EN
TR
Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi
Öz
Giriş ve Çalışmanın Amacı: Fonksiyonel gıdalar bireylerin sağlıklı olmasında önemli rol oynamakta ve hastalık riskini azaltmaktadır. Gastronomi ülke ya da bölge mutfaklarını, bir ülkenin ya da bölgenin yiyeceklerini, yeme-içme alışkanlıklarını, yemek kültürlerini ve yemek hazırlama tekniklerini ifade etmektedir. Biz bu çalışma ile fonksiyonel gıdaların ve bileşenlerinin gastronomi üzerindeki önemini ve rolünü belirlemeyi amaçladık.
Kavramsal/Kuramsal Çerçeve: Son yıllarda artan çeşitli hastalıklar nedeniyle gıdaların besleyici özelliklerinin yanında insan sağlığına olan olumlu katkıları üzerinde de durulmaktadır. Fonksiyonel gıdalar ile ilgili yapılan çalışmalar meyve, sebze ve diyet liflerinin ağırlıkta olduğu beslenme şeklinin kardiyovasküler hastalıklar, obezite, diyabet gibi bazı kronik hastalıkların riskini azalttığı ve insan sağlığına olumu etkiye sahip olduğunu açıkça göstermektedir. Bu nedenle toplumların beslenme alışkanlıklarını değiştirme gücüne sahip olan yeni gastronomi yaklaşımlarının, fonksiyonel gıdalarla olan etkileşiminin belirlenmesi büyük önem arz etmektedir.
Metodoloji: Fonksiyonel gıdaların ve bileşenlerinin gastronomi üzerindeki önemini belirleyen faktörlerin belirlenmesi için literatür taraması yapılmıştır. Elde edilen bilgilere içerik analizi uygulanmış ve yeni sentez sonuçlardan oluşan temalar belirlenmiştir.
Bulgular: Literatür bilgilerinin çözümlenmesi sonucu fonksiyonel gıdaların gastronomideki önemi ve rolü üç ana başlık (1) sağlıklı yemekler, (2) trend yemekler ve (3) yeni füzyon yemekler; ve altı alt başlıkta (1) taze meyve ve sebzelerin sunumu, (2) fermente yemekler, (3) fonksiyonel gıdalarla hazırlanan trend menüler, (4) fonksiyonelliği artıran gıda formülasyonları, (5) eski yemek reçetelerinin fonksiyonel gıdalarla buluşturulması ve (6) farklı fonksiyonel yemek tarzlarının birleştirilmesi temaları şeklinde kategorize edilmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak konvansiyonel veya modern bir prosedürle hazırlanan fonksiyonel yemeklerin insan sağlığına etkilerine ek olarak gastronomide de önemli rolünün olabileceği belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarının gastronomi alanında yapılacak ileri çalışmalar ile yeni trendlerin oluşumuna katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ALASALVAR, C. and TAYLOR, Y. (2002). Seafoods – Quality Technology and Nutraceutical Applications. Springer-Verlag, Heidelberg, Germany, 508 pages.
- ASLAN, H. (2010). Gastronomi Turizminin Turizm Eğitimi Programlarındaki Yeri ve Önemi – Bir Uygulama, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Anabilim Dalı Beslenme Eğitimi Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Konya.
- BOEL, S. K., & CECEZ-KECMANOVIC, D. (2015). On being ‘systematic’in literature reviews. Formulating research methods for information systems, 48-78.
- BORNEO, R., LEÓN, A.E. (2012). Whole grain cereals: functional components and health benefits. Food Funct. 3(2):110-9. doi: 10.1039/c1fo10165j. Epub 2011 Dec 2.
- BRILLAT-SAVARIN, J. A. (2012). The Physiology of Taste: Or, Transcendental Gastronomy. Andrews McMeel Publishing.
- BUCAK, T. ve ATEŞ, U. (2014). Gastronomi Turizminin İl Turizmine Etkisi: Çanakkale Örneği, The Journal of Academic Social Science Studies, Sayı: 28, 315-328.
- CONTRERAS-RODRIGUEZ, O., MATA, F., VERDEJO-ROMÁN, J., RAMIREZ-BERNABÉ, R., MORENO, D., VILAR-LOPEZ, R. & VERDEJO-GARCIA, A. (2020). Neural-based valuation of functional foods among lean and obese individuals. Nutrition Research, 78, 27-35.
- CÖMERT M. ve ÇAVUŞ O. (2016). Moleküler Gastronomi Kavramı. Journal of Tourism and Gastronomy Studies,4(4),118-131.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
10 Aralık 2021
Kabul Tarihi
24 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 2
APA
Alzuhairi, S., & Doğan, M. (2021). Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(2), 249-267. https://izlik.org/JA47PJ68HM
AMA
1.Alzuhairi S, Doğan M. Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi. ART/icle. 2021;1(2):249-267. https://izlik.org/JA47PJ68HM
Chicago
Alzuhairi, Samara, ve Murat Doğan. 2021. “Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 1 (2): 249-67. https://izlik.org/JA47PJ68HM.
EndNote
Alzuhairi S, Doğan M (01 Aralık 2021) Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 1 2 249–267.
IEEE
[1]S. Alzuhairi ve M. Doğan, “Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi”, ART/icle, c. 1, sy 2, ss. 249–267, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47PJ68HM
ISNAD
Alzuhairi, Samara - Doğan, Murat. “Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 1/2 (01 Aralık 2021): 249-267. https://izlik.org/JA47PJ68HM.
JAMA
1.Alzuhairi S, Doğan M. Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi. ART/icle. 2021;1:249–267.
MLA
Alzuhairi, Samara, ve Murat Doğan. “Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 1, sy 2, Aralık 2021, ss. 249-67, https://izlik.org/JA47PJ68HM.
Vancouver
1.Samara Alzuhairi, Murat Doğan. Fonksiyonel Gıdaların Gastronomideki Önemi. ART/icle [Internet]. 01 Aralık 2021;1(2):249-67. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47PJ68HM