EMOTION REGULATION AND MINDFULNESS IN BASKETBALL PLAYERS: A COMPARATIVE ANALYSIS OF DEMOGRAPHIC AND SPORT-RELATED FACTORS

Öz

This research aims to investigate emotion regulation and mindfulness levels among basketball players across various variables. The participants, consisting of 235 basketball athletes (177 males and 58 females) actively playing in different leagues in Ankara and Çankırı, were selected using convenience sampling and reached online via Google Forms. Their average age was 22.63 ± 3.37 years, with an average experience of 9.64 ± 3.96 years. Data collected through a personal information form, emotion regulation scale for athlete, and mindfulness scale for athlete were analyzed using SPSS 29. Independent samples t-tests were used for pairwise comparisons, and one-way ANOVA for multiple comparisons. Post-hoc tests (Tukey and LSD) were used to determine differences. The analysis revealed that male basketball players scored higher than females in cognitive reappraisal, suppression, and refocusing dimensions (p<0.05). By age group, basketball players exhibited statistically significant differences in suppression and total mindfulness dimensions (p<0.05). In conclusion, variations in emotion regulation and mindfulness levels among basketball players were found according to demographic factors such as gender and age group, but not according to factors like experience, league played, position, weekly training frequency, and injury history.

Anahtar Kelimeler

• Suppression
• cognitive reappraisal
• sports
• non-judgment
• refocusing

BASKETBOLCULARDA DUYGU DÜZENLEME VE BİLİNÇLİ FARKINDALIK (MINDFULNESS) DÜZEYLERİNİN FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırma ile basketbolcularda duygu düzenleme ve bilinçli farkındalık (mindfulness) düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen, Google formlar aracılığıyla çevrimiçi olarak ulaşılan katılımcılar Ankara ve Çankırı’da farklı liglerde aktif olarak basketbol oynayan, 177 erkek ve 58 kadın olmak üzere toplam 235 basketbol sporcusundan (yaşort = 22.63 ± 3.37, deneyimort = 9.64 ± 3.96) oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, sporcu duygu düzenleme ve sporcu bilinçli farkındalık (mindfulness) ölçeklerinden elde edilen veriler SPSS 29 kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde ikili karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi, çoklu karşılaştırmalarda ise tek yönlü Anova testi kullanılmıştır. Farklılığın belirlenmesinde Post-Hoc testlerinden Tukey ve LSD testi kullanılmıştır. Analiz sonucunda bilişsel yeniden değerlendirme, bastırma ve yeniden odaklanma boyutlarında basketbolcularda erkeklerin kadınlardan daha yüksek değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Yaş gruplarına göre ise basketbolcular, bastırma ve bilinçli farkındalık toplam boyutlarında istatistiki olarak anlamlı farklılıklar sergilemektedir (p<0.05). Sonuç olarak, basketbolcuların duygu düzenleme ve bilinçli farkındalık düzeylerinde cinsiyet ve yaş grubu gibi demografik faktörlere göre değişim olduğu, ancak deneyim, oynanılan lig, pozisyon, haftalık antrenman sıklığı ve sakatlık geçmişi gibi faktörlere göre değişim olmadığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bastırma
• bilişsel yeniden değerlendirme
• spor
• yargılamama
• yeniden odaklanma

Etik Beyan

Bu araştırmanın etik izni Çankırı Karatekin Üniversitesi Fen, Matematik ve Sosyal Bilimler Etik Kurulundan alınmıştır (Tarih: 22-01-2025, Toplantı no: 50).

Kaynakça

1. Akbaş, Y., Tingaz, E. O., Orhan, Ö., & Buruş, M. (2023). An investigation of the relationships between mindfulness, reappraisal, and suppression in adult male soccer players. Journal of Sport Psychology, 30(2), 45-58. https://doi.org/10.1177/1359105315570882
2. Alper, R., Akpınar, S., & Akpınar, Ö. (2021). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin bilinçli farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-8.
3. Aygün, M. (2020). Spor Lisesi ve Düz Lise Öğrencilerinin Kariyer Kaygısı ve Bilinçli Farkındalıklarının İncelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(4), 90-100.
4. Bayrakdaroğlu, Y., Şenel, E., & Karakuş, K. (2022). Çok yönlü liderlik ile duygu düzenleme arasındaki ilişki. Spor Eğitim Dergisi, 6(3), 228-239.
5. Birrer, D., Röthlin, P., & Morgan, G. (2012). Mindfulness to enhance athletic performance: Theoretical considerations and possible impact mechanisms. Mindfulness, 3(3), 235-246. https://doi.org/10.1007/s12671-011-0086-x
6. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848.
7. Cengiz, R., Serdar, E., & Donuk, B. (2016). Üniversite öğrencilerinin bilinçli farkındalık ve girişimcilik düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(4), 1320-1328.
8. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

