyesinin kahramanı Hafız Nevzat Efendi’nin hasta bir kadına duyduğu aşk, daha doğrusu Platonik aşk, tahlil edilmiştir. Bu tahlil için Empati Kuramı’na yaslanılmıştır. Hafız Efendi, aşkını, duygularını söze dökmeden, kadınla fiziksel bir yakınlık kurmadan “saf aşk” olarak yaşar. Hafız sevdiği kadınla empati kurarak onu içine alır, özümser. Daha doğrusu kendi yerine onu ikame etmiş gibidir. Hafız, kendisi tarafından sevildiğinden haberi bile olmayan hasta kadınla gönlünde bir ve birliktedir. Ne var ki, hislerini yalnızca okuduğu ezanlara ve gazellere yansıtır. Kadının köyden ayrılışı üzerine sevdiği kadının varlığında kendini eriten Hafız Efendi, intihar eder.

  • Addis, Ferdie (2016). Günlük Sohbetlerde Kullanılan Kavramların Kökenleri: Pandora’nın Kutusu. Çev. Berna Yılmazcan. Ankara: Akılçelen Kitaplar.
  • Barthes, Roland (2000). Bir Aşk Söyleminden Parçalar. Çev. Tahsin Yücel. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Cioran, Emil, Michel (2016). Burukluk. Çev. Haldun Bayrı. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Dökmen, Üstün (2017) Sanatta ve Günlük Yaşamda İletişim Çatışmaları ve Empati. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Ferney, Alice. (2005) “Sevmekte Özgür Müyüz?”, Aşkın En Güzel Tarihi. Dominique
  • Simonnet vd. Çev. Saadet Özen. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 133-149.
  • Gasset, José Ortega Y (2017). Sevgi Üstüne, Çev. Yurdanur Salman. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Hooks, Bell (2018). Hep Aşka Dair: Yeni Vizyonlar. Çev. Umur İda. İstanbul: Notabene Yayınları. Huyugüzel, Ömer Faruk (2010). Halit Ziya Uşaklıgil. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Jenkins, Carrie (2017). Aşk Nedir ve Ne Olabilir. Çev. Başak Öztürk. Ankara: Alabanda Yayınları.
  • Kolcu, Ali İhsan (2016). Edebiyat Kuramları: Tanım-Tenkit-Tahlil. Erzurum: Salkımsöğüt Yayınevi.
  • Kurşunoğlu, Mustafa Said (2014). Aşk’ın Ne’liği ve Kavramsal Doğası. Samsun: Etüt Yayınları.
  • Parlatır, İsmail (2014). Osmanlı Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Yargı Yayınları.
  • Schmid, Wilhelm (2017). Aşk Neden Bu Kadar Zordur ve Yine de Nasıl Mümkün Olur?. Çev. Tanıl Bora. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Uşaklıgil, Halit Ziya (2007). “Aşka Dair”, Aşka Dair. Haz. Özlem Nemutlu. İstanbul: Özgür Yayınları, 15-22.
Birincil Dil tr
Konular Edebiyat
Yayımlanma Tarihi 2019/1
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3138-1339
Yazar: Türkan YEŞİLYURT (Sorumlu Yazar)
Kurum: SİNOP ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 8 Mayıs 2019
Kabul Tarihi : 1 Haziran 2019
Yayımlanma Tarihi : 30 Haziran 2019

Bibtex @araştırma makalesi { soylemdergi561718, journal = {Söylem Filoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2548-0502}, address = {soylemdergi@hotmail.com}, publisher = {Yusuf ÇETİN}, year = {2019}, volume = {4}, pages = {57 - 63}, doi = {10.29110/soylemdergi.561718}, title = {Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi}, key = {cite}, author = {YEŞİLYURT, Türkan} }
APA YEŞİLYURT, T . (2019). Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi. Söylem Filoloji Dergisi , 4 (1) , 57-63 . DOI: 10.29110/soylemdergi.561718
MLA YEŞİLYURT, T . "Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi". Söylem Filoloji Dergisi 4 (2019 ): 57-63 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/soylemdergi/issue/46632/561718>
Chicago YEŞİLYURT, T . "Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi". Söylem Filoloji Dergisi 4 (2019 ): 57-63
RIS TY - JOUR T1 - Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi AU - Türkan YEŞİLYURT Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.29110/soylemdergi.561718 DO - 10.29110/soylemdergi.561718 T2 - Söylem Filoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 57 EP - 63 VL - 4 IS - 1 SN - -2548-0502 M3 - doi: 10.29110/soylemdergi.561718 UR - https://doi.org/10.29110/soylemdergi.561718 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Söylem Filoloji Dergisi Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi %A Türkan YEŞİLYURT %T Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi %D 2019 %J Söylem Filoloji Dergisi %P -2548-0502 %V 4 %N 1 %R doi: 10.29110/soylemdergi.561718 %U 10.29110/soylemdergi.561718
ISNAD YEŞİLYURT, Türkan . "Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi". Söylem Filoloji Dergisi 4 / 1 (Haziran 2019): 57-63 . https://doi.org/10.29110/soylemdergi.561718
AMA YEŞİLYURT T . Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi. SFD. 2019; 4(1): 57-63.
Vancouver YEŞİLYURT T . Halit Ziya Uşaklıgil'in "Aşka Dair" Adlı Hikâyesini Empati (Duygudaşlık) Kuramı Bağlamında Çözümleme Denemesi. Söylem Filoloji Dergisi. 2019; 4(1): 63-57.