SOFTWARE-RELATED PRODUCT LIABILITY AND LIMITATIONS UNDER EU DIRECTIVE 2024/2853

Yıl 2025, Cilt: 33 Sayı: 2, 1321 - 1350, 30.06.2025

Ayşe Arat

https://doi.org/10.15337/suhfd.1660921

Öz

Software has entered many areas of our lives with the effect of technological developments. Today, software can be accessed not only through hardware but also through the cloud. Accordingly, the possibility of damage to persons or property by software, which is used extensively in many areas such as he-alth, transportation, education and communication, has also increased. The product definition of the product liability directive numbered 85/374 was not sufficiently inclusive today, when software has become widespread. The new Directive No. 2024/2853, which entered into force in the field of product liabi-lity, ended the debates on this issue and explicitly included software in the definition of product. Thus, it is accepted that software is a product regardless of the way it is supplied or the way it is used. This situation results in softwa-re producers being held liable within the framework of product liability. However, the specific dynamics of software and the concern not to hinder technological developments have made it necessary to determine the limitati-ons regarding this liability. In this framework, when the liability arises, the status of updates, the cases excluded from the scope of liability and the cases of exemption from liability are analysed.

Anahtar Kelimeler

Software , Product Liability , Updates , EU Directive No. 2024/2853 , EU Directive No. 85/374

Proje Numarası

Proje desteği yoktur

2024/2853 SAYILI AB DİREKTİFİ ÇERÇEVESİNDE YAZILIMDAN KAYNAKLANAN ÜRÜN SORUMLULUĞU VE BUNUN SINIRLARI

Öz

Yazılımlar teknolojik gelişmelerin etkisiyle hayatımızın pek çok alanına girmiştir. Günümüzde yazılımlara sadece bir donanım aracılığıyla değil, bulut üzerinden de erişilebilmektedir. Buna bağlı olarak sağlıktan ulaşıma, eğitim-den iletişime kadar pek çok alanda yoğun biçimde kullanılan yazılımların, kişi ya da malvarlığı zararı verme ihtimali de artmıştır. 85/374 sayılı ürün sorumluluğu direktifinin ürün tanımı, yazılımların yaygınlaştığı günümüzde yeterli kapsayıcılıkta bulunmamaktaydı. Ürün sorumluluğu alanında yürürlüğe giren 2024/2853 sayılı yeni Direktif, bu konudaki tartışmaları sona erdirerek, yazılımları da açıkça ürün tanımına dahil etmiştir. Böylece yazılımın tedarik şekli-ne veya kullanım biçimine bakılmaksızın ürün olduğu kabul edilmiştir. Bu durum yazılım üreticilerinin, ürün sorumluluğu çerçevesinde sorumlu tutulması sonucunu doğurmaktadır. Ancak yazılım konusunun kendine özgü dinamikleri ve teknolojik gelişmeleri engellememe kaygısı, bu sorumluluğa iliş-kin sınırlamaları belirlemeyi gerekli kılmıştır. Bu çerçevede sorumluluğun ne zaman doğacağı, güncellemelerin durumu, sorumluluk kapsamı dışında kalan haller ve sorumluluktan kurtuluş (muafiyet) halleri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yazılım , Ürün sorumluluğu , Güncelleme , 2024/2853 sayılı AB Direktifi , 85/374 sayılı AB Direktifi

