İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM BEDEN EĞİTİMİ ÖĞRETMENLERİNİN İŞ TATMİNİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ÇALIŞMA: ANKARA’DAKİ DEVLET OKULLARI İLE ÖZEL OKULLAR KARŞILAŞTIRMASI

Öz

Bu araştırma, Ankara ili sınırları içerisinde bulunan devlet ve özel ilköğretim - ortaöğretim okullarında çalışan beden eğitimi öğretmenlerinin iş tatmin düzeylerini karşılaştırmayı, iş tatmininin çalışma hayatı üzerindeki önemini vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu araştırmada, özel okullarda ve devlet okullarında çalışan öğretmenlerin iş tatmin düzeylerini ölçmek amacıyla Spector(1994) tarafından geliştirilen “İş Tatmin Anketi” uygulanmıştır. Araştırmada beden eğitimi öğretmenlerinin toplam iş tatmin düzeyleri ve iş tatminine etki eden dokuz alt boyut ele alınmıştır. Bu alt boyutlar ücret, yükselme, yönetici, ek olanaklar, ödüller, işleyiş, iş arkadaşları, işin kendisi ve iletişimdir. Araştırmaya Ankara’nın Yenimahalle, Sincan ve Bala merkez ilçelerindeki (beden eğitimi öğretmeni olan okullar kabul edilmiş) toplam 238 devlet ilköğretim ve ortaöğretim okullarından rastgele seçilen 120 okuldan yine rastgele seçilen 60 beden eğitimi öğretmeni 40 erkek ve 20 kadın olarak, Yenimahalle, Keçiören ve Etimesgut merkez ilçelerindeki (beden eğitimi öğretmeni olan okullar kabul edilmiş) 44 özel ilköğretim ve ortaöğretim okulundan tesadüfi seçilen 40 beden eğitimi öğretmeni 20 erkek, 20 kadın olarak katılmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda şu bulgular elde edilmiştir; Özel okullarda çalışan beden eğitimi öğretmenlerinin toplam iş tatmin düzeyleri devlet okullarında çalışan beden eğitimi öğretmenlerine göre daha fazladır. İş tatmini alt boyutlarında özel okullarda çalışan beden eğitimi öğretmenleri devlet okullarında çalışan meslektaşlarına göre daha tatminkar oldukları yapılan istatistikler sonucunda görülmüştür. Kadın beden eğitimi öğretmenlerinin toplam iş tatmin düzeyleri ve iş tatmini alt boyutları erkek beden eğitimi öğretmenlerine göre daha yüksektir. Araştırmanın sonunda öğretmenlerin toplam iş tatmin düzeylerini olumsuz yönde etkileyen faktörler tespit edilmeye çalışılmış ve öğretmenlerin iş tatmin düzeylerini yükseltmeye yönelik bazı önlemler önerilmiştir

Anahtar Kelimeler

• İş tatmini, Özel okul, Devlet okulu, Beden eğitimi öğretmenleri

A COMPARISON OF THE LEVELS OF THE JOB SATISFACTION FOR THE TEACHERS OF PHYSICAL EDUCATION WHO WORK AT PRIVATE AND GOVERNMENT PRIMARY AND SECONDARY SCHOOLS IN ANKARA

Öz

The problem of this research is, by comparing the levels of work satisfaction of the teachers of physical education and sports employed in private and government primary and secondary schools in Ankara, to emphasize the importance of the work satisfaction on their work life. Scientists have developed several tests to measure the job satisfaction of staff. In this research, Spector (1997) “Job Satisfaction Questionnaire” have been used. In this research, the levels of work satisfaction of the teachers of physical education were handled with nine dimensions which affect totally work satisfaction. These nine dimensions are wage, advancement, director, supporting possibility, prize, procedure, co-worker, dimensions of the job and communication. In this research, totally 238 government primary and secondary schools were randomly choosed 120 school and 60 teacher who are 40 men and 20 women employed in Ankara metropolitan town which are Yenimahalle, Sincan and Bala. Totally, 44 private primary and secondary schools’ 60 teachers who are 20 men and 20 women employed in Ankara metropolitan town which are Yenimahalle, Keçiören and Etimesğut. Following finding have been reached as the result of statistical analysis; The totally job satisfactions levels of private schools’ physical education teachers have got more satisfactory than government schools’ physical education teachers. The sub dimension job satisfactions levels of private schools’ teachers have got more satisfactory than government schools’ teacher. The totally job satisfactions and sub dimensions job satisfaction levels of women who are physical education teachers have got more satisfactory than men who are physical education teachers. It is stated here that factors mentioned totally job satisfaction levels negatively, and advised some measures to increase the job satisfaction of teachers has been proposed at the end of the investigation

