AB VE FEDERAL ALMANYA CUMHURİYETİ DÜZENLEMELERİ IŞIĞINDA TÜRKİYE’DE “GÜVENLİ MENŞE ÜLKE” KAVRAMI

Öz

Bu makale, güvenli menşe ülke kavramını, Avrupa Birliği (AB) ve Almanya düzenlemeleri ışığında incelemektedir. İlk olarak, güvenli menşe ülke ile benzer kavramlar arasındaki farklar ele alınmaktadır. İlk iltica ülkesi, güvenli üçüncü ülke ve güvenli menşe ülke kavramları AB sığınma prosedürlerinin yeknesaklaştırılması bakımından önem arz etmektedir. Güvenli menşe ülke kavramı, güvenli üçüncü ülke ve ilk iltica ülkesi gibi diğer kavramlarla karışabilir. Çalışmada Federal Almanya Cumhuriyeti düzenlemelerinde güvenli menşe uygulamaları incelenmeden evvel, Avrupa Birliği’nde özellikle Genel Anlamda Ciddi Zulüm Riski Olmayan Ülkeler Hakkında Sonuç Kararı başta olmak üzere Londra ilke kararları ve AB Asgari Usul Standartları Yönergesi kapsamında bir ülkenin güvenli menşe ülke olabilmesinin şartları açıklanmıştır. Bununla birlikte BMMYK’nin güvenli menşe ülkenin tespiti ve konseptin uygulanması ile alakalı endişeleri ortaya konmuştur. AB üye devletleri arasında güvenli menşe ülke uygulamalarının tutarlılığı da incelenmiş, bu alandaki farklı yaklaşımlar ve uyum sorunları vurgulanmıştır. Nihayetinde çalışma, Almanya özelinde yapılan değerlendirmelerle, Alman hukukunda menşe ülkenin tespitinde uygulanan yöntemlerin, Türk hukuku ile karşılaştırıldığında nasıl bir farklılık gösterdiğinin tespitine odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İlk İltica Ülkesi
• Güvenli Üçüncü Ülke
• Güvenli Menşe Ülke
• Avrupa Birliği
• Londra İlke

THE CONCEPT OF “SAFE COUNTRY OF ORIGIN” IN TURKEY IN LINE WITH THE EU AND FEDERAL REPUBLIC OF GERMAN REGULATIONS

Abstract

This article examines the concept of safe country of origin in line with the the European Union (EU) and German regulations. First of all, the differences between safe countries of origin and similar concepts are discussed. The concept of first country of asylum, safe third country and safe country of origin is important for the standardization of EU asylum procedures. The concept of safe country of origin can be confused with other concepts such as safe third country and first country of asylum. Before examining safe origin practices in the regulations of the Federal Republic of Germany, the study explains the conditions for a country to be a safe country of origin in the European Union, in particular the London Resolution, in particular the Council conclusions on countries in which there is generally no serious risk of persecution and the EU Minimum Procedural Standards Directive. However, UNHCR's concerns regarding the determination of the safe country of origin and the implementation of the concept have been expressed. The consistency of safe country of origin practices among EU member states was also examined, and different approaches and harmonization problems in this field were highlighted.Finally, the study focuses on determining how the methods applied in determining the country of origin in German law differ when compared to Turkish law, with evaluations made specifically for Germany.

Keywords

• First Country of Asylum
• Safe Third Country
• Safe Country of Origin
• European Union
• London Resolution

Kaynakça

1. ABELL, Nazaré Albuquerque: “The Comptability of Readmission Ag-reements with the 1951 Convention relating to the Status of Refugees”, International Journal of Refugee Law, Vol. 11, No 1., 1999, p. 60-78.
2. ACHERMANN Alberto/GATTIKER, Mario: “Safe Third Countries: European Developments”, International Journal of Refugee Law,Y. 1995, V. 7, No.1, p. 19–38.
3. ARIKAN, Gökçe: Göç Hukukunda Yabancıya Sağlanan Uluslararası, Bölgesel ve Ulusal Koruma, İstanbul 2020.
4. ASAR, Aydoğan: Yabancılar Hukuku (Temel Konular), 7. Baskı, Ankara 2021.
5. AYDINLI, Ogün Erşan: “Güvenli Üçüncü Ülke Uygulamaları: Uygulamanın Dayanakları, Eleştirileri ve Hukukiliği”, ÇÜHFD, Y. 2020, C. 5, S. 1, s. 223-252.
6. BABO, Markus: Kirchenasyl Kirchenhikesie, Litt, Münster 2001.
7. BECKER, Ulrich, in MANGOLDT / KLEIN / STARCK, GG 1, 6. Auflage, Vahlen, Müchen 2010, Art. 16a Rdnr.
8. BLECKMANN, Albert: Staatsrecht II, Grundrechte, 4. Bası, Carl Heymanns, Köln/Berlin/Bonn/München 1997.

