Araştırma Makalesi

ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI

Cilt: 17 Sayı: 2 30 Haziran 2019
PDF İndir
TR

ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI

Öz

Hür İrade Kuramı (Self-Determination Theory) tarafından açıklanan özerk güdülenme kavramı, içsel güdülenme ve dışsal güdülenmenin daha özerk formlarını ifade etmektedir. İlgili alan yazın, sosyal çevrenin sporcuların özerk güdülenmesi üzerinde etkisi olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, bu araştırmanın amacı antrenörden algılanan özerklik desteği ve sporcuların özerk güdülenmesi ilişkisini meta-analiz yöntemi ile incelemektir. Meta-analiz, benzer konularda yapılmış ve birbirinden bağımsız olan çalışmalardan gerekli verilerin elde edilerek analiz edilmesi ve bu analizler sonucu genel bir yargıya varma yöntemidir. Verilerin elde edilmesinde, Web of Science, ERIC, Sport Discus, ULAKBİM ve Science Direct veri tabanları anahtar kelimeler ile taranarak önceden oluşturulan dahil etme kriterleri kapsamında araştırmalara ulaşılmıştır. Elde edilen araştırmalar özelliklerine göre kategorize edilerek moderatör analizleri uygulanmıştır. Pearson r ve örneklem sayısı gibi değerler kaydedilerek her araştırma için etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Verilerin analizinde Comprehensive Meta-Analysis (CMA) yazılımı kullanılmıştır. Elde edilen toplam 14 araştırma makalesi içerisinde 18 etki büyüklüğüne ulaşılmış, 15 etki büyüklüğü üzerinden analizler yapılmıştır (n=4090 sporcu). Analizler sonucunda, araştırma kapsamına alınan çalışmalar arasında heterojenite olduğu belirlenmiştir (Q=73.588, p<.05, I2=80.975). Bu nedenle analizler rastgele etkiler modeline göre değerlendirilmiştir. Tüm etki büyüklükleri birlikte analiz edildiğinde, antrenörden algılanan özerklik desteği ve sporcuların özerk güdülenmesi arasında anlamlı pozitif bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir (r=.34, z=9.20, p<.05). Moderatör değişkenleri olan spor türü, spor seviyesi ve kıta değişkenlerinin her düzeyi kendi içerisinde değerlendirildiğinde de anlamlı pozitif bir ilişkinin olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, bu ilişkinin spor türü (QGA=1.783, p=.410), spor seviyesi (QGA=1.291, p=.524) ve araştırmanın yapıldığı kıta (QGA=0.353, p=.838) değişkenlerine göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. Sonuç olarak antrenörden algılanan özerklik desteği ve sporcuların özerk güdülenmesi arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu ve bu ilişkinin moderatör değişkenlere göre farklılık göstermediği söylenebilir. Araştırma bulguları doğrultusunda antrenörlere bazı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amorose, A. J., Anderson-Butcher, D., Newman, T. J., Fraina, M., & Iachini, A. (2016). High school athletes’ self-determined motivation: The independent and interactive effects of coach, father, and mother autonomy support. Psychology of Sport and Exercise, 26, 1-8.
  2. Amorose, A.J. ve Anderson-Butcher, D. (2007). Autonomy-supportive coaching and self-determined motivation in high school and college athletes: A test of self-determination theory. Psychology of Sport and Exercise, 8(5), 654-670.
  3. Başol, G., Doğuyurt, M. F., & Demir, S. (2016). A content analysis and methodological evaluation of meta-analyses on Turkish samples Türkiye örnekleminde meta analiz çalışmalarının içerik analizi ve metodolojik değerlendirilmesi. Journal of Human Sciences, 13(1), 713-744.
  4. Black, A. E., & Deci, E. L. (2000). The effects of instructors' autonomy support and students' autonomous motivation on learning organic chemistry: A self‐determination theory perspective. Science education, 84(6), 740-756.
  5. Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J.P., & Rothstein, H. R. (2013). Meta-analize giriş, (Trans. S. Dinçer). Ankara: Anı Yayıncılık.
  6. Borenstein, M., Hedges, L.V., Higgins, J.P.T., & Rothstein, H.R. (2009). Introduction to metaanalysis. West Sussex-UK: John Wiley & Sons Ltd.
  7. Carpentier, J., & Mageau, G. A. (2013). When change-oriented feedback enhances motivation, well-being and performance: A look at autonomy-supportive feedback in sport. Psychology of Sport and Exercise, 14(3), 423-435.
  8. Chan, D. K. C., Dimmock, J. A., Donovan, R. J., Hardcastle, S. A. R. A. H., Lentillon-Kaestner, V., & Hagger, M. S. (2015). Self-determined motivation in sport predicts anti-doping motivation and intention: A perspective from the trans-contextual model. Journal of Science and Medicine in Sport, 18(3), 315-322.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

29 Ağustos 2018

Kabul Tarihi

23 Ocak 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 17 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sarı, İ. (2019). ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(2), 110-125. https://doi.org/10.33689/spormetre.455760
AMA
1.Sarı İ. ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2019;17(2):110-125. doi:10.33689/spormetre.455760
Chicago
Sarı, İhsan. 2019. “ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 17 (2): 110-25. https://doi.org/10.33689/spormetre.455760.
EndNote
Sarı İ (01 Haziran 2019) ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 17 2 110–125.
IEEE
[1]İ. Sarı, “ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI”, SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 2, ss. 110–125, Haz. 2019, doi: 10.33689/spormetre.455760.
ISNAD
Sarı, İhsan. “ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 17/2 (01 Haziran 2019): 110-125. https://doi.org/10.33689/spormetre.455760.
JAMA
1.Sarı İ. ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2019;17:110–125.
MLA
Sarı, İhsan. “ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 2, Haziran 2019, ss. 110-25, doi:10.33689/spormetre.455760.
Vancouver
1.İhsan Sarı. ANTRENÖRDEN ALGILANAN ÖZERKLİK DESTEĞİ VE SPORCULARIN ÖZERK GÜDÜLENMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR META-ANALİZ ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2019;17(2):110-25. doi:10.33689/spormetre.455760

Cited By

Spormetre Journal of Physical Education and Sport Sciences licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).

                                                                                                     Flag Counter