A POSTMODERN READİNG ON A FEVKALBEŞER SAİR BEY VE SUSKUNLUĞU NOVEL

Yıl 2024, Cilt: 9 Sayı: 2, 47 - 70, 24.12.2025

Nevanur Aybike Özdener

Öz

Ömer İzgeç, who examined writers of Turkish literature, writes his works with a postmodernist stance. The author, whose stories have been published in distinct journals, is mostly known for his novels. In his three published novels, the major themes structured around the fantasy, detective and converison of traditional images. The novel of Fevkalbeşer Sair Bey ve Suskunluğu is the first book of the author. The novel is first reference guide of author’s narrative world evaluable. The author created the fiction by putting three different time era on the underlying of the novel. The principal theme of the book is the crossing of the paths of an executioner from the Ottoman period, a detective from the future and a writer living in the present with the Mirrored Dragon sect. In this article, metafiction, intertextuality, parody, pastiche, playfulness, inner monologue, which are among the postmodernist narrative technicues in the novel; fairytale and detective elements from postmodern content elements; In this study will be inspected mirror and dream images. The purpose of finding the Mirrored Dragon sect in the work is one of the main themes. The Mirror Room ordeal, one of the implementation of the priory to the selected disciples, lasts for three months. Also the finally of this three months, it is believe that the self and the other self of the person in the room occupied with mirrors are commune the confinesis between the self and the desire was deallocated, and they have a way of perceiving in depending with the generated of the world. In the three time fiction in of the piece, mirror and dream images have an significant ground in the lives of the people. In the novel, unexpected things and the fragmentation of fiction are at the foreground. It is seen that mirror and dream images are closely related to metafiction and playfulness, which are postmodernist feauters.

Anahtar Kelimeler

postmodern narrative technicues , Fevkalbeşer Sair Bey ve Suskunluğu , postmodernism , Ömer İzgeç

FEVKALBEŞER SAİR BEY VE SUSKUNLUĞU ROMANI ÜZERİNE POSTMODERN BİR OKUMA

Öz

Çağdaş Türk edebiyatının yeni yazarlarından olan Ömer İzgeç, postmodernist tutumla eserlerini kaleme almaktadır. Çeşitli dergilerde hikayeleri yayımlanan yazar çoğunlukla romanlarıyla tanınmaktadır. Yayımlanmış üç romanındaki temel izlekler fantastik, polisiye ve gelenekten gelen imgelerin dönüştürülmesi etrafında şekillenir. Fevkalbeşer Sair Bey ve Suskunluğu romanı yazarın ilk romanıdır. Roman, yazarın anlatı evrenin anlaşılmasında başvurulabilecek ilk kaynak olarak değerlendirilebilir. Yazar romanın temeline üç farklı zaman dilimi yerleştirerek kurguyu oluşturmuştur. Eser, Osmanlı döneminden bir cellatın, gelecekten bir dedektifin ve şimdide yaşayan bir yazarın Aynalı Ejder tarikatıyla yollarının kesişmesini konu edinir. Bu makalede Fevkalbeşer Sair Bey ve Suskunluğu romanında yer alan postmodernist anlatı unsurlarından üstkurmaca, metinlerarasılık, parodi, pastiş, oyunsuluk, iç monolog; postmodern içerik unsurlarından masalsı ve polisiye unsurlar; eserde yer alan ayna, rüya ve renk imgeleri incelenecektir. Eserde Aynalı Ejder tarikatını bulma amacı temel izleklerdendir. Tarikatın seçilen müritlerine yapılan uygulamalarından olan Aynalı Oda çilesi üç ay sürmektedir. Üç ayın sonunda aynalarla kaplı odadaki kişinin benliği ve nefsinin bütünleştiği, ben ile öteki arasındaki sınırların kalktığına ve dünyanın yaratılışına uygun bir algılama biçimine kavuştukları düşünülür. Eserde yer alan üç zaman kurgusunda bulunan kişilerin yaşantısında ayna ve rüya imgeleri önemli bir yer tutar. Romanda beklenmedik olaylara yer verilmesi, kurgunun parçalanışı ön plandadır. Ayna ve rüya imgelerinin postmodernist unsurlardan üstkurmaca ve oyunsuluk ile yakından ilişkili olduğu görülür.