9. BMMYK ve Avrupa Komisyonu: Uygulayıcılarından AB İltica Müktesebatına Yönelik Yorumlar, Viyana 2001.
10. BYRNE, Rosemary/ SHACKNOVE Andrew: “The Safe Country Notion in European Asylum Law”, Harvard Human Rights Law Journal, Y. 1996, V. 9, p. 185-226.
11. CHORIANOPOULOS, Birgit: Asylrecht und Gesetzesvorbehalt in Deutschland und Italien, Peter Lang, Berlin 1998.
12. ÇELİKEL, Aysel: Yabancılar Hukuku, 19. baskı, İstanbul 2013.
13. ÇİÇEKLİ, Bülent: Yabancılar ve Mülteci Hukuku, 5. Baskı, Ankara 2007.
14. DECKEL, Doris, Einwanderungs- und Asylpolitik der Vereinigten Staaten von Amerika, Frankreichs und der Bundesrepublik Deutschland, Springer, Wiesbaden 2002.
15. ECRE “The Application of the Safe Country of Origin Concept in Eu-rope: An Overview” European Legal Network on Asylum (ELENA), February 2005.
16. EL-ENANY, Nadine: “The Safe Country Concept in European Union Asylum Law: in Safe Hands?”, Cambridge Student Law Review, V. 2, Y. 2006, p. 1-9.
17. EPPİNG, Volker: Grundrechte, 7. Bası, Springer.
18. ERİŞ, Neslihan: Avrupa Birliği’nde Mültecilerin Hukuki Durumu, Do-kuz Eylül Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, İzmir 2007.
19. European Council on Refugees and Exiles: “The Application of the Safe Country of Origin Concept in Europe: An Overview” European Legal Network on Asylum (ELENA), February 2005.
20. FRÖHLİCH, Daniel: Das Asylrecht im Rahmen des Unionsrechts, Mohr Siebeck, Tübingen 2011.
21. MAAΒEN Hans-Georg, Md. 16a, in: GG Grundgesetz Kommentar, Volker Epping/ Christian Hillgruber, (Ed.), Beck, 2. Auflage, München 2013.
22. AWAY, James C: The Rights of Refugees Under International Law, Second Edition, 2021 Cambridge.
23. HONG, Mathias, Asylgrundrecht und Refoulementverbot, Nomos, Bremen 2006.
24. ISENSEE, Josef: Verfassungsrecht als “Politisches Recht, in: Handbuch Des Staats Rechts, B. XII, 3. Bası, 2014 Heidelberg.
25. IPSEN, Jörn: Staatsrecht II (Grundrechte), Luchterhand Neuwied 1997.
26. KJAERUM, Morten: “The Concept of Country of First Asylum”, Internatioanl Journal Of Refugee Law, V. 4, No. 4, Y. 1992, p. 514-530.
27. LESCANO, Andreas Fischer/HORST, Johan Das Pönalisierungsverbot aus Art. 31 I GFK. Zur Rechtfertigung von Straftaten bei Flüchtlingseinreisen in: ZAR 2011.
28. MARTENSON, Henry/Mc CARTHY, John: “Safe Country of Origin Practices in Nine European States”, Journal of Refugee Stu-dies, Oxford University Press, Y. 1998, V. 11, No. 3, p. 304-325.
29. NİEHAUS, Jessica/ HERKUNFTS, Sichere-und Drittstaaten– Ergebnisse einer rechtsvergleichenden Analyse er europäischen Asylrichter, ZAR 2017.
30. ÖZCAN, Hüseyin: “Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 74. Maddesinin “Güvenli Üçüncü Ülke” Kavramı Bağlamında Genel Değerlendirilmesi”, SÜHFD, Y. 2020, C. 28, S. 2, s. 819-855.
31. ÖZCAN, Hüseyin: Anayasa Hukuku Açısından Sığınma Hakkı, İstanbul 2017.
32. ÖZCAN, Mehmet: Avrupa Birliği Sığınma Hukuku- Ortak Bir Sığınma Hukukunun Ortaya Çıkışı, Ankara 2005.
