PROFESYONEL FUTBOLCULARDA HEDEF YÖNELİMİNİN MOTİVASYONEL YÖNELİM ÜZERİNE ETKİSİ
Öz
Hedef yönelimi Nicholls (1989) tarafından ortaya atılmış ve bir kişinin nasıl yetkinlik gösterdiği ego ve görev yönelimi olmak üzere iki farklı yöne ayrılmıştır. Deci ve Ryan (1985) bireylerin belirli içsel ya da dışsal nedenlerle sportif aktiviteye katıldıklarını ve devam ettirdiklerini belirtmiştir. İçsel motivasyon, kişinin bir etkinliğe katılmasını, bu durumdan haz alması ve doyum sağlamasını ifade etmektedir. Dışsal motivasyon ise, diğer insanlar aracılığıyla gelen maddi, manevi değerler taşıyan pekiştireçler olarak ifade edilmektedir. Spora katılan bireylerde motivasyon ve hedef yönelimini anlamak, performansı arttırmada antrenman programları geliştirilmesinde ve bu programlara bağlılığı sağlamada antrenörlere yardımcı olabilir. Bu araştırmanın amacı, profesyonel futbolcuların hedef yönelimlerinin motivasyonel yönelimlerini nasıl etkilediğini incelemektir. Araştırmaya 121 (Xyaş= 23.6± 3.6 yıl) profesyonel futbolcu katılmıştır. Katılımcıların hedef yönelimlerini belirlemek için Toros (2001) tarafından Türk popülasyonuna uyarlanan ‘‘Sporda Görev ve Ego Yönelimi Ölçeği (SGYÖ)’’, motivasyonel yönelimlerini belirlemek için ise Kazak (2001) tarafından Türkçe’ye uyarlanan ‘‘Sporda Güdülenme Ölçeği (SGÖ)’’ kullanılmıştır. Verilerin analizi için İlk aşamada katılımcıların SGYÖ’den aldıkları puanlara göre 4 grup oluşturulmuştur: Yüksek ego- Düşük görev, Düşük ego- Yüksek görev, Yüksek ego-Yüksek görev ve Düşük ego-Düşük görev. Sonrasında 4 (Grup) x 3 (içsel, dışsal, amotivasyon) One Way ANOVA’dan faydalanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre Düşük Ego-Yüksek Görev yönelimli sporcular, Yüksek Ego-Düşük Görev yönelimli sporculara göre içsel motivasyon alt boyutundan anlamlı düzeyde daha yüksek puan almışlardır (p<0.05). Grupların Amotivasyon alt boyutundan aldıkları puanlar incelendiğinde Düşük Ego-Yüksek Görev yönelimi grubu puanları, Düşük Ego-Düşük Görev ve Yüksek Ego-Yüksek Görev yönelimi gruplarından anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0.05). Bu Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, Yüksek Görev-Düşük Ego yönelimli futbolcuların Düşük Görev-Yüksek Ego yönelimlilere göre daha fazla içsel motivasyona sahip olduğu söylenebilir. Bu durum literatürde yer alan birçok çalışma ile paralellik göstermektedir (Ryan ve Deci, 2007; van de Pol ve ark., 2012). Daha başarılı sporcuların yetişmesine katkı sağlamadaki kritik önemi göz önüne alındığında içsel motivasyonu ve görev yönelimini arttırmaya yönelik çalışmaların arttırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aracı, H. Aracı, Ş. (2014) Spor Bilimleri Öğretimi (1. Basım) Ankara
- Bayar, P. (2010). Türkiyede kullanılan egzersiz ve spor psikolojisi testleri. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, Ankara.
- Balaguer, I., Duda, J. L., Atienza, F. L. and Mayo, C. 2002. Situational and dispositional goals as predictors of perceptions of individual and team improvement, satisfaction and coach ratings among elite female handball teams. Psychology of Sport & Exercise, 3: 293–308.
- Castillo, I., Tomás, I., Balaguer, I., Fonseca, A. M., Dias, C., & Duda, J. L. (2010). The Task and Ego Orientation in Sport Questionnaire: Testing for measurement invariance and latent mean differences in Spanish and Portuguese adolescents. International Journal of Testing, 10(1), 21-32.
- Chin, N-S., Khoo, S., Low, W-Y. (2012). Self-determination and goal orientation in track and field. Journal of Human Kinetics, 33, 151-171. doi:10.2478/v10078-012-0054-0
- Cremades, J.G., Flournoy, B., & Gomez, C.B. (2012). Scholarship status and gender differences in motivation among U.S. collegiate track and field athletes. International Journal of Sports Science & Coaching, 7(2), 333-344.
- ÇAKIR, Esra (2006). Anadolu Öğretmen Liselerinde Okuyan Öğrencilerin Depresyon ve Motivasyon Düzeyleri, Sakarya Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
- Davids, K.; Araújo, D.; Schuttleworth, R. Applications of dynamical systems theory to football. In Science and Football V; Reilly, T., Cabri, J., Araújo, D., Eds.; Routledge: London, UK, 2005; pp. 547–560
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erdem Çakaloğlu
*
0000-0003-1187-8276
Türkiye
Onur Akyüz
Bu kişi benim
0000-0002-7631-460X
Türkiye
Buse Sulu
0000-0003-3749-6129
Türkiye
Perican Bayar
0000-0002-5797-3300
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
23 Eylül 2019
Kabul Tarihi
1 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 17 Sayı: 4
Cited By
Türkiye’de Sporda Motivasyon Araştırmaları: Sistematik Derleme
Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.53434/gbesbd.932427Psikolojik Becerilerin Sportif Performansa Etkisinin Antrenör Gözünden Değerlendirilmesi
Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.25307/jssr.1091142Spor Yapan Bireyleri Spora Yönlendiren Temel Nedenlerin Thurstone'un İkili Karşılaştırmalara Dayalı Ölçekleme Yöntemi ile Ölçeklenmesi
Journal of Physical Education and Sports Studies
https://doi.org/10.55929/besad.1524530