Çevrimiçi Veri Toplamanın Temelleri: Yöntemler ve Yaklaşımlar İçin Pratik Bir Kılavuz

Öz

İnternet erişiminin artması ve dijital araçların sürekli gelişimi sayesinde, çevrimiçi araştırmalar veri toplama ve analiz süreçlerinde giderek daha önemli bir role bürünmüş, araştırma metodolojilerine yenilikçi bir boyut kazandırmıştır. Bu derleme makalesinde, dijital çağın araştırma metodolojileri üzerindeki etkisi ve çevrimiçi veri toplama süreçlerinin aşamaları incelenirken, pratik uygulama örnekleri sunulmaktadır. Giriş bölümünde, çevrimiçi veri toplama yöntemlerinin avantajları ve dezavantajları ele alınarak, bu yöntemlerin akademik araştırmalarda nasıl önemli bir role sahip olduğu vurgulanmaktadır. İlk bölüm, çevrimiçi araştırmalarda metodolojinin temel basamaklarını, araştırma tasarımından raporlamaya kadar her adımda karşılaşılabilecek sorunlar ve çözüm yollarını ayrıntılı bir şekilde ele almaktadır. İkinci bölüm, ücretsiz çevrimiçi veri toplama araçlarının kullanımına yönelik pratik örnekler ve adım adım rehberlerle, araştırmacılara etkili anket tasarımı ve uygulaması konusunda yol göstermektedir. Son bölüm, çevrimiçi anketlerin etik ilkeler çerçevesinde yürütülmesine odaklanarak, katılımcıların gizliliği, onam süreçleri ve veri güvenliği gibi konuları temel prensipler olarak ele almaktadır. Bu makale, teorik bilgilerin yanı sıra, çevrimiçi veri toplama süreçlerinde çalışacak araştırmacılara uygulamalı bir kılavuz sağlayarak, bu alanda etkili ve etik araştırmalar yapılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• veri toplama yöntemleri
• anket tasarımı
• sağlık anketleri
• araştırma tasarımı
• araştırma etiği
• internet

Fundamentals of Online Data Collection: A Practical Guide for Methods and Approaches

Öz

As internet access increases and digital tools continue to evolve, online research has become an increasingly important role in data collection and analysis processes, adding an innovative dimension to research methodologies. This review article examines the impact of the digital age on research methodologies and the stages of online data collection processes, while providing practical application examples. The introduction discusses the advantages and disadvantages of online data collection methods, emphasizing their significant role in academic research. The first section thoroughly addresses the fundamental steps of methodology in online research, from research design to reporting, including the challenges encountered at each step and their solutions. The second section guides researchers in the effective design and implementation of surveys, with practical examples and step-by-step instructions on using free online data collection tools. The final section focuses on the ethical conduct of online surveys, discussing core principles such as participant privacy, consent processes, and data security. This article aims to contribute to effective and ethical research in this field by providing practical guidance alongside theoretical knowledge for researchers engaged in online data collection processes.

Anahtar Kelimeler

• data collection
• questionnaire design
• health surveys
• research design
• research ethics
• internet

Kaynakça

1. Burns KEA, Duffett M, Kho ME, Meade MO, Adhikari NKJ, Sinuff T, et al. A Guide for the Design and Conduct of Self-Administered Surveys of Clinicians. Canadian Medical Association Journal. 2008. https://doi.org/10.1503/cmaj.080372.
2. National Library of Medicine. Medical Subject Headings (MeSH) Browser (2024). Erişim Tarihi: 01.01.2024, Erişim Sitesi: https://meshb.nlm.nih.gov/
3. Türkiye Bilim Terimleri. 2024. Erişim Tarihi: 01.01.2024, Erişim Sitesi: https://www.bilimterimleri.com/
4. The IFRC Solferino Academy. Data Playbook V1 2022. Erişim Tarihi: 01.01.2024, Erişim Sitesi: https://preparecenter.org/wp-content/uploads/2022/11/DTPB_V1.pdf
5. Free Software Foundation. GNU PSPP. Erişim Tarihi: 28.01.2024, Erişim Sitesi: https://www.gnu.org/software/pspp/
6. The UK EQUATOR Centre. The EQUATOR (Enhancing the QUAlity and Transparency Of health Research) Network. Erişim Tarihi: 28.01.2024, Erişim Sitesi: https://www.equator-network.org/
7. Elm Ev, Altman DG, Egger M, Pocock SJ, Gøtzsche PC, Vandenbroucke JP. The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) Statement: Guidelines for Reporting Observational Studies*. Bulletin of the World Health Organization. 2007. https://doi.org/10.2471/blt.07.045120.
8. Eysenbach G. Improving the Quality of Web Surveys: The Checklist for Reporting Results of Internet E-Surveys (CHERRIES). Journal of Medical Internet Research. 2004. https://doi.org/10.2196/jmir.6.3.e34.

9. Vikas M, Aparna M. Internet-based surveys: Relevance, methodological considerations and troubleshooting strategies. General Psychiatry. 2020;33(5):e100264. https://doi.org/10.1136/gpsych-2020-100264.
10. Edwards PJ, Roberts I, Clarke MJ, DiGuiseppi C, Wentz R, Kwan I, et al. Methods to increase response to postal and electronic questionnaires. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2009(3). https://doi.org/10.1002/14651858.MR000008.pub4.
11. Google LLC. Google Formlar. Erişim Tarihi: 28.01.2024, Erişim Sitesi: https://docs.google.com/forms/
12. Google LLC. Google Hizmet Şartları (2022). Erişim Tarihi: 28.01.2024, Erişim Sitesi: https://policies.google.com/terms
13. Dünya Tabipleri Birliği. Helsinki Bildirgesi - İnsanlar Üzerinde Yapılan Tıbbi Araştırmalarla İlgili Etik İlkeleri (2013). Erişim Tarihi: 28.01.2024, Erişim Sitesi: https://www.ttb.org.tr/images/stories/file/2013/helsinki.pdf
14. Türkiye İstatistik Kurumu. Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması, 2023 . Erişim Tarihi: 28.01.2024, Erişim Sitesi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2023-49407
15. Buchanan EA, Hvizdak EE. Online Survey Tools: Ethical and Methodological Concerns of Human Research Ethics Committees. Journal of Empirical Research on Human Research Ethics. 2009;4(2):37-48. https://doi.org/10.1525/jer.2009.4.2.37.
16. The British Psychological Society. Ethics guidelines for internet-mediated research (2021). Erişim Tarihi: 28.01.2024, Erişim Sitesi: https://explore.bps.org.uk/content/report-guideline/bpsrep.2021.rep155
17. All European Academies (ALLEA). The European Code of Conduct for Research Integrity - Revised Edition 2023 . Erişim Tarihi: 28.01.2024, Erişim Sitesi: http://www.doi.org/10.26356/ECOC