Antrenörlük Davranışı Değerlendirme Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması

Öz

Bu araştırmada, Antrenörlük Davranışı Değerlendirme Ölçeği’nin sekiz versiyonundan birisi olan “tercih edilen antrenör davranışlarının sporcu versiyonu”nu Türkçeye uyarlayarak sporcuların tercih ettikleri antrenör davranışlarının belirlenmesi için bir tanı aracı elde etmek amaçlanmıştır. Ölçek, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve açımlayıcı faktör analizi (AFA) için 300 sporcu öğrenciye uygulanmıştır. Analizler sonucunda, ölçek özgün hali ile karşılaştırıldığında uyarlanan ölçek maddelerinin faktör boyutundaki dağılımlarında farklılık olduğu tespit edilmiştir. AFA’dan elde edilen bulgular, uyarlanan ölçeğin beş faktörden oluştuğunu ve faktör yapısının kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir. Güvenirlik çalışması kapsamında iç tutarlık katsayısı.79 olarak hesaplanmıştır. Test–tekrar test güvenirlik çalışması için hesaplanan Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısının anlamlı olduğu belirlenmiştir. Ölçek, Türk kültüründe kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araçtır

Anahtar Kelimeler

• Antrenörlük davranışı, geçerlik, güvenirlik, sporcu

ADAPTATION OF THE COACHING BEHAVIOR ASSESSMENT QUESTIONNAIRE INTO THE TURKISH CULTURE

Abstract

This study aims to obtain a diagnostic tool for the purpose of determining the coaching behaviors preferred by athletes by adapting the “athlete version of preferred coaching behaviors”, which is one of the eight versions of the Coaching Behavior Assessment Questionnaire, into Turkish. The questionnaire has been applied to 300 athlete students for confirmatory factor analysis (CFA) and exploratory factor analysis (EFA). As a result of the analyses, a difference was observed in the factor distributions of the adapted questionnaire items, compared to the original version of the questionnaire. The findings that were obtained from the EFA show that the adapted questionnaire consists of five factors and has an acceptable factor structure. In the scope of the reliability study, internal consistency coefficient was calculated as .79. Pearson Moments Correlation Coefficient that was calculated for test-retest reliability study was determined to be significant. This questionnaire is a valid and reliable tool for the Turkish culture

Keywords

• Coaching behavior, validity, reliability, athlete

Kaynakça

1. Altıntaş A, Çetinkalp ZK, Aşçı FH (2012): Antre- nör-sporcu ilişkisinin değerlendirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 23 (3), 119-128.
2. Amorose AJ (2007): Coaching Effectiveness. 209- 227. In: MS Hagger and NLD Chatzisarantis (Eds), Intrinsic Motivation and Self-Determination in Exercise and Sport. Human Kinetics, Leeds.
3. Amorose AJ, Horn TS (2011): Pre to post-season changes in ıntrinsic motivation of the first year college athletes: Relationships with coaching be- havior and scholarship status. Journal of Applied Sport Psychology, 13, 355–373.
4. Baker J, Yardley J, Côté J (2003): Coach behavi- ors and athlete satisfaction in team and ındividual sports. International Journal of Sport Psychology, 34, 226-239.
5. Baláková V, Musálek M (2012): Pilot testing of the czech versions of the coaching behavior as- sessment questionnaıre structure. Acta Univ. Pa- lacki. Olomuc. Gymn, 42 (1), 53-64.
6. Baş T (2006): Anket. Seçkin Yayıncılık, Ankara.
7. Büyüköztürk Ş (2002): Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Pegem A Yayıncılık, Ankara.
8. Chelladurai P (1990): Leadership in sports: A review. International Journal of Sport Psychology, 21 (4), 328-354.

