Derleme

Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler

Cilt: 34 Sayı: 3 11 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler

Öz

Sıcak hava dalgaları, iklim değişikliğinin toplumlar üzerinde olumsuz sağlık sonuçları yaratan etkilerinden biridir. Bir aşırı hava olayı olan sıcak hava dalgalarının sıklığı, süresi ve şiddetinde geçtiğimiz on yıllarda artış olduğu görülmektedir ve gelecekte de bu artışın sürmesi beklenmektedir. Sıcak hava dalgaları, doğrudan ve dolaylı etkileriyle önemli bir mortalite ve morbidite yükü yaratmaktadır. Ayrıca sağlık hizmeti sunumu kalitesini, kapasitesini ve devamlığını etkilemektedir. Bir bölgenin sıcak hava dalgası kırılganlığı, sıcak hava dalgalarından “olumsuz olarak etkilenme yatkınlığı ya da eğilimi” olarak tanımlanmaktadır. Sıcak hava dalgası kırılganlığı, dünyanın farklı bölgelerinde ve farklı topluluklarda heterojen bir dağılım göstermektedir. İklim değişikliği bağlamında sıcak hava dalgası kırılganlığı maruz kalma, duyarlılık ve uyum kapasitesi bileşenlerinin bir fonksiyonu olarak kavramsallaştırılmıştır. Son yıllarda iklim değişikliğinin etkileriyle mücadelede risk temelli bir yaklaşım önerilmektedir. Ülkelerin ulusal ve yerel sıcak hava dalgası eylem planları oluşturması, gelecek yıllara yönelik en önemli halk sağlığı politika ve müdahalelerinden biridir. Sıcak hava dalgalarının sağlık etkileriyle mücadelede toplum sağlığına olan etkilerinin tanınmasından başlanarak, kırılganlığın yüksek olduğu bölgelerin ve popülasyonların tespit edilmesi ve sıcak hava dalgası dönemlerinin yönetiminde etkili halk sağlığı müdahalelerinin geliştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. IPCC. Global Warming of 1.5°C. An IPCC Special Report on the impacts of global warming of 1.5°C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty. Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA, 2018.
  2. Weather and Climate Extreme Events in a Changing Climate In: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. United Kingdom and New York: Cambridge University Press; 2021. pp. 1513–1766.
  3. Dosio A, Mentaschi L, Fischer EM, Wyser K. Extreme heat waves under 1.5 °C and 2 °C global warming. Environ. Res. Lett 2018;13:054006. DOI 10.1088/1748-9326/aab827.
  4. World Meteorological Organization. Heatwaves. Available at: https://wmo.int/topics/heatwave. Accessed October 10, 2024
  5. U.S. Environmental Protection Agency. Climate Change Indicators: Heat Waves. Available at: https://www.epa.gov/climate-indicators/climate-change-indicators-heat-waves. Accessed October 10, 2024
  6. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Isı Dalgası (Heat Wave). Available at: https://www.mgm.gov.tr/genel/meteorolojisozlugu.aspx?m=I&k=aa11. Accessed October 10, 2024
  7. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Meteorolojik hadiselerin şiddetlerine ait sınıflandırma. Available at: https://www.mgm.gov.tr/site/yardim1.aspx?=HadSid. Accessed October 8, 2024
  8. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Araştırma Dairesi Başkanlığı Klimatoloji Şube Müdürlüğü. Yeni Senaryolarla Türkiye İçin İklim Değişikliği Projeksiyonları (Rapor) TR2015-CC. Available at: https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim-degisikligi-projeksiyon2015.pdf. Accessed October 8, 2024

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Sağlığı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

11 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2024

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ünal, S. B., & Yavuz, C. I. (2025). Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 34(3), 209-215. https://doi.org/10.17942/sted.1578956
AMA
1.Ünal SB, Yavuz CI. Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler. STED. 2025;34(3):209-215. doi:10.17942/sted.1578956
Chicago
Ünal, Sevilcan Başak, ve Cavit Işık Yavuz. 2025. “Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 (3): 209-15. https://doi.org/10.17942/sted.1578956.
EndNote
Ünal SB, Yavuz CI (01 Temmuz 2025) Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34 3 209–215.
IEEE
[1]S. B. Ünal ve C. I. Yavuz, “Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler”, STED, c. 34, sy 3, ss. 209–215, Tem. 2025, doi: 10.17942/sted.1578956.
ISNAD
Ünal, Sevilcan Başak - Yavuz, Cavit Işık. “Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 34/3 (01 Temmuz 2025): 209-215. https://doi.org/10.17942/sted.1578956.
JAMA
1.Ünal SB, Yavuz CI. Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler. STED. 2025;34:209–215.
MLA
Ünal, Sevilcan Başak, ve Cavit Işık Yavuz. “Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 34, sy 3, Temmuz 2025, ss. 209-15, doi:10.17942/sted.1578956.
Vancouver
1.Sevilcan Başak Ünal, Cavit Işık Yavuz. Sıcak Hava Dalgası Kırılganlığı: Kavram ve Ölçütler. STED. 01 Temmuz 2025;34(3):209-15. doi:10.17942/sted.1578956