33. ÖZKAN, Işıl: Göç-İltica ve Sığınma Hukuku, 5. Baskı, Ankara 2023.
34. ÖZTÜRK, Neva Övünç: Mültecinin Hukuki Statüsünün Belirlenmesi, Ankara 2015.
35. PARLAK, Türkan Melis: Avrupa Birliği Göç Hukuku Reformunda Düzensiz Göçmenlerin Statüleri, İstanbul 2022.
36. PEKER Bülent/SANCAR, Mithat: Mülteciler ve İltica Hakkı, İstanbul 2001.
37. PİEROTH, Bodo /SCHLİNK, Bernhard: Grundrechte Staatsrecht II, 12. Bası, C.F. Müller Verlag, Heidelberg 1996.
38. PİEROTH, Bodo: GG Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland, Beck, München 1997.
39. RENNER, Günter: Was ist vom deutschen Asylrecht geblieben, in: ZAR 1996.
40. SACHS, Michael Verfassungsgrecht II Grundrechte, 3. Bası, Springer, Berlin Heidleberg 2017.
41. SCHMİDT, Rorf: Grundrechte, 3. Bası, R.S. Verlag, Grasberg bei Bremen 2001.
42. SCHOENEMANN, Peter, Das deutsche Asylrecht im Licht der euro-päischen Asylrechtsharmonisierung und des nationalen Asyl-rechts in Westeuropa NVwZ 1997.
43. SELM, Joanne van: “Access to Procedures: ‘Safe Third Countries’, Safe Countries of Origin’ and ‘Time Limits’”, UNHCR and the Carnegie Endowment for International Peace, Background Paper, 2001.
44. SODAN, Helge, Das Konzept der sicheren Dritt- und Herkunftsstaaten, in DEPENHEUER, Ottı/ GRABENWARTER, Christoph (Ed.), Der Staat in der Flüchtlingskrise, Ferdinand Schöningh, Paderborn 2016.
45. ŞAHİN, Yusuf Sidar: Avrupa Birliği Mülteci Hukukunda Üye Devletlerin İltica Başvurusunu Değerlendirme Yetkisinin Çerçevesi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2013.
46. ŞAŞKIN, Osman: Uluslararası Mülteci Hukuku ve Avrupa Birliği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya 2017.
47. TIEDEMANN, Paul, Flüchtlingsrecht, Die materiellen und verfahrensrechtlichen Grundlagen, Springer, Berlin, Heidelberg, 2015.
48. TURAN, Yıldırım/ŞAŞKIN, Osman: “AB’ye İltica Başvurularının Değerlendirilmesinde Geri Kabul ve Güvenli Üçüncü Ülke Tartışmaları”, PESA International Journal of Social Studies, Y. 2017, C. 3, S. 1, s. 1-47.
49. WILL, Martin: Art. 16a, in: SACHS, Michael (Ed.), Grundgesetz Kommentar, 8. Bası, C.H.Beck, München 2018, KN.6.
50. YILMAZ, Ejder: Hukuk Sözlüğü, Ankara 2005.
51. ZİMMERMANN, Andreas/TAMS, Christian: Art. 16a, Berliner Kommentar zum Grundgesetz, FRIAUF, Karl Hein-rich/HOFLING, Wolfram (Ed.), Schmid, Berlin 2009.
52. https://www.echr.coe.int/Documents/Handbook_asylum_TUR.pdf (Erişim Tarihi: 17.10.2024).
53. https://www.udiregelverk.no/rettskilder/udi-retningslinjer/udi-2021-009/udi-2021-009-v1/ (Erişim Tarihi: 17.10.2024).
54. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2005:326:0013:0034:EN:PDF (Erişim Tarihi: 16.5.2024).
55. http://www.esiweb.org/pdf/ESI%20%20Yunanistan%20Icin%20Guvenli%20Ucuncu%20Ulke%20Olarak %20Turkiye%20-%2017%20Ekim%202015.pdf. (Erişim tarihi: 21.08.2024).
56. https://asylumineurope.org/reports/country/germany/asylum-procedure/the-safe-country-concepts/safe-country-origin/(Erişim Tarihi: 7.09.2024).