9. Chelladurai P, Saleh SD (1978): Preferred lea- dership in sports. Canadian Journal of Applied Sport Sciences, 3, 85-92.
10. Chelladurai P, Saleh SD (1980): Dimensions of leader behavior in sports: development of a leaders- hip scale. Journal of Sport Psychology, 2, 34-45.
11. Field A (2005): Discovering Statistics Using SPSS. SAGE Press, London.
12. Gillet N, Vallerand RJ, Amoura S, et al (2010): Influence of coaches’ autonomy support on athletes’ motivation and sport performance: a test of the hie- rarchical model of ıntrinsic and extrinsic motivation. Psychology of Sport and Exercise, 11, 155–116.
13. Güngörmüş HA, Gürbüz B, Yenel F (2008). Spor için liderlik ölçeğinin sporcuların antrenörün dav- ranışlarını algılaması versiyonunun psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi. Atatürk Journal of Physical Education and Sport Sciences, 10 (2), 16-21.
14. Hambleton RK, Bollwark J (1991): Adapting Tests for Use in Different Cultures: Technical İs- sues and Methods. Bulletin of the International Testing Commission, 18, 3-32.
15. Hambleton RK, Kanjee A (1993): Enhancing the Validity of Cross-Cultural Studies: Improvements in Instrument Translation Methods. Annual Mee- tings of the American Educational Research Asso- ciation, April 12-16, Atlanta.
16. Jöreskog KG, Sorbom D (1996). LISREL 8 Refe- rence Guide. Scientific Software International, IL, Lincolnwood.
17. Kline RB (2011): Principles and Practice of Structu- ral Equation Modeling, (3nd edition), The Guilford Press, New York, London.
18. Kravig SD (2003): Coaching Behavior Preferen- ces of İnterscholastic Athletes. Master thesis, Uni- versity of North Texas, College of Education, Denton.
19. Kunter E (1996): Bir Lider Olarak Antrenör. Alfa Yayıncılık, İstanbul.
20. Martin SB (2003): Manual on efective coaching behaviors. University of North Texas, Denton. http://www. wbca.org/files/whiteboardresourcesnorth texasbehavior.pdf (4 Temmuz 2015).
21. Martin SB, Barnes K (1999): Coaching behavior questionnaire. Unpublished manual. University of North Texas, Denton.
22. Martin SB, Barnes K, Kravig SD, et al (2005): Coaching behavior preferences of ınterscholastic and ıntercollegiate athletes. Manuscript under re- view. University of North Texas, College of Edu- cation, Denton.
23. Martin SB, Dale GA, Jackson AW (2001): Youth coaching preferences of adolescent athletes and their parents. Journal of Sport Behavior, 24, 197– 212.
24. Martin SB, Jackson AW, Richardson PA, et al (1999): Coaching preferences of adolescent youths and their parents. Journal of Applied Sport Psyc- hology, 11, 247-262.
25. Mondello MJ, Janelle CM (2001): A comparison of leadership styles of head coaches and assistant coaches at a successful division I athletic program. International Sports Journal, 5, 40-49.
26. Öner N (1987): Kültürlerarası ölçek uyarlamasın- da bir yöntem bilim modeli. Psikoloji Dergisi, 6 (21), 80-83.
27. Reimer HA, Chelladurai P (1998): Development of the athlete satisfaction questionnaire. Journal of Sport and Exercise Psychology, 20, 127-156.
28. Savaşır I (1994): Ölçek uyarlamasındaki bazı sorunlar ve çözüm yolları. Türk Psikoloji Dergisi, 33 (9), 27-32.
29. Smith RE, Smoll FL, Hunt EB (1977): A system for the behavioral assessment of athletic coaches. Research Quarterly, 48, 401-407.
30. Şencan H (2005): Sosyal ve Davranışsal Ölçüm- lerde Geçerlilik ve Güvenirlik. Seçkin Matbaası, Ankara.
31. Tabachnick B, Fidell L (2013): Using Multivariate Statistics, (6th International edition cover edn), Sage Publications, Thousand Oaks, New Jersey.
32. Tavşancıl E (2002): Tutumların Ölçülmesi ve SPSS İle Veri Analizi. Nobel Akademi, Ankara.
33. Tezbaşaran AA (1996): Likert Tipi Ölçek Geliş- tirme Kılavuzu. Türk Psikologlar Derneği Yayın- ları, Ankara.
34. Toros T, Tiryaki Ş (2006): Sporda Liderlik Ölçe- ği’nin- Futbolcuların Antrenör Davranışlarını Al- gılaması Versiyonunun- Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. 9. Uluslararası Spor Bilimleri Kongre- si, Muğla.
35. Unutmaz V, Gencer RT (2014): Spor için liderlik ölçeği-sporcunun antrenör davranışını algılaması versiyonunun psikometrik özelliklerinin incelen- mesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Der- gisi, 7(1), 27-34.