Araştırma Makalesi

Örgüt Teorisinde Parsons'cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi

Sayı: 51 31 Aralık 2020
PDF İndir

Örgüt Teorisinde Parsons'cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi

Öz

Sosyoloji biliminin temel kuramlarından olan İşlevselcilik, ilk olarak Comte, Spencer ve Durkheim'in ve Antropolog Bronislaw Malinovski'nin çalışmalarında yer almaya başlamıştır. Amerikan Sosyoloji geleneğinde bütüncül toplum anlayışını ön plana çıkararak işlevselciliği bir sistemler analizi biçiminde değerlendirilmesi gerektiğini düşünen T. Parsons, işlevselci kurama çok ciddi katkılar sağlamıştır. T. Parsons’ın işlevselci kuram anlayışının temelinde  işlev, denge, sistem, yapı ve aktör gibi kavramlar yer alır. Bu kavramlar, birbiri ile bağlantılı olarak her biri kendi işlevini yerine getiren kurumlardan oluşan sistem ve bunların içerdiği alt sistemlerden meydana gelen  yapıların bir denge içerisinde varlığını sağlayıp çeşitli mekanizmalar aracılığıyla kendi devamlılığını sağlaması şeklinde kurgulanmıştır. Parsons, işlevsel gerekliliklerin sağlanmasının bütünleşme fonksiyonu aracılığı ile mümkün olacağını öngörmekteydi. Parsons bütünleşme kavramı ile ilişkilendirdiği aslında "gerilim yönetimi"  kavramıdır. Parsons'un gerilim yönetimi ile sosyolojik duruşunu teyit ederken, kavramla toplumsal düzene dair bir göndermeyi de içermektedir.

İşlevselci kuram, örgütleri nesnel olgu olarak kabul etmekte örgütü  çevresiyle olan karşılıklı ilişkileri düzeyinde  incelemektedir. Parsons örgüt kuramlarının temel amacının “örgütün faaliyet gösterdiği ortama uyumunu, örgüt içi yapılar, süreçler ve karar verme ve son olarak örgütün sosyal sistemin bütünlüğü içinde yer alan diğer örgütlerle uyumunu” incelemek olduğunu ifade etmiştir.

Bu çalışmada Parsons'un işlevselci kuramdaki yeri, Parsons'un işlevselci yaklaşımının örgüt kuramındaki karşılığı, Parsons'un işlevselci kuramdan hareketle temellendirdiği gerilim yönetimi kavramının örgüt kuramlarına uzantıları incelenmektedir. Örgüt teorisi açısından Parsons'un işlevselciliği ve bu çerçevede Parsons'un öne çıkardığı işlevsel bütünleşme açısından gerilim yönetimi anlayışının sınırlarını belirlemek amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrahamson, M. (1978). İşlevselcilik.(çev: N. Çelebi). Konya: Sebat Ofset.
  2. Akbulut, Ö. (2005). Siyaset ve Yönetim İlişkisi Kuramsal ve Eleştirel Bir Yaklaşım, TODAİE, Ankara.
  3. Çelik, C. ( 2007). "Niklas Luhmann’da Sosyal Sistem Olarak Toplum Ve Modern Toplumun Karmaşıklığı Sorunu", Bilimname XII, 2007/1, 51-74.
  4. Giddens, A. (1999). Toplumun Kuruluşu, (çev: Hüseyin Özel), Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
  5. Durkheim, E. (2006). Toplumsal İşbölümü. (çev: Özer Ozankaya). İstanbul: Cem Yayınevi.
  6. Furseth, I.; Pepstad, P. (2011). Din Sosyolojisine Giriş, (çev. İ. Çapcıoğlu, H. Aydınalp), Ankara: Birleşik Dağıtım Kitabevi.
  7. Fıchter, J. (2004). Sosyoloji Nedir, (çev. Nilgün Çelebi), 7. Baskı, Ankara: Anı Yayınları
  8. Moore, E.W. ( 1997). "İşlevselcilik", Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi, ( ed.T.Bottomore, R.Nispet), Ankara: Ayraç Kitabevi,

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

3 Ekim 2019

Kabul Tarihi

30 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Sayı: 51

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, A. (2020). Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 51, 153-167. https://izlik.org/JA85WK32NG
AMA
1.Yıldırım A. Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;(51):153-167. https://izlik.org/JA85WK32NG
Chicago
Yıldırım, Ahmet. 2020. “Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 51: 153-67. https://izlik.org/JA85WK32NG.
EndNote
Yıldırım A (01 Aralık 2020) Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 51 153–167.
IEEE
[1]A. Yıldırım, “Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 51, ss. 153–167, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85WK32NG
ISNAD
Yıldırım, Ahmet. “Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 51 (01 Aralık 2020): 153-167. https://izlik.org/JA85WK32NG.
JAMA
1.Yıldırım A. Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;:153–167.
MLA
Yıldırım, Ahmet. “Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 51, Aralık 2020, ss. 153-67, https://izlik.org/JA85WK32NG.
Vancouver
1.Ahmet Yıldırım. Örgüt Teorisinde Parsons’cu İşlevselcilik ve Gerilim Yönetimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2020;(51):153-67. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85WK32NG

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi