Yıl 2019, Cilt 4 , Sayı 2, Sayfalar 566 - 573 2019-12-30

Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman

Fatma Gülşah EKİZOĞLU [1] , Ali AKAR [2]


    Şimdiki zaman, eylemin gösterdiği oluş ve kılışın içinde bulunulan zamanda gerçekleştiğini bildirir. Harezm Türkçesinden itibaren görülen şimdiki zaman çekimi, Türkçenin tarihî ve çağdaş lehçelerinde çeşitli şekillerde karşımıza çıkar. Bugüne dek Türkçede kullanılan şimdiki zaman ekleriyle ilgili pek çok çalışma yapılmıştır.

            Konya ilinin Beyşehir ilçesinde Türkiye Türkçesi yazı dilinde kullanılan {-(X)yor} şimdiki zaman ekinin yanı sıra Damlapınar, Doğanbey ve Üçpınar mahallelerinde tespit edilen {-(X)vIr(I)} şeklinde yapılan şimdiki zaman çekimi de kullanılmaktadır. Damlapınar ve Doğanbey mahallelerinde ön ve art sıradan ünlü bulunduran kelimelerde düzenli olarak {-(X)vir(i)} biçimindeyken Üçpınar mahallesinde ön sıradan ünlü bulunduran kelimelerde {-(x)vir(i)} art sıradan ünlü bulunduran kelimelerde {-(x)vır(ı)} biçimindedir. Bu kullanım şimdiki zaman çekiminin -(i)ver- tezlik fiiliyle yapıldığını düşündürmektedir.

            -(i)ver- tezlik fiili şimdiki zaman eki olarak kullanılabilir mi? ver- fiili nasıl bir fiildir? Beyşehir ağızlarında görülen bu çekim gerçekten ver- fiili midir yoksa var- fiiliyle bir ilgisi olabilir mi? Bu makalede bu soruların cevaplandırılması amaçlanmıştır.

 

Ağız, Anadolu Ağızları, Şimdiki Zaman, Beyşehir Ağızları, ver- fiili
  • ADAMOVİÇ, M. (1985), Konjugationsgeschichte der Türkischen sprache, Leiden: E. J. Brill Yayınevi.AKAR, Ali (2001), “Muğla ve Yöresi Ağızlarında Şimdiki Zaman Biçimleri”, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Bahar, 2001, ss. 1-10.AKAR, Ali (2009), “Bodrum Ağızlarında Şimdiki Zamanda Süreklilik Bildiren Bir Tasvir Fiili: -I gat-” Türkiye Türkçesi Ağız Araştırmaları Çalıştayı Bildirileri, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. AKAR, Ali (2010) “Türk Lehçeleri Arasında Ortaklık Morfemleri: I Tasvir Fiiller”, Volga Bölgesi Haklarının Filoloji Sorunları 1-2 Nisan 2010, Moskova-Yaroslav Remder, 4. Baskı. AKAR, Ali (2013), Muğla ve Yöresi Ağızları, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. AKAR, Ali (2018), “Diyalektoloji Çalışmalarının Türk Dil Birliğine Katkıları Üzerine”, Yeni Türkiye 99- Türk Dili Özel Sayısı, 1. Cilt, ss. 610-614.BACANLI, Eyüp (2014), Kılınış Kategorisi ve Altaycada Kılınış Belirleyicisi Olarak Art Fiiller, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • BAŞTÜRK, Şükrü (2018), “-iver(i) Şimdiki Zaman, Gönen-Fındıklı Köyü Ağzı Örneği”, Turkish Studies, V. 13/20, Summer, ss. 171-204. CAFEROĞLU, Ahmet (1994), Anadolu Ağızlarından Toplamalar, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. DEMİR, Nurettin (1994), “Birleşik Fiiller ve Vurgu: -iver- Şeklinin Görevlerini Tespitte Vurgunun Rolü”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten, Ankara., ss. 83-94.DEMİR, Nurettin. (2014). “Derleme Sözlüğü'nde Şimdiki Zamanla İlgili Veriler”, İlmi Araştırmalar, ss. 19-27.DOĞAN, Muammer (2012), Aksaray ve Yöresi Ağızları, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Kayseri. EKİZOĞLU, Fatma Gülşah (2016), Doğanbey Mahallesi (Beyşehir/KONYA) Ağız Metinleri, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü (Yayımlanmamış Lisans Bitirme Çalışması), Muğla.EKİZOĞLU, Fatma Gülşah (2018), Beyşehir ve Yöresi Ağızları, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Muğla. ERCİLASUN, Ahmet Bican (2007), Türk Lehçeleri Grameri, Ankara: Akçağ Yayınları. EREN, M. Emin (1997), Zonguldak-Bartın-Karabük İlleri Ağızları, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. ERGİN, Muharrem (1993), Türk Dil Bilgisi, İstanbul: Bayrak Yayınları, (20. baskı).GABAİN, A. von. (1988), Eski Türkçenin Grameri (Çev.: M. Akalın), Ank. 1988.GÖKÇE, Faruk (2013), Gramerleşme Teorisi ve Türkçe Fiil Birleşmeleri, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. GÜLENSOY, Tuncer (1985) "Anadolu Ağızlarında Şimdiki Zaman Eki", Türk Kültürü Araştırmaları (İbrahim Kafesoğlu Armağanı), Ankara.GÜNŞEN, Ahmet (2008), “Doğu Trakya Ağızlarının Şekil Bilgisini Belirleyen Temel Özellikler”, Turkish Studies, Volume 3/3, ss. 402-470. İLKER, Ayşe (2017), Manisa Ağızları, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. JOHANSON, Lars [çev. Nurettin Demir] (2016), Türkçede Görünüş, Ankara: Grafiker Yayınları. KALAY, Emin (1998), Edirne İli Ağızları (İnceleme-Metin), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. KARADOĞAN, Ahmet (2009), Türkiye Türkçesinde Kılınış, Ankara: Divan Kitap.KAYILAN, Fatma (2018), Çal ve Yöresi Ağızları, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Muğla. KORKMAZ, Zeynep (1994), Güney-Batı Anadolu Ağızları Ses Bilgisi Fonetik, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. MENGES, Karl H. ve diğerleri [Çev. Mehmet Akalın] (1988), Tarihi Türk Şiveleri, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.TULU, Sultan (2008), “Anadolu ve Rumeli Ağzında (-i verir) Yapısı”, Karadeniz Araştırmaları, S. 19, ss. 129-136. TÜRK, Vahit (1996), “Türkçede Şimdiki Zaman Kavramı, Çekimleri ve Ekleri”, TDAY Belleten, ss. 291-340.UĞURLU, Mustafa (2003), “Türkiye Türkçesinde “Bakış” (Aspektotempora”)”, Türkbilig, 2003/5, s. 124-133.
Birincil Dil tr
Konular Dil Bilim
Yayımlanma Tarihi Aralık 2019
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4442-7455
Yazar: Fatma Gülşah EKİZOĞLU (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-2950-6940
Yazar: Ali AKAR (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Destekleyen Kurum MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BİRİMİ
Proje Numarası 17/265
Tarihler

