10-13 YAŞ ARALIĞINDAKİ FUTBOL OKULU ÖĞRENCİLERİNİN BAZI FİZİKSEL VE MOTORİK ÖZELLİKLERİNİN BAĞIL YAŞ ETKİSİNE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışma, Yozgat ilinde farklı futbol okullarında eğitim gören 10-13 yaş aralığındaki öğrencilerde Bağıl Yaş Etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 4 farklı futbol okulundan toplam 256 erkek öğrenci katılım sağlamıştır. Çalışma kapsamında öğrencilerin yaş, boy, vücut ağırlığı, beden kitle indeksi gibi antropometrik parametrelere ek olarak, esneklik, el kavrama kuvveti, sürat, çeviklik, durarak uzun atlama, sağlık topu atma ve dikey sıçrama gibi fiziksel performans testleri alınmıştır. Yapılan normallik testleri sonucunda verilerin normal dağılıma uygun olduğu tespit edilmiştir. Bunun sonucunda ocak ayından itibaren 3’er ay ara ile 4 çeyrek dilim arasındaki farklılığın belirlenmesinde tek yönlü varyans (Anova) analizi kullanılmış, gruplar arasında fark çıkması durumunda da farkın hangi gruptan kaynaklandığını tespit etmek için post hoc testlerden LSD testi uygulanmıştır. Yılın ilk 6 ayında doğan öğrenciler ile yılın son 6 ayında doğan öğrencilerin fiziksel performans parametrelerinin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi uygulanmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak değerlendirilmiş ve istatistiksel testlerin anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda yılın ilk aylarında doğan öğrenci sayılarının yılın son aylarında doğan öğrenci sayılarından daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Frekans dağılımında görülen bu durumun fiziksel performans değişkenlerinde aynı şekilde olmadığı tespit edilmiştir. Çeyrek dilimlere ve 6’şar aylık zaman dilimlerine göre elde edilen istatistiksel analiz sonuçlarına bakıldığında, fiziksel performans testlerinde Bağıl Yaş Etkisine rastlanmamıştır. Bu durumun çalışmaya katılan grubun bir yetenek taramasından geçerek futbol okullarına kayıt olmamasından, yine örneklem grubunun daha önce lisanslı olarak futbol oynamamalarından kaynaklı olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bağıl yaş etkisi
• futbol
• yaş dönemleri
• antropometrik özellikler
• fiziksel özellikler.

Kaynakça

1. Akkoç, O., & Göksu, Ö.C. (2020). 15 yaş altı futbolcuların yetenek ve fiziksel performans seviyelerine bağıl yaş etkisi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(4), 203-212.
2. Atalay, M. (2021). 11-12 yaş grubu futbol oynayan erkek çocukların fiziksel özellikleri ve biyomotor performanslarının bağıl yaş etkisi açısından incelenmesi. Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi.
3. Baikoğlu, S. (2016). Elit sporcularda bağıl yaş etkisi. Sport Sciences, 11(3), 39-45.
4. Cobley, S., Baker, J., Wattie, N., & McKenna, J. (2009). Annual age-grouping and athlete development: a meta-analytical review of relative age effects in sport. Sports Med, 39(3), 235-256.
5. Delorme, N., Boiche, J., & Raspaud, M. (2009). The relative age effect in elite sport: The French case. Research Quarterly for Exercise and Sport, 80(2), 336-344.
6. Genç, H. (2020). 10-14 yaş arası kız çocukların atletik performanslarının bağıl yaş etkisine göre karşılaştırılması. Sportıve, 3(1), 1-15.
7. Gil, S.M., Badiola, A., Bidaurrazaga-Letona, I., Zabala-Lili, J., Gravina, L., Santos-Concejero, J., Lekue, J.A., & Granados, C. (2014). Relationship between the relative age effect and anthropometry, maturity and performance in young soccer players. J Sport Sci, 32(5), 479-486.
8. González-Víllora, S., Pastor-Vicedo, J.C., & Cordente, D. (2015). Relative age effect in UEFA championship soccer players. Journal of Human Kinetics, 47(1), 237-248.