Anahtar Kelimeler

Fevkalbeşer Sair Bey ve Suskunluğu , postmodernizm , Ömer İzgeç , postmodern anlatım teknikleri

Teşekkür

Dr. Öğr. Üyesi Elif Paliçko'ya süreç boyunca elimden gelenin en iyisini yapmam konusunda beni desteklediği ve yardımcı olduğu için teşekkür ederim

Kaynakça

• Aktulum, K. (2000). Metinlerarası İlişkiler. Ankara: Öteki Yayınları.
• Aktulum, K. (2004). Parçalılık-Metinlerarasılık. Ankara: Öteki Yayınları.
• Atay, O. (2022). Korkuyu Beklerken. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Aydın, İ. H. (2022). TDV İslâm Ansiklopedisi. Kasım 22, 2024 tarihinde https://islamansiklopedisi.org.tr/kenz-i-mahfi ( adresinden alındı)
• Bakhtin, M. (2001). Karnavaldan Romana- Edebiyat Teorisinden Dil Felsefesine Seçme Yazılar. (C. Soydemir, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Barthes, R. (2013). Dilin Çalışma Sesi. (A. Ece, N. K. Sevil, & E. Gökteke, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Best, S., & Kellner, D. (2011). Postmodern Teori - Eleştirel Soruşturmalar. (M. Küçük, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Çelebi, İ. (2008). TDV İslâm Ansiklopedisi. Aralık 16, 2024 tarihinde https://islamansiklopedisi.org.tr/ruya (adresinden alındı)
• Demir, F. (2012). Ahmet Ümit'in Bab-ı Esrar'ını Postmodern Polisiye Olarak Okumak. International Journal of Social Science, 247-257. doi:10.9761/JASSS289
• Eagleton, T. (2011). Postmodernizmin Yanılsamalan. (M. Küçük, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Ecevit, Y. (2001). Türk Romanında Postmodernist Açılımlar. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Eliuz, Ü. (2016). Oyunda Oyun Postmodern Roman. İstanbul: Kesit Yayınları.
• Gül,Y. (2024). Kaan Murat Yanık'ın Romanlarında Postmodern Unsurlar. Yüksek Lisans Tezi. Sinop: Sinop Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
• İzgeç, Ö. (2023). Fevkalbeşer Sair Bey ve Suskunluğu. Ankara: İthaki Yayınları.
• Jameson, F. (2011). Postmodernizm ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı. Ankara: Nirengi Kİtap.
• Jung, C. G. (2015). Rüyalar. (A. Kayapalı, Çev.) İstanbul: 2015.
• Karakuş, G. (2018). Nazan Bekiroğlu'nun Roman ve Hikâyelerinde Postmodernizm-Büyülü Gerçekçilik, Tasavvuf ve Psikanalitik. Yüksek Lisans Tezi. Ordu: Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Kur'ân-ı Kerîm. (2019). Ankara: Diyanet İşleri Yayınları.
• Lucy, N. (1997). Postmodern Edebiyat Kuramı. (A. Aksoy, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Lyotard, J.-F. (1994). Postmodern Durum. (A. Çiğdem, Çev.) Ankara: Vadi Yayınları.
• Moran, B. (2002). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Moran, B. (2004). Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Muhyiddîn İbnu’l Arabî. (2013). Fusûsu’l-Hikem. (A. A. Konuk, Çev.)
• Ögel, B. (2020). Türk Mitolojisi (Cilt II). Ankara: Altınordu Yayınları.
• Özcan, M. (2005 ). Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Postmodernizmin Yeri. Yüksek Lisans Tezi. Mersin: Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Özot, G. S. (2012). Postmodern Roman’da Anlatıcı, Zaman Ve Mekân Yapısı. Turkish Studies, 2275-2286. doi:http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.3414
• Özot, G. S. (2014). Postmodern Roman: Kurgu, Dil ve Kişiler Kadrosu. Journal of Turkish Studies, 9, 973-987. doi:http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6972
• Pamuk, O. (1990). Kara Kitap. İstanbul: Can Yayınları.
• Pamuk, O. (1998). Benim Adım Kırmızı. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Sazyek, H. (2002). Türk Romanında Postmodernist Yöntemler ve Yönelimler. Hece, 493- 509.
• Temizer, K., & Baş, S. (2021). Yazar-Metin-Okur Ekseninde Postmodern Anlatının Oyunsulaştırılması: Puslu Kıtalar Atlası Örneği. Edebi Eleştiri Dergis, 5, 244-270. doi:https://doi.org/10.31465/eeder.865753
• Yalçın-Çelik, S. (2005). Yeni Tarihselcilik Kuramı ve Türk Edebiyatında Postmodern Tarih Romanları. İstanbul: Hiper Yayın.
• Yaprak, T. (2012). Postmodernizmin Orhan Pamuk’un Romanlarındaki Yansımaları. Yüksek Lisans Tezi. Adıyaman: Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Yıldırım, E. (2022). A Comparative Approach to the Oannes Narrative in Mesopotamia and the Prometheus Myth in the Ancient Greek World. Belleten, 86(305), 39-60. doi:10.37879/belleten.2022.039
• Yılmazer, Z. (2020). Aralık 10, 2024 tarihinde TDV İslâm Ansiklopedis: https://islamansiklopedisi.org.tr/murad-iv#1 adresinden alındı