Başvuru Tarihi : 18 Eylül 2019
Kabul Tarihi : 4 Aralık 2019
Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { soylemdergi621803, journal = {Söylem Filoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2548-0502}, address = {soylemdergi@hotmail.com}, publisher = {Yusuf ÇETİN}, year = {2019}, volume = {4}, pages = {566 - 573}, doi = {10.29110/soylemdergi.621803}, title = {Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman}, key = {cite}, author = {EKİZOĞLU, Fatma Gülşah and AKAR, Ali} }
APA EKİZOĞLU, F , AKAR, A . (2019). Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman. Söylem Filoloji Dergisi , 4 (2) , 566-573 . DOI: 10.29110/soylemdergi.621803
MLA EKİZOĞLU, F , AKAR, A . "Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman". Söylem Filoloji Dergisi 4 (2019 ): 566-573 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/soylemdergi/issue/51290/621803>
Chicago EKİZOĞLU, F , AKAR, A . "Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman". Söylem Filoloji Dergisi 4 (2019 ): 566-573
RIS TY - JOUR T1 - Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman AU - Fatma Gülşah EKİZOĞLU , Ali AKAR Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.29110/soylemdergi.621803 DO - 10.29110/soylemdergi.621803 T2 - Söylem Filoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 566 EP - 573 VL - 4 IS - 2 SN - -2548-0502 M3 - doi: 10.29110/soylemdergi.621803 UR - https://doi.org/10.29110/soylemdergi.621803 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Söylem Filoloji Dergisi Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman %A Fatma Gülşah EKİZOĞLU , Ali AKAR %T Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman %D 2019 %J Söylem Filoloji Dergisi %P -2548-0502 %V 4 %N 2 %R doi: 10.29110/soylemdergi.621803 %U 10.29110/soylemdergi.621803
ISNAD EKİZOĞLU, Fatma Gülşah , AKAR, Ali . "Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman". Söylem Filoloji Dergisi 4 / 2 (Aralık 2020): 566-573 . https://doi.org/10.29110/soylemdergi.621803
AMA EKİZOĞLU F , AKAR A . Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman. SFD. 2019; 4(2): 566-573.
Vancouver EKİZOĞLU F , AKAR A . Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman. Söylem Filoloji Dergisi. 2019; 4(2): 573-566.