Etik Beyan

Etik belgesi gerektiren bir makale değildir

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum kuruluş yoktur

Proje Numarası

Proje desteği yoktur

Teşekkür

Teşekkür edilecek bir kurum bulunmamaktadır

Kaynakça

• ANTALYA, Gökhan: Eşya Olarak Dijital Veriler: Dijital Eşya, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt 29, Sayı 2, Özel Sayı, MÜHF-HAD Aralık 2023, s. 1208-1220.
• ARAT, Ayşe: Ürün Sorumluluğunda Ürün Kavramı, İstanbul 2024.
• ARAT, Ayşe/AKINCI, Elif: “2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme”, İstanbul Hukuk Mecmuası, C. 82, S. 2, Y. 2024, s. 363-407
• ATAMER, Yeşim/KURTULAN GÜNER, Gökçe: “Ürün Güvenliği Ve Teknik Düzenlemeler Kanunu İle İmalatçının Sorumluluğu Konusu Türk Hukuku Açısından Çözülmüş Müdür?” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 70, C. 2, Y. 2021, s. 543-588. AYDOĞDU, Murat/KAHVECİ, Nalan: Tüketici Hukuku Dersleri, Ankara 2021.
• ÇABRİ, Sezer: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Şerhi, Ankara 2021.
• ELI: European Law Institute, European Commission's Public Consultation on Civil Liability, Adapting Liability Rules to the Digital Age and Artificial Intelligence, Response of the European Law Institute, Hazırlayanlar, Bernhard A Koch/ Jean-Sébastien Borghetti/ Piotr Machnikowski/ Pascal Pichonnaz/ Teresa Rodríguez de las Heras Ballell/Christian Twigg-Flesner /Christiane Wendehorst, 2022. (Kısaltılışı, ELI)
• ERKEKOĞLU Eker, Ahu: Yazılım Lisans Sözleşmeleri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2019.
• FAIRGRIEVE, Duncan/ HOWELLS, Geraint/ MØGELVANG- HANSEN/ GERT STRAETMANS, Peter/ VERHOEVEN Dimitri/MACHNIKOWSKI, Piotr/ JANSSEN André/SCHULZE Reiner: “Product Liability Directive”, European Product Liability- An Analysis of the State of the Art in the Era of New Technologies, Part I, 2017. (Kısaltılışı: Fairgrieve/Howells ve diğerleri).
• GEZDER, Ümit: “Elektronik Ticaret Hukuki İşlemlerinin Ayrımı – Dijital İçerik ve Hukuki Niteliği” (Prof. Dr. Cevdet Yavuz’a Armağan-I), MÜHF-HAD C. 22, S. 3, Y. 2016, s. 1119-1132.
• GÜMÜŞ, Mustafa Alper: 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun Şerhi Cilt 1 (Madde 1-46), İstanbul 2014.
• HACKER, Philipp: “The European AI Liability Directives- Critique of a Half-Hearted Approach and Lessons for the Future”, Ocak 2023. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4279796
• HAVUTÇU, Ayşe: İmalatçının Sorumluluğu Ankara 2005.
• HONSELL, Heinrich: Schweizerisches Haftpflichtrecht, Zürich 2005.
• KANIŞLI, Erhan: “Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (ÜGTDK) Uyarınca Üreticinin Sorumluluğu”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Y. 2020, Cilt: 78, Sayı: 3, s.1413 – 1468.
• KARA, İlhan: İmalatçının Ürün Sorumluluğu, Ankara 2021.
• KESER, Yıldırım: Ürün Sorumluluğu, Ankara 2021.
• KIRCA , Çiğdem : Ürün Sorumluluğu, Ankara 2007.
• KOCH, Bernhard A.: “Product Liability In Austria”, European Product Liability- An Analysis of the State of the Art in the Era of New Technologies, Part II, 2017.
• KULLMAN, H. J.: ProdHaftG, Gesetz über die Haftung für fehlerhafte Produkte, Kommentar, 5. Auflage, Erich Schmidt Verlag GmbH & Co., Berlin 2006 .
• MACHNIKOWSKI, Piotr: “The Principles of European Tort Law and Product Liability”, De Gruyter, JETL 2024; 15 (1): 31–43, https://doi.org/10.1515/jetl-2024-0003