9. Gürkan, O., & Yıldırım, M. (2023). A Study of relative age effect in professional leagues (The Sample of Turkish Super League, 1st League, 2nd League and 3rd League). Journal of Sport Sciences Researches, 8(1), 67-78.
10. Hazar, F., & Taşmektepligil, Y. (2008). Puberte öncesi dönemde denge ve esnekliğin çeviklik üzerine etkilerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 9-12.
11. Hazır, T., Mahir, Ö.F., & Açıkada, C. (2010). Genç futbolcularda çeviklik ile vücut kompozisyonu ve anaerobik güç arasındaki ilişki. Spor Bilimleri Dergisi, 21(4), 146-153.
12. Helsen, W.F., Van Winckel, J., & Williams, A.M. (2005). The relative age effect in youth soccer across Europe. Journal of Sports Sciences, 23(6), 629-636.
13. Karaman, Ö.N., Özden, F., Özcanlı, C., Mutlu, T.O., & Arık, A.F. (2019). “my jump uygulaması ile gerçekleştirilen dikey sıçrama testi güvenilir mi?”. X. Uluslararası Katılımlı Spor Fizyoterapistleri Kongresi, 6-9 Kasım, Gaziantep.
14. Köklü, Y., Arslan, Y., & Alemdaroğlu, U. (2017). Evıdence of the relatıve age effect ın youth soccer players from Turkey. Kinesiologia Slovenica, 23(2), 33–43.
15. Lovell, R., Towlson, C.., Parkin, G., Portas, M., Vaeyens, R., & Cobley, S. (2015). Soccer player characteristics in english lower-league development programmes: the relationships between relative age, maturation, anthtopometry and physical fitness. Plos ONE, 10(9), e0137238
16. Malina, R.M., Ribeiro, B., Aroso, J., & Cumming, S.P. (2007). Characteristics of youth soccer players aged 13–15 years classified by skill level. British Journal of Sports Medicine, 41(5), 290-295.
17. Massa, M., Costa, E.C., Moreira, A., Thiengo, C.R., Rodrigues de Lima, M., Marquez, W.Q., & Aoki, M.S. (2014). The Relative age effect in soccer: a case study of the São Paulo football club. Rev Bras Cineantropom Desempenho Hum., 16(4), 399-405.
18. Medic, N., Young, B.W., Starkes, J.L., Weir, P.L., & Grove, J.R. (2009). Gender, age, and sport differences in relative age effects among US Masters swimming and track and field athletes. Journal of sports sciences, 27(14), 1535-1544. Mujika, I., Vaeyens, R., Matthys, S.P.J., Santisteban, J., Goiriena, J., & Philippaerts, R. (2009). The relative age effect in a professional football club setting. Journal of Sports Sciences, 27(11), 1153-1158.
19. Mülazımoğlu, O., Cihan, H., Erdoğdu, M., & Şirin, E.F. (2013). Türkiye’deki bazı futbol kulüplerinin profesyonel ve alt yapı takımlarında bağıl yaş etkisi. Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, 11(2), 105-111.
20. Müniroğlu, R.S., Özen, G. (2017). Sporda Yetenek Seçimi ve Yönlendirme. Ankara: Akademisyen Kitabevi.
21. Roberts, S.J., Boddy, L.M., Fairclough, S.J., & Stratton, G. (2012). The ınfluence of relative age effects on the cardiorespiratory fitness levels of children age 9 to 10 and 11 to 12 years of age. Pediatric Exercise Science, 24, 72-83.
22. Sedano, S., Vaeyens, R., Redondo, J.C. (2015). The relative age effect in Spanish female soccer players. Influence of the competitive level and a playing position. Journal of Human Kinetics, 46, 129–137
23. Sherar L.B., Baxter-Jones A.D.G., Faulkner R.A., & Russell, K.W. (2007). Do physical maturity and birth date predict talent in male youth ice hockey players?. Journal of Sport Sciences, 25(8), 879-886.
24. Şahin, L. (2017). Futbol milli takım seçmelerinde bağıl yaş etkisi ve fiziksel performans. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
25. Uymur, G., Müniroğlu, S. (2020). Spor okullarına devam eden 8-9 yaş kız ve erkek çocukların sürat çeviklik durarak uzun atlama ve denge performanslarının incelenmesi. Spormetre The Journal of Physical Education and Sport Sciences, 18(2), 27-38.
26. Vincent, J., & Glamser, F.D. (2006). Gender differences in the relative age effect among US olympic development program youth soccer players. Journal of Sports Sciences, 24(4), 405-413.
27. Wattie, N., Schorer, J., & Baker, J. (2015). The relative age effect in sport: developmental systems model. Sports Medicine, 45(1), 83-94.
28. Zorba, E., Saygın, Ö. (2009). Fiziksel Aktivite ve Fiziksel Uygunluk. İstanbul.