Araştırma Makalesi

ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ

Cilt: 31 Sayı: 4 31 Aralık 2023
PDF İndir

ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ

Öz

Anayasa yargısı veya yargı denetimi, günümüz anayasal sistemlerinin temel özelliklerinden biri haline gelmiştir. Anavatan Amerika Birleşik Devletleri örneği bir yana bırakılırsa, anayasa yargısının temel olarak sırasıyla I. Dünya Savaşı’nın hemen ardından ve 20. yüzyılın son çeyreğinde sosyalist rejimlerin yıkılmasından sonra yaygınlaştığı görülür. 1989’da kurulan Macaristan Anayasa Mahkemesi, anayasal düzenin temel koruyucu kurumlarından biri olarak tasarlanmıştır. Yüksek Mahkeme kurulduğu ilk günden itibaren, yaklaşık çeyrek yüzyıl boyunca kuvvetler ayrığı, frenler ve dengeler mekanizması, temel hak ve özgürlüklerin güvenceye alınması, anayasal devletin tesisi konularında önemli fonksiyonlar yerine getirmiştir. Fakat daha sonra yapılan Anayasa değişiklikleri sonucunda bu niteliğini kaybetmiştir. Macaristan Anayasa Mahkemesinin incelendiği bu çalışmada salt-organik bir mahkeme incelemesi yapılmamıştır. Bizce anayasal sistemin önemli bir unsuru olarak kurulan Yüksek Mahkemenin değeri ve fonksiyonu hukuksal, siyasal ve tarihsel okumalarla daha iyi anlaşılabilir. İlk kez 1989’da kurulan ve kısa dönem içerisinde sıra dışı değişim ve dönüşümler yaşayan Anayasa Mahkemesinin, sosyalist rejim döneminden başlayarak bir incelemesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ACKERMAN, Bruce: The Future of Liberal Revolution, Yale University Press, New Haven and London 2008.
  2. ARATO, Andrew: “Post Sovereign Constitution-making in Hungary: After Success, Partial Failure, and Now What?”, pp.1-24; https://lapa.princeton.edu/conferences/hungary11/post_sovereign_constitution-making_in_hungary.pdf, (Erişim Tarihi: 22.04.2023).
  3. ARATO, Andrew: “Redeeming the Still Redeemable: Post Sovereign Constitution Making”, International Journal of Politics Culture and Society, Vol. 22, 2009, pp. 1-24.
  4. ARATO, Andrew: “The Hungarian Case”, Tilburg Foreign Law Review, Vol. 4, Iss. 65, 1994, pp.65-90.
  5. BAHÇECİ, Barış, KarşılaştırmalıHukuktaveTürkiye’deDevletBaşkanının Veto Yetkisi, Ankara 2008.
  6. BANKUTI, Miklos/DOMBOS, Tamas/FLECK, Zoltan, vd.: Amicus Brief for the Venice Commission on the Transitional Provisions of the Fundamental Law and the Key Cardinal Laws, Halmai, Gabor/Scheppele, Kim Lane (Editors), pp. 1-82; https://lapa.princeton.edu/hosteddocs/hungary/Amicus_Cardinal_Laws_final.pdf, (Erişim Tarihi: 18.03.2023).
  7. BANKUTI, Miklos/HALMAI, Gabor/SCHEPPELE, Kim Lane: “Hungary’s Illiberal Turn: Disabling the Constitution”, Journal of Democracy, Vol. 23, Iss. 3, July 2012, pp.138-146.
  8. BOROS, Tamas: “Constitutional Amendments in Hungary: The Government's Struggle against the Constitutional Court”, Friedrich Ebert Stiftung, February 2013,https://www.policysolutions.hu/userfiles/elemzes/21/nachrichten_aus_ungarn_februar_2013.pdf, (Erişim Tarihi: 23.02.2023).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Anayasa Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

18 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

16 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 31 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kurt, T. (2023). ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 31(4), 1729-1777. https://doi.org/10.15337/suhfd.1329422
AMA
1.Kurt T. ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2023;31(4):1729-1777. doi:10.15337/suhfd.1329422
Chicago
Kurt, Taha. 2023. “ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 31 (4): 1729-77. https://doi.org/10.15337/suhfd.1329422.
EndNote
Kurt T (01 Aralık 2023) ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 31 4 1729–1777.
IEEE
[1]T. Kurt, “ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 31, sy 4, ss. 1729–1777, Ara. 2023, doi: 10.15337/suhfd.1329422.
ISNAD
Kurt, Taha. “ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 31/4 (01 Aralık 2023): 1729-1777. https://doi.org/10.15337/suhfd.1329422.
JAMA
1.Kurt T. ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2023;31:1729–1777.
MLA
Kurt, Taha. “ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 31, sy 4, Aralık 2023, ss. 1729-77, doi:10.15337/suhfd.1329422.
Vancouver
1.Taha Kurt. ANAYASAL DÜZENİN KORUYUCULUĞUNDAN SIRADAN BİR MAHKEMEYE EVRİLME ÖRNEĞİ OLARAK MACARİSTAN ANAYASA MAHKEMESİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2023;31(4):1729-77. doi:10.15337/suhfd.1329422

Cited By

 

Our journal's publisher website address:  https://yayinevi.selcuk.edu.tr/index.php/su

Our journal's publisher: 

 

Address and e- mail


Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, Alaeddin Keykubat Yerleşkesi, Akademi Mah. Yeni İstanbul Cad. No:369 Posta Kodu:42130 Selçuklu-Konya / TÜRKİYE


press@selcuk.edu.tr
 


Coordinator


Prof. Dr. Tuncer ACAR
tuncer.acar@selcuk.edu.tr


Support Contact
 

Dr. Selahattin ALAN

salan@selcuk.edu.tr


Phone

0 (332) 223 14 12