• MÜLLER, Anne-Kathrin: Software als „Gegenstand“ der Produkthaftung, Zugleich eine Betrachtung des Verhältnisses von § 823 Abs. 1 BGB zum Produkthaftungsgesetz, Deutscher Wissenschafts-Verlag (DWV), Baden-Baden, 2019.
• OĞUZMAN, Kemal/SELİÇİ, Özer/OKTAY-ÖZDEMİR, Saibe: Eşya Hukuku, İstanbul 2021.
• OLIPHANT, Ken/WILCOX, Vanessa: “Product Liability in England and Wales”, European Product Liability: An Analysis of the State of The Art in the Era of New Technologies, Cambridge 2016.
• POLAT, Cemre: “Türk ve Avrupa Birliği Hukukunda Ürün Sorumluluğu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 70, S. 4, Y. 2021, s. 973-1041.
• REY, Heinz: Ausservertragliches Haftpflichtrecht, 4. Auflage, Zürich 2008.
• ROTT, Peter: Rechtspolitischer Handlungsbedarf im Haftungsrecht, insbesondere für digitale Anwendungen, May 4, 2018. https://www.vzbv.de/sites/default/files/downloads/2018/05/ 04/ gutachten_han dlungsbedarf_im_haftungsrecht.pdf
• SACKER, Franz Jürgen: Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Band 1, allgemeiner Teil § § 1-240 AGB-Gesetz, 4. Auflage, München 2001 (Kısaltılışı: MüKo/Sacker).
• SAĞLAM, İlyas: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik düzenlemeler Kanununa göre Üreticinin Sorumluluğu, Yetkin, Ankara 2023.
• ŞAHAN, Gökhan: Bilgisayar Programı İmal Sözleşmesi, Ankara 2016.
• SCHWENZER, Ingeborg: Schweizerisches Obligationenrecht Allgemeiner Teil, Sechste überarbeitete Auflage, Basel 2012.
• SPINDLER, Gerald: “Different Approaches for Liability of Artificial Intelligence – Pros and Cons – the New Proposal of the EU Commission on Liability for Defective Products and AI Systems”, Ocak 2023. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4354468
• STAUDINGER, J. Von: Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch mit Einführungsgesetz und Nebengesetzen Buch 1, allgemeiner Teil § § 90-133; § §1-54, 63 BeurkG (Allgemeiner Teil 3 und Beurkundungsverfahren) Bearbeitung 2004 (Kısaltılışı: Staudinger/Jickeli/Stieper).
• STAUDINGER, J. von /OECHSLER, J.: Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch mit Einführungsgesetz und Nebengesetzen, Buch 2, Recht der Schuldverhaltnisse §§ 826-829; ProdHaftG (Vorsatzliche sittenwidrige Schadigung, Unzurechnungsfahigkeit und Produkthaftung), Berlin, Neubearbeitung 2021 (Kısaltılışı: Staudinger/Oechsler).
• TASCHNER, Hans Claudius/ FRIETSCH, Edwin: Produkthaftungsgesetz und EG-Produkthaftungs-Richtlinie Kommentar, 2.völlig neubearbeitete Auflage 1990.
• TOPALOĞLU, Mustafa: Bilişim Hukuku, Adana 2005.
• ÜNAL, Mehmet/BAŞPINAR, Veysel: Şekli Eşya Hukuku, Ankara 2017.
• ÜNAL, Akın/KALKAN, Arif: Türk Hukukunda Ürün Sorumluluğu Üzerine Olan ve Olması Gereken Hukuka Dair Genel Düşünceler, TAAD, Yıl: 11, Sayı: 39 (Temmuz 2019) s. 45-82.
• WAGNER, Gerhard: “Liability Rules for the Digital Age – Aiming for the Brussels Effect” – https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4320285/374
• WAGNER, Gerhard: Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Band 7 Schuldrecht BT., IV §§705-85/3743 Partnerschaftsgesellschaftsgesetz Produkthaftungsgesetz, (Hrsg.) Säcker, Franz Jürgen / Rixecker, Roland / Oetker, Hartmut / Limperg, Bettina, 9. Aufl., München, 2024. (Kısaltılışı: MüKo/ Wagner).
• YILDIRIM, Mustafa Fadıl: Standart Bilgisayar Program Devir Sözleşmeleri (Paket Yazılım Sözleşmeleri), İstanbul 1999.