9. Çimen, E., Bozgüney, R., & Çiçeksöğüt, R. (2023). Spor Bilimleri Fakültesinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Zihinsel Antrenman Becerisi ile Bilinçli Farkındalık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(4), 42-52.
10. Evans, L., Hardy, L., & Fleming, S. (2000). Intervention strategies with injured athletes: An action research study. The Sport Psychologist, 14(2), 188-206.
11. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2019). How to design and evaluate research in education (10th ed.). McGraw-Hill Education.
12. Friedman, L. M., Furberg, C. D., & DeMets, D. L. (2010). Fundamentals of Clinical Trials (4th ed.). Springer.
13. Gardner, F. L., & Moore, Z. E. (2004). A mindfulness-acceptance-commitment-based approach to athletic performance enhancement: Theoretical considerations. Behavior Therapy, 35(4), 707-723.
14. Gould, D., Dieffenbach, K., & Moffett, A. (2002). Psychological characteristics and their development in Olympic champions. Journal of Applied Sport Psychology, 14(3), 172-204.
15. Gross, J. J. (1998). The emerging field of emotion regulation: An integrative review. Review of General Psychology, 2(3), 271-299. https://doi.org/10.1037/1089-2680.2.3.271
16. Gross, J. J. (2002). Emotion regulation: Affective, cognitive, and social consequences. Psychophysiology, 39(3), 281-291. https://doi.org/10.1017/S0048577201393198
17. Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1-26.
18. Güler, B. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin duygu düzenleme becerilerinin incelenmesi. Sportive, 5(1), 1-9.
19. Gür, Y., & Alataş, M. (2022). Engelli Sporcu Antrenörlerinin Bilinçli Farkındalık Seviyelerinin İncelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, 6(1), 57-62.
20. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2013). Multivariate Data Analysis. Pearson Education Limited.
21. Hanin, Y. L. (2000). Emotions in Sport. Human Kinetics.
22. Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144-156.
23. Karaçam, A., Orhan, B. E., Özdemir, A. S., & Sabuncu, A. (2022). Hakemlerin duygu düzenleme düzeylerinin incelenmesi. In L. Ceylan (Ed.), Spor Bilimlerine Kuramsal Bakış (pp. 121-138). Gazi Kitabevi.
24. Kesler, E. (2020). Elit Güreşçilerde Bilinçli Farkındalık, Sürekli Optimal Performans Duygu Durumu, Spora Katılım Motivasyonu ve Stres Düzeylerinin İncelenmesi [Yüksek lisans tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
25. Lachin, J. M. (1981). Introduction to sample size determination and power analysis for clinical trials. Controlled Clinical Trials, 2(2), 93-113.
26. Şahan, H., & Şahin, R. (2020). Üniversite öğrencilerinin duygu düzenleme güçlüğü ile spor ilişkisinin araştırılması. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 21-30.
27. Tingaz, E. O. (2020). Spor bilimleri fakültesindeki sporcu öğrencilerde bilinçli farkındalığın (mindfulness) bazı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 21-28.
28. Tingaz, E. O., Solmaz, S., Ekiz, M. A., & Guvendi, B. (2022). The Relationship Between Mindfulness and Happiness in Student-Athletes: The Role of Self-Compassion—Mediator or Moderator?. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 40(1), 75-85.
29. Topal, A., Yılmaz, M., Dal, M., & Alıncak, F. (2021). Lise Düzeyindeki Öğrencilerin Farklı Değişkenler Açısından Bilinçli Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi. Journal of Education and New Approaches, 4(2), 165-175.
30. Tozoğlu, E., Dursun, M., & Güler, B. (2019). Eğitim fakültesi öğrencilerinin merhamet düzeylerinin spor ve farklı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 156-164.
31. Uzgu, M. A., & Tingaz, E. O. (2025). Are Mindfulness and Sleep Predictors of Cognitive Fatigue in Student Athletes?. Revista de Investigación e Innovación en Ciencias de la Salud, 7(1), 1-13.
32. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2019). Foundations of Sport and Exercise Psychology. Human Kinetics.
33. Yazıcı, Ö. F. (2022). Sporcuda Duygu Düzenleme Olan Bastırma ve Bilişsel Yeniden Değerlendirmelerin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. In L. Ceylan (Ed.), Spor Bilimlerine Kuramsal Bakış (pp. 121-138). Gazi Kitabevi.