EN
TR
FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ
Öz
Bu araştırmanın amacı Türkiye’de bedensel, görme ve işitme engelliler federasyonları çatısı altındaki liglerde bulunan engelli takım sporcularının, yaralanma kaygısı ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Genel tarama modellerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılan araştırmanın çalışma grubunu gönüllülük esasıyla çalışmaya katılan 34 bedensel, 34 görme ve 37 işitme engelli olmak üzere toplam 105 engelli sporcu oluşturmuştur. Veri toplamada kartopu örnekleme yöntemi kullanılmış ve veriler Google Formlar aracılığıyla çevrimiçi toplanmıştır. Veriler Spor Yaralanması Kaygı Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiş ve dağılım normal olmadığı için ikiden fazla karşılaştırmalar için Kruskal Wallis ve korelasyon için Sperman analizi yapılmıştır. Bulgular değerlendirildiğinde görme engelli sporcuların acı çekme kaygı düzeylerinin bedensel ve işitme engelli sporculardan anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Görme engeli olan sporcuların yaralanma kaygılarının psikolojik sağlamlıklarını etkilemediği, bedensel engeli olan sporcuların psikososyal, işitme engeli olan sporcuların ise hem fiziksel hem de psikososyal unsurları içeren yaralanma kaygıları ile psikolojik sağlamlıkları arasında ters yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar bir bütün olarak ele alındığında hem fiziksel hem de çevresel unsurları içeren yaralanma kaygıları ile psikolojik sağlamlıkları arasında ters yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak engelli sporcuların yaralanma kaygıları ile psikolojik sağlamlıkları arasında hem fiziksel hem de çevresel faktörlerden kaynaklanan ters yönlü bir ilişki bulunduğu ve bu ilişkinin engel türüne göre farklılık gösterdiği söylenebilir. Bu doğrultuda engelli sporcuların yaralanma kaygılarını iyileştirmek için psikolojik sağlamlıklarını geliştirmeye yönelik çalışmaların yapılması ve yaralanmaların hem fiziksel hem de psikolojik özelliklerle ilişkili olduğunun dikkate alınması gerektiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Etik Beyan
Muş Alparslan Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından 03/06/2024 tarih ve 8/72 sayılı karar ile 'Paralimpik Sporcularda Yaralanma Kaygısı ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki' başlıklı çalışma etik kurulu tarafından uygun bulunmuştur.
Teşekkür
yok
Kaynakça
- Aditya, R. S., Rahmatika, Q. T., Solikhah, F. K., AlMutairi, R. I., Alruwaili, A. S., Astuti, E. S., & Fadila, R. (2024). Mental toughness may have an impact on athlete’s performance: Systematic review. Retos: Nuevas Tendencias en Educación Física, Deporte y Recreación, 56, 328-337. https://recyt.fecyt.es/index.php/retos/index
- Akoğlu, H. E., Cengiz, C., Hazar, Z., Erdeveciler, Ö., & Balcı, V. (2024). The impact of mental toughness on resilience and well‐being: A comparison of hearing‐impaired and non‐hearing‐impaired athletes. Journal of Community & Applied Social Psychology, 34(4), e2841. https://doi.org/10.1002/casp.2841
- Atkinson, F., & Martin, J. (2020). Gritty, hardy, resilient, and socially supported: A replication study. Disability and Health Journal, 13(1), 100839. https://doi.org/10.1016/j.dhjo.2019.100839
- Aydoğan, D., & Hadi, G. (2020). Türk bedensel engelli sporcularda dayanıklılık: Spora katılımın rolü. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(30), 2401-2425. https://doi.org/10.26466/opus.769829
- Ballas, J., Buultjens, M., Murphy, G., & Jackson, M. (2022). Elite-level athletes with physical impairments: Barriers and facilitators to sport participation. Disability & Society, 37(6), 1018-1037. https://doi.org/10.1080/09687599.2020.1862642
- Bentzen, M., Kenttä, G., Karls, T., & Fagher, K. (2022). Monitoring mental distress in Para athletes in preparation, during and after the Beijing Paralympic Games 2022: A 22-week prospective mixed-method study. Frontiers in Sports and Active Living, 4, 945073. doi: 10.3389/fspor.2022.945073
- Bigelow, R. T., Reed, N. S., Brewster, K. K., Huang, A., Rebok, G., Rutherford, B. R., & Lin, F. R. (2020). Association of hearing loss with psychological distress and utilization of mental health services among adults in the United States. JAMA Network Open, 3(7), e2010986-e2010986. doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.10986
- Biswas, A., & Biswas, A. K. (2023). Psychological interventions of injury in athletes: A review. International Journal of Research Pedagogy and Technology in Education and Movement Sciences, 12(1), 80-87. https://doi.org/10.55968/ijems.v12i01.248
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
27 Ocak 2025
Kabul Tarihi
6 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 4
APA
Mirze, F., Yılmaz, A., & Filazoğlu Çokluk, G. (2025). FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(4), 21-34. https://doi.org/10.33689/spormetre.1615095
AMA
1.Mirze F, Yılmaz A, Filazoğlu Çokluk G. FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2025;23(4):21-34. doi:10.33689/spormetre.1615095
Chicago
Mirze, Fatih, Atike Yılmaz, ve Gülşen Filazoğlu Çokluk. 2025. “FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 23 (4): 21-34. https://doi.org/10.33689/spormetre.1615095.
EndNote
Mirze F, Yılmaz A, Filazoğlu Çokluk G (01 Aralık 2025) FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 23 4 21–34.
IEEE
[1]F. Mirze, A. Yılmaz, ve G. Filazoğlu Çokluk, “FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ”, SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 4, ss. 21–34, Ara. 2025, doi: 10.33689/spormetre.1615095.
ISNAD
Mirze, Fatih - Yılmaz, Atike - Filazoğlu Çokluk, Gülşen. “FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 23/4 (01 Aralık 2025): 21-34. https://doi.org/10.33689/spormetre.1615095.
JAMA
1.Mirze F, Yılmaz A, Filazoğlu Çokluk G. FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2025;23:21–34.
MLA
Mirze, Fatih, vd. “FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 4, Aralık 2025, ss. 21-34, doi:10.33689/spormetre.1615095.
Vancouver
1.Fatih Mirze, Atike Yılmaz, Gülşen Filazoğlu Çokluk. FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2025;23(4):21-34. doi:10.33689/spormetre.1615095