57. https://asylumineurope.org/reports/country/united-kingdom/asylum-procedure/the-safe-country-concepts/safe-country-origin/#_ftn1 (Erişim Tarihi: 19.8.2024).
58. https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-wedo/policies/european-agenda-migration/background-information/docs/2_eu_safe_countries_of_origin_de.pdf, (Eri-şim Tarihi: 14.11.2024).
59. https://euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/202212/2022_safe_country_concept_asylum_procedure_EN.pdf (Erişim Tarihi: 15.10.2024).
60. https://euaa.europa.eu/sites/default/files/publications/Evidence_Assessment_TR.pdf, s. 6 (Erişim Tarihi: 11.11.2024).
61. https://eurlex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/HTML/?uri=LEGISSUM:l33102&from=BG, 20.12.2018 (Erişim Tarihi: 24.8.2024).
62. https://multeci.org.tr/mense-ulke-bilgi-notlari/(Erişim Tarihi: 10.10.2024).
63. https://www.ab.gov.tr/302.html.
64. https://www.bamf.de/DE/Themen/AsylFluechtlingsschutz/Sonderverfahren/SichereHerkunftsstaaten/sichereherkunftsstaaten-node.html (Erişim Tarihi: 17.12.2024).
65. https://www.bpb.de/nachschlagen/lexika/270631/sichere-drittstaaten (Erişim tarihi: 11.01.2024).
66. https://www.bpb.de/politik/hintergrund-aktuell/160780/asylkompromiss-24-05-2013 (Erişim Tarihi: 23.12.2024).
67. https://www.europarl.europa.eu/workingpapers/libe/pdf/108_en.pdf (Erişim Tarihi: 19.8.2024).
68. https://www.europarl.europa.eu/workingpapers/libe/pdf/108_en.pdf, s. 18 (Erişim Tarihi: 25.8.2024).
69. https://www.gesetze-im inter-net.de/asylvfg_1992/BJNR111260992.html (Erişim Tarihi: 22.09.2024).
70. https://www.gesetze-im-internet.de/asylvfg_1992/BJNR111260992.html (Erişim Tarihi: 5.09.2024).
71. https://www.legislation.gov.uk/eudr/2005/85/contents# (Erişim Tarihi: 15.10.2024).
72. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2002/41/section/94 (Erişim Tarihi: 18.8.2024).
73. https://www.refworld.org/docid/3f86c6ee4.html (Erişim Tarihi: 15.10.2024).
74. https://www.refworld.org/docid/3f86c6ee4.html (Erişim Tarihi: 25.9.2024).
75. https://www.servat.unibe.ch/Dfr/bv076143.html (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
76. https://www.servat.unibe.ch/Dfr/bv094115.html, KN 65 (Erişim Tari-hi: 5.09.2024).
77. https://www.unhcr.org/sites/default/files/legacy-pdf/3b83c8e74.pdf (Erişim Tarihi: 20.6.2024).
78. https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf (Erişim Tarihi: 20.6.2024).
79. UNHCR: “Asylum Process (Fair and Efficient Asylum Procedures)”, Global Consultations on International Protections 2nd Meeting, EC/GC/01/12, 31 May 2001 (Erişim Tarihi: 11.11.2024).
80. UNHCR: UNHCR Position Relating to the Resolution on Safe Countries of Origin, London, 30 November – 1 December 1992. http://www.unhcr.org/protect/PROTECTION/43662e712.pdf (Erişim Tarihi: 29.10.2024).
81. Court of Appeal, MD (Gambia) v Secretary of State for the Home Department [2011] EWCA Civ 121.