Anahtar Kelimeler

• Job satisfaction, Private school, State school, Physical education teachers

Kaynakça

1. Spector, P.E., Job Satisfaction, Application, Assessment, Cause, and Consequences, SAGE Publications, California, 1997.
2. Balcı, B., Milli Eğitime Bağlı Meslek Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin İş Tatmini, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Fe
3. Smith. M. P., Nock, S. L., “Social Class And The Quality Of Work Life In Public And Private Organizations”, Journal Of Social Issues, 36 (4), pp. 59-75, 1985.
4. Berry, L.M., Psychology at Work, An Introduction to Industrial and Organizational Psychology, McGraw Hill Companies Inc., San Francisco, p. 286 – 323, 1997.
5. Huberman, M., Teacher Development and Instructional Mastery, Understanding Teacher Development, London, pp. 122 – 144, 1992.
6. Tahta, F., Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Çalışan Öğretmenlerin İş Doyum Düzeylerinin İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bil. Enst., Ankara, 1995.
7. Başaran, İ.E., Örgütsel Davranış, A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayını, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara,1991.
8. Erdoğan, İ., İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış, Dönence Basım ve Yayım Hizmetleri, İstanbul, s.145 – 220, 1999.

9. Erdoğan, İ., “İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış”, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Yayınları, cilt 6, sayı:1, İstanbul, 1996.
10. Ergeneli, A., Eryiğit, M., “Öğretim Elemanlarının İş Tatmini: Ankara’da Devlet ve Özel Üniversite Karşılaştırması”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:19, Sayı:2, s:159-178, 2001.
11. Erdoğan, İ., İşletmelerde Davranış, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1994.
12. Eren, E., Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi, Beta Yayım ve Dağıtım A.Ş., İstanbul, s. 545, 1998.
13. Koç,H., Yazıcıoğlu, İ.,Hatipoğlu,H., “Öğretmenlerin İş Doyum Algıları İle Performansları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesine Yönelik
14. Bir Araştırma”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, s.13‐22, 2009.
15. Minibaş, J., Özel Ve Devlet İlkokullarında Görev Yapan Öğretmenlerin İş Tatmini Düzeyi Ve Bu Düzeyin Frustrasyon Karşısında
16. Gösterilen Tepki Tipi Ve Agresyon Yönü İle İlişkisi, İ.Ü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 1990.
17. Suyünç, H., ilk ve Orta Dereceli Okullarda Görevli Beden Eğitim Branş Öğretmenlerini İş Tatmin Düzeyleri, Yayınlanmamış Yüksek
18. Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, SBE, Çanakkale, 1998.
19. Koç, H., Yazıcıoğlu, İ. Hatipoğlu H., “Öğretmenlerin İş Doyum Algıları İle Performansları arasındaki İlişkinin Belirlenmesine Yönelik
20. Bir Araştırma”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, s.13‐22, 2009.
21. Aydınay, A., İş Tatmini ile Denetim Odağı Arasındaki İlişki, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, M.Ü. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 1996.
22. Özdayı, N., Resmi ve Özel Liselerde Çalışan Öğretmenlerin iş Tatmini ve iş Streslerinin Karşılaştınlmalı Analizi, Yayımlanmamış
23. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, 1990.
24. Herzberg, F., Mausner, B., Snyderman B., The Motivation to Work. New York: John Wiley & Sons, 1959.
25. Öztürk, G., Beden Eğitimi Öğretmenlerinde İş Doyumu, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2002.